Dergiler / Alevilik Araştırmaları Dergisi / 2016 / Cilt: 1 - Sayı: 12

ALEVİ DEYİŞLERİNDEKİ YESEVÎ ÖĞRETİLERİ VE HİKMETLERİ

YESEVÎ DOCTRINE AND HİKMETS (MYSTERIES) IN ALEVİ FOLK POEMS

Sayfa
301–310
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yesevî'den sonra Anadolu'da onun izinden giden Yunus Emre, Hacı Bektaşî Veli gibi gönül erenlerinin ve Türkler Anadolu'yu yurt edindikten sonra bu topraklarda yetişmiş olan eski ve yeni âşıklara ait çok sayıda deyiş incelenmiş, hikmetlerle arasındaki benzerlik, baş- ka bir tanımla deyişlerin, hikmetlerin nasıl devamı olduğu göz önüne serilmiştir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu bildiride, içerik bakımından Alevi deyişlerinin Yesevî Hikmetleri ve öğretileri ile ilgisi incelendi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Anadolu coğrafyası başta olmak üzere, Balkanlar ve Azeri coğrafyası dâhil, yakın coğrafyalardaki günümüz alevi âşıklarının ve zakirlerinin saz (bağlama vb. çalgılar) eşliğinde okuduğu nefes, deyiş vb. eserlerin icra geleneğinin, Ahmed Yesevî hikmetleri ve bu hikmetlerin icra şekillerindeki kökenleri araştırıldı.
💡
Sonuç & Katkı:Yesevî'den sonra Anadolu'da onun izinden giden Yunus Emre, Hacı Bektaşî Veli gibi gönül erenlerinin ve Türkler Anadolu'yu yurt edindikten sonra bu topraklarda yetişmiş olan eski ve yeni âşıklara ait çok sayıda deyiş incelenmiş, hikmetlerle arasındaki benzerlik, baş- ka bir tanımla deyişlerin, hikmetlerin nasıl devamı olduğu göz önüne serilmiştir
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu bildiride, içerik bakımından Alevi deyişlerinin Yesevî Hikmetleri ve öğretileri ile ilgisi incelendi. Anadolu coğrafyası başta olmak üzere, Balkanlar ve Azeri coğrafyası dâhil, yakın coğrafyalardaki günümüz alevi âşıklarının ve zakirlerinin saz (bağlama vb. çalgılar) eşliğinde okuduğu nefes, deyiş vb. eserlerin icra geleneğinin, Ahmed Yesevî hikmetleri ve bu hikmetlerin icra şekillerindeki kökenleri araştırıldı. Yesevî'den sonra Anadolu'da onun izinden giden Yunus Emre, Hacı Bektaşî Veli gibi gönül erenlerinin ve Türkler Anadolu'yu yurt edindikten sonra bu topraklarda yetişmiş olan eski ve yeni âşıklara ait çok sayıda deyiş incelenmiş, hikmetlerle arasındaki benzerlik, baş- ka bir tanımla deyişlerin, hikmetlerin nasıl devamı olduğu göz önüne serilmiştir

Abstract

In this study, the relation of Alevi folk poems with Yesevi “hikmets” (mysteries) and doctrine in terms of content has been examined. The origins of the tradition about performing pieces such as “nefes”, “deyiş” etc. with instruments (such as “bağlama”) by today’s “aşık” and “zakir” in especially Anatolia, and nearby regions including Balkans and Azeri region has been researched in relation to Ahmed Yesevî “hikmets” and the tradition about the way of performing these “hikmets”. So many folk poems that belong to saints such as Yunus Emre, Haci Bektas Veli who followed Yesevi’s lead after him and new or old “aşık” people, who has grown in Anatolia after Turkish people settled in this region, has been analysed and the similarities between these folk poems and “hikmets”, in other words how these folk poems has been the continuation of “hikmets”, has been revealed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KURT, N. (2022). ALEVİ DEYİŞLERİNDEKİ YESEVÎ ÖĞRETİLERİ VE HİKMETLERİ. Alevilik Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 12, 301–310. https://ajindex.com/articles/434936

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. ARTUN, Erman. Alevi-Bektaşi Edebiyatına Genel Bir Bakış. http://turkoloji.cu.edu. tr/HALK%20EDEBIYATI/5.php. 2014.
  2. BİCE, Hayati. (1993).
  3. Ahmed Yesevi, Divan-ı Hikmet. Ankara.
  4. DEVELİ, Hayati. (1999).
  5. Ahmed Yesevi. İstanbul.
  6. TATCI, Mustafa (Ed.) (2016). Dîvân-ı Hikmet, Hoca Ahmed Yesevî, Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi, İnceleme-Araştırma Dizisi. Ankara.
  7. EKİNCİKLİ, Mustafa. (1993). “Evliya Çelebi Seyahatnâmesi’nde Yesevîlik”. Milletlerarası Hoca Ahmet Yesevî Sempozyumu Bildirileri. Kayseri. ERASLAN, Kemal. (2016). Yesevi’nin Fakrnâmesi, Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi İnceleme Araştırma Dizisi. Ankara.
  8. GÜNDÜZ, İrfan. (1998). “Ahmed Yesevî’nin Tarikat ve İrşad Anlayışı”. Yesevîlik Bilgisi, Ankara.
  9. KÖPRÜLÜ, Mehmet Fuat. (1981). Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. Ankara.
  10. KURT, Necdet. (2016). “Alevi-Bektaşi Edebiyatı ve Müziğinin Oluşumu, Balkanlardaki Yansıma ve Uygulamaları”. Alevilik Araştırmaları Dergisi, S. 11, s. 269-286.
  11. KURT, Necdet. (2016). “Yesevî Hikmetlerinden Anadolu Zakirlik Geleneğine: Nasıl Oluştu? Etkileri ve Sonuçları”. Hoca Ahmet Yesevî ve Günümüzdeki İzleri Uluslararası Sempozyumu. Türkistan. 03-04
  12. Kasım. MELIKOFF, Irene. (1992). “Ahmed Yesevî ve Türkler’de İslâmiyet”. Milletlerarası Ahmed Yesevî Sempozyumu Bildirileri. Ankara.
  13. OCAK, Ahmet Yaşar. (1993). “Türk Dünyasında Ahmed-i Yesevi ve Yesevilik Kültürünün Yayılışı, Bir Sufi Kültürün Yeniden Güncelleşmesi”. Milletlerarası Hoca Ahmet Yesevî Sempozyumu Bildirileri. Kayseri. s. 299-305.
  14. OCAK, Ahmet Yaşar. (1998). “Anadolu Sûfiliğinde Ahmed-i Yesevî ve Yesevîlik”. Yesevîlik Bilgisi, Ankara, s. 325-331.
  15. ÖZTÜRK, Yaşar Nuri. (1992). Tarih Boyunca Bektaşilik. İstanbul.
  16. ÖZTÜRK, Mürsel. (1998). “Ahmed Yesevî- Hacı Bektaş-ı Velî ve Yunus Emre Zinciri”. Yesevîlik Bilgisi, s. 220-228.
  17. PALA, Ayhan. (1998). “Yesevîlikten Bektaşîliğe Türk Müslümanlığı”. Yesevîlik Bilgisi, s. 229-237.
  18. YILMAZ, Ali. (1993). “Ahmed-i Yesevî’nin Hikmetleri İle Yûnus Emre’nin Şiirlerinde Tasavvufî Muhteva Benzerlikleri”. Milletlerarası Hoca Ahmed Yesevî Sempozyumu Bildirileri. Kayseri. s. 389-413. http://www.turkuler.com/sozler/turku. 2016. https://www.turkudostlari.net. 2016. http://www.ozanlar.biz. 2016.