Journals / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD) / 2009 / Cilt: 10 - Sayı: 10

ANADOLU SELÇUKLU DÖNEMİ YAPILARINDAN MEDRESE VE CAMİLERDE PORTAL

Pages
13–30
Publication Date
2009-06-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Sonuçta, portalleri ait oldukları yapıyla bir arada değerlendirmesi bakımından bütünsel bir yaklaşımla çalışılan bu araştırmada, mimarlık bağlamında portallerin sergilediği tipolojiler ortaya çıkarılmaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Anadolu’da, Selçuklu döneminde inşa edilmiş olan anıtsal yapıların cepheleri; elemanları, elemanlarının oluşturdukları kompozisyonlar ve biçimleri bakımından belirgin özellikler gösterirler.
📊
Key Findings & Data:Çalışmanın önemi, yapının önemli mimarî elemanı olan portalleri ait oldukları yapıyla ilişkileri bakımından incelemesinde, diğer bir deyişle portalleri mimarî bağlamda değerlendirmesindedir.
💡
Conclusion & Impact:Sonuçta, portalleri ait oldukları yapıyla bir arada değerlendirmesi bakımından bütünsel bir yaklaşımla çalışılan bu araştırmada, mimarlık bağlamında portallerin sergilediği tipolojiler ortaya çıkarılmaktadır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Anadolu Selçuklu yapıları · portal · portal - yapı iliĢkisi

Özet

Anadolu’da, Selçuklu döneminde inşa edilmiş olan anıtsal yapıların cepheleri; elemanları, elemanlarının oluşturdukları kompozisyonlar ve biçimleri bakımından belirgin özellikler gösterirler. Her ne kadar, hiçbir iki cephe kendisini oluşturan elemanlarıyla ve cephe kompozisyonundaki artikülasyonuyla aynı görünmese de, dikkat çekici derecede benzerlikler sergilerler. Cephe kompozisyonlarının genel formulasyonunda, girişler bir başka isimlendirmeyle portaller (taçkapı); yalnızca kendi elemanlarıyla değil, aynı zamanda üzerinde bulundukları cephenin birincil elemanı, vurgulayıcı bileşeni olarak da Anadolu Selçuklu cephe kavramını yansıtmaları bakımından ilgi çekicidirler.Bu çalışma, Anadolu Selçuklu cephelerini mimariyle ilişkilendirerek analitik bir araştırma önermektedir. Çalışmanın önemi, yapının önemli mimarî elemanı olan portalleri ait oldukları yapıyla ilişkileri bakımından incelemesinde, diğer bir deyişle portalleri mimarî bağlamda değerlendirmesindedir. Bu bağlamda, portaller; plândaki yerleşimlerine ve yönelimlerine, kütle birleşmeleri ve boyutlarına, kendilerinin ve üzerinde bulundukları cephenin kompozisyonuyla bağdaşma ve birleşimlerine göre irdelenmekte ve sınıflandırılmaktadır. Sonuçta, portalleri ait oldukları yapıyla bir arada değerlendirmesi bakımından bütünsel bir yaklaşımla çalışılan bu araştırmada, mimarlık bağlamında portallerin sergilediği tipolojiler ortaya çıkarılmaktadır.

🔖

Cite This Article

CANER, Ç., BAKIRER, Ö. (2009). ANADOLU SELÇUKLU DÖNEMİ YAPILARINDAN MEDRESE VE CAMİLERDE PORTAL. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), Cilt: 10 - Sayı: 10, 13–30. https://ajindex.com/articles/762663

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (19)

  1. ALTUN, Ara, (1988). Ortaçağ Türk Mimarisinin Ana Hatları İçin Bir Özet, İstanbul,
  2. Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  3. AKOK, Mahmut, (1967). “Kayseri Huant Hatun Külliyesi’nin Mimari Rölevesi”, Türk Arkeoloji Dergisi, 16/1: 5-44.
  4. AKOK, Mahmut, (1968). “Kayseri’de Gevher Nesibe Hatun Darüşifası ve Sahibiye Medresesi Röleve ve Mimarisi”, Türk Arkeoloji Dergisi, 17/: 133-184. AKÇAY, Ġlhan, (1966). “Yakutiye Medresesi”, Vakıflar Dergisi, 6: 146-152.
  5. ANDREWS, Peter A., (1995). “Pishtaq”, The Encyclopedia of Islam, C. E. Bosworth, E. Van Donzel, W. P. Heinrcihs ve G. Lecomte, Leiden, E. J. Brill: 313-316.
  6. AREL, Hilmi, (1962). “Divriği Ulu Camii Kuzey Portalinin Mimari Kuruluşu”, Vakıflar Dergisi, 5: 99-111.
  7. AREL, Hilmi, (1962). “Divriği Ulu Cami’nin Tekstil Kapısı ve Diğerleri”, Vakıflar Dergisi, 5: 113-125.
  8. ASLANAPA, Oktay, (1993). Türk Sanatı, 3. Basım, İstanbul,
  9. Remzi Kitabevi.
  10. AYDIN, Filiz, (1973). “Alaiye (Süleyman Pervane) Medresesi”, Vakıflar Dergisi, 10: 251-272.
  11. BAKIRER, Ömür, (1999). “The Story of Three Grafitti”, Muqarnas, 16: 42-69.
  12. BAYBURTLUOĞLU, Zafer, (1977). “Anadolu Selçuklu Devri Büyük Programlı Yapılarında Önyüz Düzeni”, Vakıflar Dergisi, 11: 67-106.
  13. BLOOM, Jonathan M., (1995). “The Mosque of al-Hakim in Cairo”, Muqarnas, 1: 15-36.
  14. BRENDT, Barbara, (1975-76). “The Patronage of Fahraddin Ali İbn al- Husain and the Work of Kaluk Ġbn Abdallah in the Development of the Decoration of Portals in Thirteenth Century Anatolia”, Kunst des Orients, 10, Heft ½: 160-186.
  15. CANER, Çağla, (2002). A Study on Portal Composition and its Contribution to Façade Design in Anatolian Seljuk Buildings, Orta Doğu Teknik Üniversitesi,
  16. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, (Yayımlanmamış). CANER, Çağla, (2005). “Yapı Bağlamında Yapı Elemanlarının İncelenmesi: Anadolu Selçuklu Portalleri”, Türkiye’de Sanat ve Mimarlık Tarihçiliği Sorunları Sempozyumu, Erciyes Üniversitesi, 04-06 Nisan 2005,
  17. Kayseri, Baskıda. CRESWELL, Keppel A. C., (1995). “Bab”, The Encyclopedia of Islam, C. E. Bosworth, E. Van Donzel, W. P. Heinrichs ve G. Lecomte, Leiden, E. J. Brill: 830-832.
  18. CROWE, Yolanda, (1984). “Central Asia and Afghanistan”, Architecture of the Islamic World; Its History and Social Meaning, (der. G. Michell), London, Thames and Hudson. ETTINGHAUSEN, Richard, GRABAR Oleg, (1987). The Art and Architecture of Islam: 650-1250, London; Penguin Books. KARAMAĞARALI, Haluk, (1982). “Sahip Ata Cami’nin Restitüsyonu Hakkında Bir Deneme”, Rölöve ve Restorasyon Dergisi, 3: 49-77.
  19. KUBAN, Do