SavedAdd your journal

Journals / Dicle Akademi Dergisi / 2026 / Cilt: 2 Sayı: 1

Tezkirelerde Müellifler ve Vasıfları: Tezkire-i Şuara-yı Âmid Örneği

Yalçın Uçak(TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DİYARBAKIR)
Hibet Düşünceli(TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DİYARBAKIR)
Coşkun Bulut(TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DİYARBAKIR)
Muhammet Masuk Türk(TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DİYARBAKIR)
Nizam Biçer(TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DİYARBAKIR)
Pages
53–73
Publication Date
2022-03-09
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışmamızın konusu, Ali Emîrî’nin Tezkire-i Şuara-yı Âmid adlı eserinde müellifler ve vasıfları anlatılırken kullanılan tavsif cümlelerini tespit edip bu cümlelerin dil içi çevirilerini yapmaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Klasik Türk edebiyatının kaynak eserlerinden biri de şuara tezkireleridir.
📊
Key Findings & Data:Tezkire müellifleri, tezkirelerde şairler ve yazarlar hakkında bilgi verirken bazen farklı üslûpları kullanmışlardır.
💡
Conclusion & Impact:Çalışmamızın konusu, Ali Emîrî’nin Tezkire-i Şuara-yı Âmid adlı eserinde müellifler ve vasıfları anlatılırken kullanılan tavsif cümlelerini tespit edip bu cümlelerin dil içi çevirilerini yapmaktır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Ali Emîrî · müellif · klasik Türk edebiyatı

Özet

Klasik Türk edebiyatının kaynak eserlerinden biri de şuara tezkireleridir. Genel olarak klasik Türk edebiyatı alanında eser vermiş müelliflerin hayat hikâyeleri, eserleri ve edebî kişiliklerini konu edinen tezkireler, müellifler hakkında bilgi veren önemli kaynaklardır. Türk edebiyatında tezkire türünün ilk örneği Ali Şîr Nevâî’nin Mecâlisü’n-Nefâ’is adlı eseridir. Tezkire geleneği Sehî Bey, Latîfî ve Aşık Çelebî ile devam etmiştir. Bu gelenek, XX. yüzyılda Ali Emîrî’nin Tezkire-i Şuara-yı Âmid’i ile varlığını sürdürmüş ve Mahmut Kemal İnal’in Son Asır Türk Şairleri adlı tezkiresiyle sona ermiştir. Tezkirelerde genel olarak müelliflerin doğum-ölüm yeri ve tarihi, mesleği, edebî kişiliği ve eserlerine yer verilmiştir. Verilen bu bilgiler, kısmen de olsa okuyucuların şair/yazarların hayat hikâyeleri ve edebî kişilikleri hakkında bilgi sahibi olmasına yardımcı olmuştur. Tezkire müellifleri, tezkirelerde şairler ve yazarlar hakkında bilgi verirken bazen farklı üslûpları kullanmışlardır. Bu üslûplardan biri de müellifleri anlatırken kullanılan tavsîf cümleleridir. Çalışmamızın konusu, Ali Emîrî’nin Tezkire-i Şuara-yı Âmid adlı eserinde müellifler ve vasıfları anlatılırken kullanılan tavsif cümlelerini tespit edip bu cümlelerin dil içi çevirilerini yapmaktır.

🔖

Cite This Article

Uçak, Y., Düşünceli, H., Bulut, C., Türk, M. M., Biçer, N. (2022). Tezkirelerde Müellifler ve Vasıfları: Tezkire-i Şuara-yı Âmid Örneği. Dicle Akademi Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 1, 53–73. https://ajindex.com/articles/1611828

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (15)

  1. Açıkgöz, Namık. (2017), Riyâzü’ş-Şu'arâ (Tezkiretü’ş-Şu'arâ), Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 27 Haziran 2019 tarihinde http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/54137,540229-riyazu39s-suarapdfpdf.pdf adresinden alındı.
  2. Ali Emîrî. (1328), Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid, Birinci Cild, Dersaadet: Matba’a-yı Âmidî. Devellioğlu, Ferit. (2002), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydın Kitabevi Yayınları, Ankara.
  3. Erdem, Sadık. (1994), Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ'sı: İnceleme-Tenkidli Metin-İndeks-Sözlük, AKM Başkanlığı Yayınları, Ankara.
  4. İpekten, Halûk; Kut, Günay; İsen, Mustafa; Ayan, Hüseyin; Karabey, Turgut. (2017). Heşt Bihişt: Sehî Beg, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 29 Haziran 2019 tarihinde http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/56165,hest-bihistpdf.pdf?0 adresinden alındı.
  5. Kadıoğlu, İdris. (2014), Tezkire-i Şu'arâ-yı Âmid, Sonçağ Yayınları, Ankara.
  6. Kadıoğlu, İdris. (2018), Tezkire-i Şu'arâ-yı Âmid: Ali Emîrî Efendi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 25 Ağustos 2019 tarihinde http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/58689,ali-emiri-efendi--tezkire-i-suara-yiamidpdf.pdf?0 adresinden alındı.
  7. Kılıç, Filiz. (1998), XVII. Yüzyıl Tezkirelerinde Şair ve Eser Üzerine Değerlendirmeler, Akçağ Yayınları, Ankara.
  8. Kılıç, Filiz. (2017), Şefkat Tezkiresi (Tezkire-i Şu’arâ-yı Şefkat-i Bağdâdî), Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 27 Haziran 2019 tarihinde http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55753,sefkat-tezkiresi-pdf.pdf?0 adresinden alındı.
  9. Kılıç, Filiz. (2018), Meşâ’irü’ş-şu’arâ: Es-Seyyid Pîr Mehmed bin Çelebi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 27 Haziran 2019 tarihinde ttp://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/59036,asik-celebi-mesairus-suarapdf.pdf?0 adresinden alındı.
  10. Koncu, Hanife, Çakır, Müjgan. (2017), Kâfile-i Şu’arâ: Mehmed Tevfîk, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 27 Haziran 2019 tarihinde http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/56163,mehmed-tevfik-kafile-isu39arapdf.pdf?0 adresinden alındı.
  11. Oktay, Adnan. (2018), Tezkire-i Şu'arâ-yı Âmid'de Edebî Tenkidin Sözü: Hicrî XIII. Asır Şairleri, Turkish Studies, Volume 13/20 Summer, ww.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13796, p. 575-590, ISSN: 1308-2140, Ankara Turkey.
  12. Solmaz, Süleyman. (2005), Ahdî ve Gülşen-i Şu'arâ'sı, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara.
  13. Solmaz, Süleyman. (2018), Gülşen-i Şu'arâ: Bağdatlı Ahdî. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 27 Haziran 2019 tarihinde http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/56733,ahdi-gulsen-i-suarapdf.pdf?0 adresinden alındı.
  14. Sungurhan, Aysun. (2017a), Tezkiretü'ş-şu’arâ: Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 27 Haziran 2019 tarihinde http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55834,kinalizade-hasan-celebipdf.pdf?0 adresinden alındı.
  15. Sungurhan, Aysun. (2017b), Beyânî Tezkiresi: Tezkiretü'ş-şu’arâ, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 27 Haziran 2019 tarihinde http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55835,beyani-tezkiresipdf.pdf?0 adresinden alındı.