Dergiler / Alevilik Araştırmaları Dergisi / 2016 / Cilt: 1 - Sayı: 12

GAZİLER OVACIĞI’NDAN BİR EREN: DERVİŞ EDNA’NIN HAYATI VE DEYİŞLERİ

A SAINT FROM GAZİLER PLAINS: DERVİŞ EDNA’S LIFE AND POETRY

Sayfa
171–209
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmamız ile Derviş Edna, Anadolu kültür kaynağı olarak bilim dünyasına kazandırmak hedeflenmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Gaziler Ovacığı, Alevilerin yoğun bi- çimde yaşadığı bir yerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu yüzden Kul Fakir Ali dervişin Makale geliş tarihi: 28.06.2016 o Makale kabul tarihi: 25.11.2016 1 Uzman Araştırmacı, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2 Doç.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmamız ile Derviş Edna, Anadolu kültür kaynağı olarak bilim dünyasına kazandırmak hedeflenmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2016 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Gaziler Ovacığı, Alevilerin yoğun bi- çimde yaşadığı bir yerdir. Aleviler arasında erenlik diğer bir adıyla gerçeklik çok önemli bir kavramdır. Yörede oldukça fazla eren yaşamıştır. Bunlar, gerek madden gerekse ruhen insanlara yardım etmiş zatlardır. Bu erenlerden biri de Karahisar köyünde do- ğup yaşamış olan Derviş Edna'dır. Yörede kendisini eren diye bilinip saygı duyulur. Muhabbet ortamlarında, cem erkanlarında bulunarak insanları hak yolunda olmaya ça- ğırmıştır. Derviş Edna'nın mürşidi yine Gaziler Ovacığı erenlerinden olan Merzifon'lu Kul Fakir'dir. Bu yüzden Kul Fakir Ali dervişin Makale geliş tarihi: 28.06.2016 o Makale kabul tarihi: 25.11.2016 1 Uzman Araştırmacı, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2 Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversitesi, FenEdebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü. etkisi Derviş Edna'da açıkça görülür. Bu etkileri deyişlerinde de görmek mümkündür. Deyişleri Alevi inanç yapısını anlatan nefes tarzındadır. Bu deyişler yörede ezbere bilinip cemlerde söylenmiştir. Söz konusu deyişler hem kulaktan kulağa hem de yazılı olarak günümüze kadar ulaşmıştır. Çalış- mamız yoğun derleme bir çalışmasının ürü- nüdür. Bu derleme, Derviş Edna'nın türbesini ziyaret eden sevenleri (sevicileri) ve gü- nümüzde yaşayan kendi evlatları, torunları ile görüşülerek tamamlanmıştır. Daha sonra bu bilgiler düzenlenerek makale oluşturulmuştur. Çalışmamızda aynı zamanda yazı- lı ve görsel kaynaklar da kullanılıp Derviş Edna bütünsel olarak değerlendirilip analiz edilmiştir. Derviş Edna hakkında daha önce bu düzeyde akademik araştırma yapılmamıştır. Çalışmamız ile Derviş Edna, Anadolu kültür kaynağı olarak bilim dünyasına kazandırmak hedeflenmektedir.

Abstract

Gaziler Plain is a place that is densely populated by Alevis. Saintness is a very important concept among Alevis. So many saints live in the region. These dignitaries help people both materially and spiritually. One of these saints is Derviş Edna from Karahisar village. He was a well-known and respected Saint in the region. At public places and worships trying to guide people the god path. Dervis Edna’s tutor is Kul Fakır who is also a saint from Merzifon. So, the influence of Kul Fakir Ali Dervis was clearly seen on Derviş Edna. The influence can be seen in his poetry. These poetries can be a elaboration of the belief structure of Alevis. These are memorised and repeated at “cems”. These poetries in point has been reached today both in writing and orally. Our study is a product of an intense compilation. This compilation was completed with visitors of Dervis Edna`s tomb, his lovers, living children and grandchildren. After that the article was prepared by organising these documents. In our study Derviş Edna was considered as a whole and analysed by using both writing and visual sources. Before now there had been no academic research done about Derviş Edna. The aim of our study is to bring Derviş Edna in the science world as a cultural source of Anatolia.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

IŞIK, C., ONAR, A. (2022). GAZİLER OVACIĞI’NDAN BİR EREN: DERVİŞ EDNA’NIN HAYATI VE DEYİŞLERİ. Alevilik Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 12, 171–209. https://ajindex.com/articles/434934

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Ali DOĞMUŞ: Çorum-Karasar köyü, 1927 doğumlu, İlkokul mezunu. Köyün bilinen hocalarındandır. Havas ilimleriyle ilgilenir. Civarda yaşamış en eski erenler hakkında bilgisi bulunur. Arapça ve Farsça’ya hakimdir (KK1). Bayram ÇETİN: Çorum-Karasar köyü, 1932, İlkokul mezunu. Yörede eski yazıyı okuyup yazabilen cem erkanlarında hocalık yapan aynı zamanda havas ilimleriyle de ilgilenen ilim sahibi bir şahsiyettir (KK2). Behiye ERCELEP: Amasya-Merzifon, 1926- 2015, İlkokul Mezunu. Derviş Edna’nın iki çocuğundan büyük olanıdır. Doğumundan iki yıl sonra babasını kaybetmiştir. Bildiği deyişleri annesi ve onu sevenlerinden öğrenmiştir. 2015 yılında vefat etmiştir (KK3). Cafer UZUN: Çorum-Karasar köyü, 1960, lise mezunu. Dervişlik geleneği ve deyişlere olan merakıyla tanınır. Yörede bulunan civar köylere ve Amasya’nın ilçe ve köylerine gidip oradaki gerçeklerin sohbetinde bulunmuştur. Birçok deyişi not almış şahsi defterine geçirmiştir (KK4). Hasan BASKIN: Çorum-Merkez-Harmancık köyü, 1941 doğumlu, ilkokul mezunu. Yörede bir çok yeri çok iyi bilir. Ezberinde birçok deyiş bulunur (KK5). Hasan SALBAŞ: Çorum-Karasar Köyü, 1930 doğumlu, ilkokul mezunu. Köyün en yaşlı insanı olduğu için çok fazla olaya ve kişiye şahit olmuştur. Derviş Edna hakkındaki bilgilere babası vasıtasıyla vakıftır (KK6). Hasan YÜCEER: Çorum-Karasar Köyü, 1956 doğumlu, lise mezunu. Babası Derviş Edna zamanında yaşamıştır. Deyiş sevgisi sebebi ile başta Derviş Edna olmak üzere birçok aşık ve dervişin deyişlerini topladığı defteri vardır. Hasan Yüceer de anlattıklarını bilhassa babasının deyişler topladığı cönkten öğrenmiştir (KK7). Hüseyin USLU: Çorum-Merkez-Karasar köyü, 1955 doğumlu, ilkokul mezunu. Köyde fazla yaşamayıp ömrünün çoğunu Amasya’nın Gümüşhacıköy ilçesinde geçirmiştir. Civar köylerde tanıdığı çok olup yöre hakkında bilgilidir (KK8). Hüseyin KILIÇ: Amasya-Merzifon-Balgöze (Ömert/Emert) köyü, 1944 doğumlu, ilkokul mezunu. Amasya’da doğup Çorum’da yaşamıştır. İki şehir civarındaki birçok aşıkla oturup kalkmış ve onların meclislerinde bulunmuştur. Çoğu deyişi ezbere bilir (KK9). Kadim ONAR: Çorum-Merkez-Karasar köyü, 1966 doğumlu, ilkokul mezunu. Derviş Edna, annesinin dayısıdır. Ezberinde birçok erene ait deyiş mevcuttur. Bildiklerinin çoğunu, Derviş Edna’nın sevicilerinden olan anneannesinden öğrenmiştir (KK10). Kemal GEVREK: Çorum-Karasar Köyü, 1961 doğumlu, ilkokul mezunu. Köye gelen her aşığın sohbetinde bulunmuştur. Duyduğu ve dinlediği deyişi yazıya aktarmıştır. Yörede yaşamış birçok