Journals / Vakıflar Dergisi / 2014 / Sayı: 42-Aralık 2014

A Western Anatolian Urban Centre from the Aydinid Principality to the Ottoman State: Spatial Transformation of Tire

Aydınoğulları’ndan Osmanlı’ya Bir Batı Anadolu Kenti: Tire’nin Mekânsal Dönüşümü

Çağla Caner Yüksel(Başkent Üniversitesi, Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü)
Pages
19–33
Publication Date
2014-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In other words, Tire is comparatively analysed in terms of its spatial transformation and being reshaped in relation to its urban architecture first under the Aydınid and next the Ottoman rule

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study investigates the spatial developments, transformations and changes of a significant Western Anatolian urban centre, namely Tire between the 14th and 16th centuries, which correspond to the Aydınid and the subsequent Ottoman rule.
📊
Key Findings & Data:However, the town owes the shaping of its urban form and fabric to the Turkish - Islamic rule in the region, which had been effective since early 14th century.
💡
Conclusion & Impact:In other words, Tire is comparatively analysed in terms of its spatial transformation and being reshaped in relation to its urban architecture first under the Aydınid and next the Ottoman rule
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tire · Batı Anadolu · kentsel gelişim

Abstract

This study investigates the spatial developments, transformations and changes of a significant Western Anatolian urban centre, namely Tire between the 14th and 16th centuries, which correspond to the Aydınid and the subsequent Ottoman rule. One of the administrative districts under the city of İzmir today, Tire had been home to various cultures that settled in Western Anatolia from ancient times onwards. However, the town owes the shaping of its urban form and fabric to the Turkish - Islamic rule in the region, which had been effective since early 14th century. It can be said that, the foundations of the town’s urban structure, which is almost similar to its current situation, had been established back in the 14th - 15th centuries by the Aydınid Principality. As such, the urban structure acquired its final form under the subsequent Ottoman rule, particularly in the 15th and 16th centuries. This paper also claims that urban form and fabric were developed and shaped in accordance to urban architecture. In this framework, urban development and spatial transformation of Tire is studied in relation to the public buildings, monuments such as mosques, madrasas, baths and especially to building groups in the form of building complexes. In other words, Tire is comparatively analysed in terms of its spatial transformation and being reshaped in relation to its urban architecture first under the Aydınid and next the Ottoman rule

Özet

Bu çalışma, Aydınoğulları ve devamında Osmanlı hâkimiyetine karşılık gelen 14. ve 16. yüzyıllarda Batı Anadolu’nun en önemli kentlerinden biri olan Tire’nin mekânsal gelişim ve dönüşümünü irdelemektedir. İzmir’in ilçelerinden biri olan Tire Eski Çağ’dan itibaren Batı Anadolu’da yerleşmiş çeşitli kültürlere ev sahipliği yapmıştır. Ancak Tire kent dokusunun biçimlenmesi büyük ölçüde 14. yüzyılla birlikte bölgede etkin olan Türk-İslam hâkimiyeti döneminde gerçekleşmiştir. Günümüzde de devam eden kent yapısının temellerinin ilk olarak Aydınoğulları tarafından 14. - 15. yüzyıllarda atıldığı söylenebilir. Devamında gelen Osmanlı egemenliğinde ise, 15. - 16. yüzyıllarda kentsel yapı nihai olarak şekillenmiştir. Kent dokusunun kentsel mimari ile birlikte biçimlendiğini öne süren bu çalışmada, Tire’nin kentsel gelişim ve dönüşümü cami, medrese, han, hamam gibi anıtsal, kamusal yapılar ve de özellikle yapı toplulukları olan külliyeler ile bağlantılı olarak incelenmektedir. Diğer bir deyişle, sırasıyla Aydınoğulları ve Osmanlı hâkimiyeti altında Tire’nin gelişimi ve dönüşümü kentsel mimariyle ilişkilendirilip karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir

🔖

Cite This Article

Yüksel, Ç. C. (2014). A Western Anatolian Urban Centre from the Aydinid Principality to the Ottoman State: Spatial Transformation of Tire. Vakıflar Dergisi, Sayı: 42-Aralık 2014, 19–33. https://ajindex.com/articles/1085721

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (117)

  1. Aka, İsmail 1994. Timur’un Tire’ye Gelişi ile İlgili bir Kitabe. Türk Kültüründe Tire I, Sempozyum Bildileri der. M. Şeker. Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları, 21-23.
  2. Akozan, Feridun 1969. Türk Külliyeleri. Vakıflar Dergisi, 8. 303-327.
  3. Armağan, Munis 1983. Belgelerle Beylikler Devrinde Tire, İzmir: Uğur Ofset.
  4. Armağan, Munis 1989. Tüm Yönleriyle Tire II, İzmir: Uğur Ofset.
  5. Armağan, Munis 2003. Devlet Arşivlerinde Tire, İzmir: Karınca Matbaacılık.
  6. Armağan, Munis 2012. Tire Tarih Ansiklopedisi, İzmir: Efe Ofset.
  7. Aslanoğlu, İnci 1969. Tire’de Üç Cami / Three Mosques in Tire, Vakıflar Dergisi, S. 8, 161-170.
  8. Aslanoğlu, İnci 1978. Tire’de Camiler ve Üç Mescit, Ankara: ODTÜ Mimarlık Fakültesi Yayınları.
  9. Baktır, Mustafa 2002. Beylikler Döneminde Ulema Umera Münasebetleri. Türkler Ansiklopedisi der. H.C. Güzel, K. Çiçek, S. Koca. C. 7, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 560-568.
  10. Barkan, Ömer Lütfi 1942. İstila Devirlerinin Kolonizatör Türk Dervişleri ve Zaviyeler. V.Dergisi, 2. 279-304.
  11. Barkan, Ömer Lütfi 1962-63. Şehirlerin Teşekkül ve İnkişafı Tarihi Bakımından Osmanlı İmparatorluğunda İmaret Sitelerinin Kuruluş ve İşleyiş Tarzına Ait Araştırmalar. İktisat Fakültesi Mecmuası, XXIII/1-2. 239-296.
  12. Caner, Çağla 2007. Townscape and Building Complexes in Medieval Western Anatolia under Turkish-Islamic Culture. Power, Ideology and Representation der. A. Cimdina ve J. Osmond. Pisa: Edizioni Plus - Pisa University Press, 27-48.
  13. Caner Yüksel, Çağla 2012. The Making of Western Anatolian Urban Centres: Spatial Transformation in Tire, 14th-16th Centuries, Pisa: Edizioni Plus - Pisa University Press.
  14. Cantay, Gönül 2002a. Türk Mimarisinde Külliye. Türkler Ansiklopedisi der. H. C. Güzel, K. Çiçek, S.Koca. C. 7, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 836-853.
  15. Cantay, Gönül 2002b. Osmanlı Külliyelerinin Kuruluşu. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
  16. Çakmak, Canan 2002. Tire Hamamları, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  17. Çulcu, Sevinç 2005. Evaluations of Alterations in Ottoman Hans in Tire for their Restitution, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Restorasyon Bölümü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. İzmir.
  18. Ertekin, Levent E. 2007. Lütfi Paşa, Tire Lütfi Paşa Vakıfları ve Vakıfnamesi, Ankara: Pozitif Matbaacılık.
  19. Ertekin, Levent E. 2008. Tire’de Aydın Sancağı İlk Sancakbey Halil Yahşi Bey Vakıfları ve Vakfiyesi, Ankara: Pozitif Matbaacılık.
  20. Evliya Çelebi, 2005. Evliya Çelebi Seyahatnâmesi haz. Y. Dağlı, S. A. Kahraman, ve R. Dankoff. 9. Kitap. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  21. Faroqhi, Suraiya 1984. Towns and Townsmen of Ottoman Anatolia: Trade, Crafts and Food Production in an Urban Setting, 1520-1650, Cambridge: Cambridge University Press.
  22. Goodwin, Godfrey 1986. Külliyye. Encyclopaedia of Islam New Edition der. E. von Donzel., B. Lewis ve Ch. Pellat. 5. Leiden: E. J. Brill, 366.
  23. Göksu, Emel 1985. Formation and Alteration Process of the Small Town Centres in Anatolia, The Case Study of Tire, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara.
  24. Göksu, Emel 2006. Tire, Anadolu Selçukluları ve Beylikler Dönemi Uygarlığı Mimarlık ve Sanat 2 der A.U. Peker, K. Bilici. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 279-285.
  25. Hazan, Yakup 1986. Restoration Project of Yavukluoğlu Complex in Tire, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Restorasyon Bölümü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara.
  26. İnalcık, Halil 1993. The Rise of the Turcoman Maritime Principalities in Anatolia, Byzantium, and the Crusades. The Middle East and the Balkans under the Ottoman Empire: Essays on Economy and Society, Bloomington: Indiana University of Turkish Studies and Turkish Ministry of Culture Studies, 309-341. Byzantinische Forschungen, 1985/9. 179-211’den yeniden basım
  27. İpekoğlu, Başak A. 1993. Buildings with Combined Functions in Anatolian Seljuk Architecture An Evaluation of Design Principles, Past and Present Functions. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Restorasyon Bölümü Yayınlanmamış doktora tezi. Ankara.
  28. Kabaklarlı, Necdet 2007. Tire’de Darbedilen Osmanlı Bakır Paraları, Ottoman Copper Coins Minted in Tire 1411-1516, İstanbul: Baran Ofset ve Matbaacılık.
  29. Kalfazade Ertuğrul, Selda 1995. Anadolu’da Aydınoğulları Dönemi Mimarisi, İstanbul Üniversitesi, Sanat Tarihi Bölümü Yayınlanmamış doktora tezi. İstanbul.
  30. Kuban, Doğan 1962. Anadolu Gezilerinden İzlenimler, Bir Batı Anadolu Gezisi, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Yayınları.
  31. Kuran, Aptullah 1996. A Spatial Study of the Three Ottoman Capitals: Bursa, Edirne, and İstanbul.Muqarnas. 13. 114-131.
  32. Madran, Emre 1970. Tire’de Üçlüleli Cami Bahçesindeki Türbe. Önasya, 6/61-62. 5-6.
  33. Madran, Emre 1975. Tire’de Üçlüleli Camisi ve Medresesi. Rölöve ve Restorasyon Dergisi, 2. 183-198.
  34. Mehmed Neşrî, 1949. Kitab-ı Cihan-Nüma Neşri Tarihi der. ve çev. F.R. Unat, M.A. Köymen. Ankara:Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  35. Müderrisoğlu, Fatih 1993. Osmanlı İmparatorluğu’nda İnşa Edilen Menzil Külliyeleri. Hacettepe Üniversitesi, Sanat Tarihi Bölümü Yayınlanmamış doktora tezi. Ankara.
  36. Müderrisoğlu, Fatih 2001. Osmanlı Şehirciliği Üzerine Bazı Gözlemler. Prof. Dr. Zafer Bayburtluoğlu Armağanı der. M. Denktaş, Y. Özbek. Kayseri: Erciyes Üniversitesi, 386-397.
  37. Müderrisoğlu, Fatih 2002. Menzil Kavramı ve Osmanlı Devleti’nde Menzil Yerleşimleri. Türkler Ansiklopedisi der. H. C. Güzel, K. Çiçek, S. Koca. 10. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 920 - 926.
  38. Oğuz, Filiz 1975. İzmir - Tire Bakır Han, Rölöve ve Restorasyon Dergisi, 2. 157-182.
  39. Özer, Mustafa 1992. Tire’deki Ticaret Yapıları, Ankara Üniversitesi, Sanat Tarihi Bölümü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara.
  40. Polonyalı Simeon, 2007. Polonyalı Bir Seyyahın Gözünden 16. Asır Türkiyesi çev. H. D. Andreasyan, red.R. Bozyel. İstanbul: Kesit Yayınları.
  41. Preziosi, Donald 1991. Introduction to Part II: Power, Structure, and Architectural Function. The Ottoman City and its Parts der. I. A. Bierman, R. Abouel-Haj, D. Preziosi. New York: Aristide D. Caratzas Publisher, 103-109.
  42. Reyhanli, Tülay 1976. Osmanlı Mimarisinde İmaret: Külliye Üzerine Notlar. Türk Kültürü Araştırmaları, XV/1-2. 121-131.
  43. Say, Yağmur 2006. Anadolu’nun İslamlaşması ve Türkleşmesi Sürecinde Gazi - Eren - Evliyaların Rolü, Seyyîd Battal Gazi ve Külliyesi, İstanbul: Su Yayınları.
  44. Sayılı, Aydın 1948. Rasathane Konusu ile İlgili Olarak Tire’de Kısa Bir Araştırma. Belleten, XII/47. 683- 687.
  45. Stewig, Reinhard 1970. Batı Anadolu’nun Kültürel Gelişmesinin Ana Hatları, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Yayınları.
  46. Tanyeli, Uğur 1987. Anadolu Türk Kentinde Fiziksel Yapının Evrim Süreci 11. - 15. yy. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Yayınları.
  47. Telci, Cahit 2008. XV. - XVI. Yüzyıllarda Tire Şehri. Türk Kültüründe Tire II, Sempozyum Bildileri der. M. Şeker, A. Taşcan. İzmir: Tire Belediyesi Yayınları, 21-40.
  48. Tokluoğlu, Faik 1957. Tire, Tarihi ve Turistik Değerleri, İzmir: Yenilik Basımevi.
  49. Tokluoğlu, Faik 1959. Tire’de Yetişen Alim, Şair, Mütefekkkir, ve Mutasavvıflar, İzmir: Ragıp Basımevi.
  50. Tokluoğlu, Faik 1964. Tire, İzmir: Şehir Matbaası.
  51. Tokluoğlu, Faik 1973. Tire Çevre İncelemeleri, İzmir: Karınca Matbaacılık.
  52. Tüyel, Engin 1996. Restoration Project of Matyos Han in Tire, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Restorasyon Bölümü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara.
  53. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı 1929. Afyonkarahisar, Sandıklı, Bolvadin, Çay, İshakli, Manisa, Birgi, Muğla
  54. Peçin, Denizli, Isparta, Atabey ve Eğirdir’deki Kitabeler: ve Sahip, Saruhan, Menteşe, İnanç, Hamitoğulları hakkında Malumat, İstanbul: Devlet Matbaası.
  55. Vryonis Speros Jr. 1971. The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor and the Process of Islamization from the Eleventh through the Fifteenth Century, London - Berkeley: University of California Press.
  56. Yelken, Ulvi 1941. Tire Hakkında Muhtelif Eserlerde Görülen Yazılar I. Küçük Menderes, 2/8. 126-127.
  57. Yücesoy, Nail 1972. The Bedesten in Tire, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Restorasyon Bölümü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara.
  58. _____ 1995. 166 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Anadolu Defteri 937/1530.
  59. Hüdâvendigâr, Biga, Karesi, Saruhân, Aydın, Menteşe, Teke ve Alâiye Livâları dizin ve tıpkıbasım haz. Özkılınç, A., Coşkun, A., Karazeybek, M., Sivridağ, A., ve Yüzbaşıoğlu, M. Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın No: 27, Defter-i Hâkânî Dizisi: II, Ankara.
  60. Aka, İsmail 1994. Timur’un Tire’ye Gelişi ile İlgili bir Kitabe. Türk Kültüründe Tire I, Sempozyum Bildileri der. M. Şeker. Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları, 21-23.
  61. Akozan, Feridun 1969. Türk Külliyeleri. Vakıflar Dergisi, 8. 303-327.
  62. Armağan, Munis 1983. Belgelerle Beylikler Devrinde Tire, İzmir: Uğur Ofset.
  63. Armağan, Munis 1989. Tüm Yönleriyle Tire II, İzmir: Uğur Ofset.
  64. Armağan, Munis 2003. Devlet Arşivlerinde Tire, İzmir: Karınca Matbaacılık.
  65. Armağan, Munis 2012. Tire Tarih Ansiklopedisi, İzmir: Efe Ofset.
  66. Aslanoğlu, İnci 1969. Tire’de Üç Cami / Three Mosques in Tire, Vakıflar Dergisi, S. 8, 161-170.
  67. Aslanoğlu, İnci 1978. Tire’de Camiler ve Üç Mescit, Ankara: ODTÜ Mimarlık Fakültesi Yayınları.
  68. Baktır, Mustafa 2002. Beylikler Döneminde Ulema Umera Münasebetleri. Türkler Ansiklopedisi der. H.C. Güzel, K. Çiçek, S. Koca. C. 7, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 560-568.
  69. Barkan, Ömer Lütfi 1942. İstila Devirlerinin Kolonizatör Türk Dervişleri ve Zaviyeler. V.Dergisi, 2. 279-304.
  70. Barkan, Ömer Lütfi 1962-63. Şehirlerin Teşekkül ve İnkişafı Tarihi Bakımından Osmanlı İmparatorluğunda İmaret Sitelerinin Kuruluş ve İşleyiş Tarzına Ait Araştırmalar. İktisat Fakültesi Mecmuası, XXIII/1-2. 239-296.
  71. Caner, Çağla 2007. Townscape and Building Complexes in Medieval Western Anatolia under Turkish-Islamic Culture. Power, Ideology and Representation der. A. Cimdina ve J. Osmond. Pisa: Edizioni Plus - Pisa University Press, 27-48.
  72. Caner Yüksel, Çağla 2012. The Making of Western Anatolian Urban Centres: Spatial Transformation in Tire, 14th-16th Centuries, Pisa: Edizioni Plus - Pisa University Press.
  73. Cantay, Gönül 2002a. Türk Mimarisinde Külliye. Türkler Ansiklopedisi der. H. C. Güzel, K. Çiçek, S.Koca. C. 7, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 836-853.
  74. Cantay, Gönül 2002b. Osmanlı Külliyelerinin Kuruluşu. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
  75. Çakmak, Canan 2002. Tire Hamamları, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  76. Çulcu, Sevinç 2005. Evaluations of Alterations in Ottoman Hans in Tire for their Restitution, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Restorasyon Bölümü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. İzmir.
  77. Ertekin, Levent E. 2007. Lütfi Paşa, Tire Lütfi Paşa Vakıfları ve Vakıfnamesi, Ankara: Pozitif Matbaacılık.
  78. Ertekin, Levent E. 2008. Tire’de Aydın Sancağı İlk Sancakbey Halil Yahşi Bey Vakıfları ve Vakfiyesi, Ankara: Pozitif Matbaacılık.
  79. Evliya Çelebi, 2005. Evliya Çelebi Seyahatnâmesi haz. Y. Dağlı, S. A. Kahraman, ve R. Dankoff. 9. Kitap. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  80. Faroqhi, Suraiya 1984. Towns and Townsmen of Ottoman Anatolia: Trade, Crafts and Food Production in an Urban Setting, 1520-1650, Cambridge: Cambridge University Press.
  81. Goodwin, Godfrey 1986. Külliyye. Encyclopaedia of Islam New Edition der. E. von Donzel., B. Lewis ve Ch. Pellat. 5. Leiden: E. J. Brill, 366.
  82. Göksu, Emel 1985. Formation and Alteration Process of the Small Town Centres in Anatolia, The Case Study of Tire, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara.
  83. Göksu, Emel 2006. Tire, Anadolu Selçukluları ve Beylikler Dönemi Uygarlığı Mimarlık ve Sanat 2 der A.U. Peker, K. Bilici. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 279-285.
  84. Hazan, Yakup 1986. Restoration Project of Yavukluoğlu Complex in Tire, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Restorasyon Bölümü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara.
  85. İnalcık, Halil 1993. The Rise of the Turcoman Maritime Principalities in Anatolia, Byzantium, and the Crusades. The Middle East and the Balkans under the Ottoman Empire: Essays on Economy and Society, Bloomington: Indiana University of Turkish Studies and Turkish Ministry of Culture Studies, 309-341. Byzantinische Forschungen, 1985/9. 179-211’den yeniden basım
  86. İpekoğlu, Başak A. 1993. Buildings with Combined Functions in Anatolian Seljuk Architecture An Evaluation of Design Principles, Past and Present Functions. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Restorasyon Bölümü Yayınlanmamış doktora tezi. Ankara.
  87. Kabaklarlı, Necdet 2007. Tire’de Darbedilen Osmanlı Bakır Paraları, Ottoman Copper Coins Minted in Tire 1411-1516, İstanbul: Baran Ofset ve Matbaacılık.
  88. Kalfazade Ertuğrul, Selda 1995. Anadolu’da Aydınoğulları Dönemi Mimarisi, İstanbul Üniversitesi, Sanat Tarihi Bölümü Yayınlanmamış doktora tezi. İstanbul.
  89. Kuban, Doğan 1962. Anadolu Gezilerinden İzlenimler, Bir Batı Anadolu Gezisi, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Yayınları.
  90. Kuran, Aptullah 1996. A Spatial Study of the Three Ottoman Capitals: Bursa, Edirne, and İstanbul.Muqarnas. 13. 114-131.
  91. Madran, Emre 1970. Tire’de Üçlüleli Cami Bahçesindeki Türbe. Önasya, 6/61-62. 5-6.
  92. Madran, Emre 1975. Tire’de Üçlüleli Camisi ve Medresesi. Rölöve ve Restorasyon Dergisi, 2. 183-198.
  93. Mehmed Neşrî, 1949. Kitab-ı Cihan-Nüma Neşri Tarihi der. ve çev. F.R. Unat, M.A. Köymen. Ankara:Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  94. Müderrisoğlu, Fatih 1993. Osmanlı İmparatorluğu’nda İnşa Edilen Menzil Külliyeleri. Hacettepe Üniversitesi, Sanat Tarihi Bölümü Yayınlanmamış doktora tezi. Ankara.
  95. Müderrisoğlu, Fatih 2001. Osmanlı Şehirciliği Üzerine Bazı Gözlemler. Prof. Dr. Zafer Bayburtluoğlu Armağanı der. M. Denktaş, Y. Özbek. Kayseri: Erciyes Üniversitesi, 386-397.
  96. Müderrisoğlu, Fatih 2002. Menzil Kavramı ve Osmanlı Devleti’nde Menzil Yerleşimleri. Türkler Ansiklopedisi der. H. C. Güzel, K. Çiçek, S. Koca. 10. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 920 - 926.
  97. Oğuz, Filiz 1975. İzmir - Tire Bakır Han, Rölöve ve Restorasyon Dergisi, 2. 157-182.
  98. Özer, Mustafa 1992. Tire’deki Ticaret Yapıları, Ankara Üniversitesi, Sanat Tarihi Bölümü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara.
  99. Polonyalı Simeon, 2007. Polonyalı Bir Seyyahın Gözünden 16. Asır Türkiyesi çev. H. D. Andreasyan, red.R. Bozyel. İstanbul: Kesit Yayınları.
  100. Preziosi, Donald 1991. Introduction to Part II: Power, Structure, and Architectural Function. The Ottoman City and its Parts der. I. A. Bierman, R. Abouel-Haj, D. Preziosi. New York: Aristide D. Caratzas Publisher, 103-109.
  101. Reyhanli, Tülay 1976. Osmanlı Mimarisinde İmaret: Külliye Üzerine Notlar. Türk Kültürü Araştırmaları, XV/1-2. 121-131.
  102. Say, Yağmur 2006. Anadolu’nun İslamlaşması ve Türkleşmesi Sürecinde Gazi - Eren - Evliyaların Rolü, Seyyîd Battal Gazi ve Külliyesi, İstanbul: Su Yayınları.
  103. Sayılı, Aydın 1948. Rasathane Konusu ile İlgili Olarak Tire’de Kısa Bir Araştırma. Belleten, XII/47. 683- 687.
  104. Stewig, Reinhard 1970. Batı Anadolu’nun Kültürel Gelişmesinin Ana Hatları, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Yayınları.
  105. Tanyeli, Uğur 1987. Anadolu Türk Kentinde Fiziksel Yapının Evrim Süreci 11. - 15. yy. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Yayınları.
  106. Telci, Cahit 2008. XV. - XVI. Yüzyıllarda Tire Şehri. Türk Kültüründe Tire II, Sempozyum Bildileri der. M. Şeker, A. Taşcan. İzmir: Tire Belediyesi Yayınları, 21-40.
  107. Tokluoğlu, Faik 1957. Tire, Tarihi ve Turistik Değerleri, İzmir: Yenilik Basımevi.
  108. Tokluoğlu, Faik 1959. Tire’de Yetişen Alim, Şair, Mütefekkkir, ve Mutasavvıflar, İzmir: Ragıp Basımevi.
  109. Tokluoğlu, Faik 1964. Tire, İzmir: Şehir Matbaası.
  110. Tokluoğlu, Faik 1973. Tire Çevre İncelemeleri, İzmir: Karınca Matbaacılık.
  111. Tüyel, Engin 1996. Restoration Project of Matyos Han in Tire, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Restorasyon Bölümü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara.
  112. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı 1929. Afyonkarahisar, Sandıklı, Bolvadin, Çay, İshakli, Manisa, Birgi, Muğla
  113. Vryonis Speros Jr. 1971. The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor and the Process of Islamization from the Eleventh through the Fifteenth Century, London - Berkeley: University of California Press.
  114. Yelken, Ulvi 1941. Tire Hakkında Muhtelif Eserlerde Görülen Yazılar I. Küçük Menderes, 2/8. 126-127.
  115. Yücesoy, Nail 1972. The Bedesten in Tire, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Restorasyon Bölümü, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara.
  116. _____ 1995. 166 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Anadolu Defteri 937/1530.
  117. Hüdâvendigâr, Biga, Karesi, Saruhân, Aydın, Menteşe, Teke ve Alâiye Livâları dizin ve tıpkıbasım haz. Özkılınç, A., Coşkun, A., Karazeybek, M., Sivridağ, A., ve Yüzbaşıoğlu, M. Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın No: 27, Defter-i Hâkânî Dizisi: II, Ankara.