KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Alevilik Araştırmaları Dergisi / 2016 / Cilt: 1 - Sayı: 12

OSMANLI ARŞİV BELGELERİ IŞIĞINDA GİRİT/ KANDİYE’DE HORASANLI ALİ BABA TEKKESİ

HORASANLI ALİ BABA LODGE IN CRETE/KANDİYE IN THE LIGHT OF OTTOMAN ARCHIVE

Fahri MADEN
Sayfa
13–94
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada başta arşiv belgeleri olmak üzere eldeki kaynaklar ışığında Kandiye'de faaliyet gösteren Horasanlı Ali Baba Tekkesi ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:XIII. asırda Anadolu topraklarında kurulan Bektaşilik, Girit'te görülen ilk tarikatlardan birisidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Horasanlı Tekkesi post-nişinlerinden Derviş Ali Baba (1810- 1926)'nın faaliyetleri ile Bektaşilik Girit'te gelişme kaydetmiş ve yaygınlaşmıştır. 1826'da Yeniçeri Ocağı ile birlikte Bektaşilik de yasaklanmış, hadiseden Girit Bektaşi tekkeleri de etkilenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada başta arşiv belgeleri olmak üzere eldeki kaynaklar ışığında Kandiye'de faaliyet gösteren Horasanlı Ali Baba Tekkesi ele alınacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2016 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

XIII. asırda Anadolu topraklarında kurulan Bektaşilik, Girit'te görülen ilk tarikatlardan birisidir. Bektaşilik Girit'in fethi sırasında orduda bulunan Bektaşi Şeyhi Horasanizâde Derviş Ali Dede tarafından adaya getirilmiştir. Horasanlı Tekkesi post-nişinlerinden Derviş Ali Baba (1810- 1926)'nın faaliyetleri ile Bektaşilik Girit'te gelişme kaydetmiş ve yaygınlaşmıştır. 1826'da Yeniçeri Ocağı ile birlikte Bektaşilik de yasaklanmış, hadiseden Girit Bektaşi tekkeleri de etkilenmiştir. Ancak Sultan II. Mahmut döneminin sonlarından itibaren Bektaşilik üzerindeki yasakçı politikanın yumuşaması diğer bölgelerde olduğu gibi Girit'te de Bektaşiliğin yeniden canlanmasını sağlamıştır. Girit'te Bektaşilik Osmanlı Devleti'nin yıkılışına kadar varlığını devam ettirmiştir. Ancak adanın Türk idaresinden Makale geliş tarihi: 13.06.2016 o Makale kabul tarihi: 25.11.2016 1 Yrd. Doç. Dr., Kastamonu Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü. çıkması ve Türkiye'den kopmasıyla yapılan nüfus mübadeleleri neticesinde Bektaşilik etkinliğini tamamen yitirmiştir. Bu çalışmada başta arşiv belgeleri olmak üzere eldeki kaynaklar ışığında Kandiye'de faaliyet gösteren Horasanlı Ali Baba Tekkesi ele alınacaktır.

Abstract

Bektashism founded in Anatolia in the13th century was one of the first lodges seenin Crete. Bektashism was brought to the islandby Bektashi Sheikh Horasani-zâde DervisAli Dede who was in the army duringthe conquest of Crete. Bektashism has madeprogress in Crete and has become widespread with Dervish Ali Baba (1810-1926)’sactivities who is one of the post-nisin ofKhorasan Lodge. Bektashism banned in 1826together with the Janissaries, Crete Bektashilodges were also affected by the incident.However, the moderation in prohibitivepolitics over Bektashism that have seen since the end of the period of Sultan Mahmud IIrevived Bektashism in also Crete as in otherregions. Bektashism continued to exist untilthe collapse of the Ottoman Empire in Crete.But Bektashism completely lost its activityas a result of the population exchange heldwith the departing of the island from Turkishadministration and breaking away fromTurkey. In this study, Horasanli Ali BabaTekkesi, operating in Kandiye, will be dealtwith in the light of resources at hand, especiallywith the archive documents.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MADEN, F. (2022). OSMANLI ARŞİV BELGELERİ IŞIĞINDA GİRİT/ KANDİYE’DE HORASANLI ALİ BABA TEKKESİ. Alevilik Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 12, 13–94. https://ajindex.com/articles/434938

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. BOA, BEO, 1741/130551. BOA, C.EV, 191/9544. BOA, C.EV, 470/23752. BOA, C.EV, 656/33051. BOA, EV.BKB, 183/2. BOA, EV.MKT, 1159/46. BOA, EV.MKT, 147/6. BOA, EV.MKT, 1612/57. BOA, EV.MKT, 1776/100. BOA, EV.MKT, 1776/285. BOA, EV.MKT, 1776/298. BOA, EV.MKT, 185/66. BOA, EV.MKT, 287/58. BOA, EV.MKT.CHT, 147/6. BOA, HAT, 1533/93. BOA, HAT, 289/17345. BOA, HAT, 293/17474-B. BOA, İE.EV, 59/6470. BOA, TD, nr. 820, s.113. BOA, Y.PRK.MYD, 18/75. VGMA, Defter nr. 229, s.337. VGMA, Defter nr. 230, s.22. VGMA, Defter nr. 231, s.72. VGMA, Defter nr. 234, s.446. VGMA, Defter nr. 260, s.228. VGMA, Defter nr. 2702, s.177. VGMA, Defter nr. 2803, s.60, 64, 129. VGMA, Defter nr. 2826, s.124, 171. VGMA, Defter nr. 2827, s.23. VGMA, Defter nr. 4912, s.4. VGMA, Defter nr. 4935, s.31. VGMA, Defter nr. 5178, s.59-60, 68, 73, 232, 243-244, 259, 267-268.
  2. VGMA, Defter nr.2803, s.125. ADIYEKE, A. Nükhet; ADIYEKE, Nuri. (2012). “1856 Girit Depremi”, Tarih Araştırmaları Dergisi (TAD).S. XXXI. 51, s. 31-32.
  3. ATA, Mehmet Reşat. (2007). Kutsal Bekar “Mücerret” Girit’ten Esen Bir Bektaşi Klasiği. Mersin. ATA, Mehmet Reşat. (2009). “Girit-Kandiya Horasanlı Ali Baba Dergâhı Son Postnişini Halife Cafer Sadık Bektaş Baba”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi. S. 49. ATA, Mehmet Reşat. (2012). “Horasan’dan Ege’ye Taşınan Dergâh: Girit’te Bektaşiler de Vardı”. Atlas Tarih. S. 15. s. 122-129.
  4. AYDIN, Abdullah. (2009). Hanyalı Nûri Osman ve Divân’ı. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Ankara,
  5. Türkiye. ERKAL, Ali Ekrem. (2008). Geleneksel Kültürüyle Türk Girit-Toplum II. İzmir.
  6. ERKAL, Ali Ekrem (Ed.). (2011). Ustazade Yunus Bey’in Girit Fethi Tarihi Osmanlı-Venedik Girit Savaşı (1645-1669). İzmir. Esad Efendi. (1243). Üss-i Zafer. İstanbul. Evliya Çelebi b. Derviş Mehmed Zıllî. (2003). Evliya Çelebi Seyahatnâmesi VIII. İstanbul.
  7. GÜLSOY, Ersin. (2004). Girit’in Fethi ve Osmanlı İdaresinin Kurulması (1645- 1670). İstanbul. Hammer. (1329). Devlet-i Osmâniyye Tarihi. I. İstanbul.
  8. HASLUCK, F. W. (1928). Bektâşilik Tedkîkleri. İstanbul.
  9. KARA, Melike. (2008). Girit Kandiye’de Müslüman Cemaati 1913-1923.
  10. İstanbul.
  11. KÖPRÜLÜ, Orhan F. (1980). “Usta-zâde Yunus Bey’in Meçhul Kalmış Bir Makalesi Bektaşiliğin Girid’de İntişârı”. Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, S. 8-9. s. 41-42.
  12. NOYAN, Bedri. (2003). Bütün Yönleriyle Bektâşiler ve Alevilik V-VI. Ankara.
  13. ÖZ, Baki. (1997). Bektaşilik Nedir? (Bektaşilik Tarihi). İstanbul.
  14. ŞİMŞEK, Selami. (2007). “Doğu Akdeniz’de