Journals / Baçini Sanat Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 8

An Iconographıc and Visual Meaning Analysıs Of Posters For The Universal Declaration Of Human Rights İn The Context Of Graphıc Desıgn

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi Afişlerinin Grafik Tasarım Bağlamında İkonografik ve Görsel Anlam Analizi

Özlem Kum(tokat gaziosmanpaşa üniversitesi)0000-0002-6567-7974
Pages
199–224
Publication Date
2026-08-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate that symbolic elements used in the posters—such as child figures, hands, birds, scales, stairs, maps, and light—represent concepts like freedom, equality, justice, solidarity, and universality through visual metaphors.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to examine posters related to the Universal Declaration of Human Rights (UDHR) in the context of graphic design, focusing on their iconographic, semiotic, and visual meaning-making.
📊
Key Findings & Data:In the research, seven posters representing different articles of the Universal Declaration of Human Rights were evaluated using document analysis within the scope of qualitative research methods.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate that symbolic elements used in the posters—such as child figures, hands, birds, scales, stairs, maps, and light—represent concepts like freedom, equality, justice, solidarity, and universality through visual metaphors.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi · Grafik Tasarım · İkonografi

Abstract

This study aims to examine posters related to the Universal Declaration of Human Rights (UDHR) in the context of graphic design, focusing on their iconographic, semiotic, and visual meaning-making. In the research, seven posters representing different articles of the Universal Declaration of Human Rights were evaluated using document analysis within the scope of qualitative research methods. The theoretical foundation of the study is based on Panofsky’s iconological analysis approach. During the analysis process, the posters were examined in terms of iconographic elements, color usage, compositional structure, and visual narrative dimensions. The findings indicate that symbolic elements used in the posters—such as child figures, hands, birds, scales, stairs, maps, and light—represent concepts like freedom, equality, justice, solidarity, and universality through visual metaphors. Additionally, it was determined that colors function not only as aesthetic elements but also as visual indicators that support the production of psychological and ideological meanings. It was found that warm colors evoke a sense of movement and attention, cool colors reinforce feelings of security and balance, and black-and-white contrast strengthens the emphasis on anonymity and universality. In conclusion, the study demonstrates that UDHR posters are multi-layered visual communication tools that produce cultural and ideological meanings.

Özet

Bu çalışma, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ne (UDHR) ait afişlerin grafik tasarım bağlamında ikonografik, göstergebilimsel ve görsel anlam üretimi açısından incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin farklı maddelerini temsil eden yedi afiş, nitel araştırma yöntemi kapsamında doküman analizi tekniğiyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın kuramsal temelini Panofsky’nin ikonolojik çözümleme yaklaşımı oluşturmaktadır. Analiz sürecinde afişler; ikonografik öğeler, renk kullanımı, kompozisyon yapısı ve görsel anlatı boyutları üzerinden çözümlenmiştir. Bulgular, afişlerde kullanılan çocuk figürleri, eller, kuş, terazi, merdiven, harita ve ışık gibi sembolik öğelerin; özgürlük, eşitlik, adalet, dayanışma ve evrensellik gibi kavramları görsel metaforlar aracılığıyla temsil ettiğini göstermektedir. Ayrıca renklerin yalnızca estetik değil, psikolojik ve ideolojik anlam üretimini destekleyen görsel göstergeler olarak işlev gördüğü belirlenmiştir. Sıcak renklerin hareket ve dikkat duygusu oluşturduğu, soğuk renklerin güven ve denge hissini desteklediği, siyah-beyaz kontrastın ise anonimlik ve evrensellik vurgusunu güçlendirdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, UDHR afişlerinin kültürel ve ideolojik anlamlar üreten çok katmanlı görsel iletişim araçları olduğunu ortaya koymaktadır.

🔖

Cite This Article

Kum, Ö. (2026). An Iconographıc and Visual Meaning Analysıs Of Posters For The Universal Declaration Of Human Rights İn The Context Of Graphıc Desıgn. Baçini Sanat Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 8, 199–224. https://ajindex.com/articles/1629218

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (32)

  1. Aydın, B. O., & Sarı, T. (2025). Halkla görsellerde görsel iletişim: Yapay zekâ, kişisel yeni araçlar ve uygulamalar. İçinde C. Kocaömer & S. Kırıkçı (Ed.), Halkla reklam uygulamalarının yapay zekâ kullanımı (ss. 172–200). Eğitim Kitabevi.
  2. Adwina, R., & Ashari, C. (2025). Ikonografi dan makna penggambaran arca Gaṇeśa ekapāda koleksi Museum Nasional Indonesia. Purbawidya, 14(2), 328–347. https://doi.org/10.55981/purbawidya.2025.11338
  3. Ahmadoghli, A. (2017). Bir ortak dil olarak görsel iletişim tasarımı ve insan hakları örgütleri özelinde uygulamaları [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  4. Aksoy, B., & Yılmaz, O. (2016). Lise öğrencilerinin insan hakları algıları. İçinde M. Koçali (Ed.), EYFOR V. Eğitim Yönetimi Forumu tam bildiri kitabı (ss. 131–143). EYUDER.
  5. Ambrose, G., & Harris, P. (2020). Grafik tasarımda renk: Grafik tasarım temelleri 07 (B. Bayrak, Çev.; 2. bs.). Literatür Yayınları.
  6. Aslan (Artan), H. I., & Sayın, Z. (2025). Mobil oyun kullanıcı arayüzü tasarımında renk kullanımı. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, 10(19), 627–650. https://doi.org/10.55004/tykhe.1761582
  7. Balcan, S. (2022). Duyargalı uygulamaların afiş ve ambalaj tasarımı üzerindeki etkileri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Arel Üniversitesi.
  8. Becer, E. (2019). İletişim ve grafik tasarım (12. bs.). Dost Kitabevi Yayınları.
  9. Bilecenoğlu, D., & Metin, A. C. (2026). Soğuk Savaş döneminin afiş sanatına yansımaları: Polonya afiş okulu. J Arts, 9, e3191.
  10. Birleşmiş Milletler. (1948). Universal Declaration of Human Rights: Adoption of the UDHR (183rd plenary meeting).https://www.ohchr.org/en/universal-declaration-of-human-rights
  11. Boztaş, E. (2017). Organ bağışı temalı sosyal afiş tasarımlarının göstergebilim yöntemi ile analizi. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 6(37), 2521–2542. https://www.idildergisi.com/makale/pdf/1503736117.pdf
  12. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  13. Buçukoğlu, S. M. (2025). 1980’li yıllardan günümüze, “aile” isminin kullanıldığı Türk televizyon dizilerinde görsel ve grafik tasarım unsurlarının göstergebilimsel analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(Özel Sayı), 2456–2491. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1765712
  14. Çeçen, A. (2020). İnsan hakları (Gözden geçirilmiş 5. bs.). Astana Yayınları.
  15. Çırak, K., & Kobak, K. (2026). Dijital oyunlarda polis temsili. EKEV Akademi Dergisi. Advance online publication. https://doi.org/10.17753/sosekev.1680973
  16. Çomak, N. (2025). Wolf Vostell’in “Pilatus ile İsa Arasındaki Duruşma Neden Sadece İki Dakika Sürdü?” adlı eserinin ikonoloji yöntemiyle çözümlenmesi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 12(126), 2854–2865. https://doi.org/10.5281/zenodo.18125113
  17. Curavcı, A., & Dikbaş Torun, E. (2026). Kızılay Haftası afiş tasarımlarının göstergebilimsel çözümlemesi. Journal of Communication Science Researches, 6(2), 86–104. https://doi.org/10.5281/zenodo.19367246
  18. Doğan, İ. (2019). İnsan hakları hukuku (3. bs.). Astana Yayınları.
  19. Gümüştekin, N. (2012). İki Polonyalı grafik tasarımcı-Henryk Tomaszewski ve Franciszek Starowieyski örneğinde II. Dünya Savaşı sonrası tiyatro afişleri. Sanat Dergisi, 21, 63–74. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunigsfd/article/33576
  20. İnal, R., & Tarlakazan, B. E. (2026). Yapay zekânın sanat pratiklerini yeniden şekillendirmesi: The Lumen Prize 2025 yapay zekâ örnekleri. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 11(1), 47–63. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijhar/article/1828389
  21. İncesu Karahan, Ç. D. (2025). Grafik tasarımın kültürel dili: Popüler figürler aracılığıyla tüketici algısının biçimlenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 11(22), 81–89. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aydinsanat/article/1819736
  22. Kırman, G. B. (2025). Bawer Doğanay’ın sanatında mitolojik derinlik: Panofsky’nin çözümleme yöntemiyle bir okuma. Sanat ve Tasarım Dergisi, 15(1), 291–318. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1717490
  23. Kwon, Y. G., & Kim, N. (2005). A study on the signification and symbol of red in Korea, China and Japan. Journal of the Korean Society of Color Studies, 19(2), 21–36. https://www.kci.go.kr/kciportal/ci/sereArticleSearch/ciSereArtiView.kci?sereArticleSearchBean.artiId=ART000970764
  24. Panofsky, E. (2012a). Görsel sanatlarda anlam (A. Cemal, Çev.). 6:45 Yayınları.
  25. Panofsky, E. (2012b). İkonoloji araştırmaları: Rönesans sanatında insancıl temalar (O. Düz, Çev.). Pinhan Yayıncılık.
  26. Preucel, R. W. (2006). Archaeological semiotics. Blackwell Publishing.
  27. Tükel, U., & Yüzgüller, S. (2018). Sözden imgeye Batı sanatında ikonografi. Hayalperest Yayınevi.
  28. Turhan, A. (2016). İnsan hakkı kuşakları arasındaki tamamlayıcılık ilişkisi. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(2), 357–378. https://dergipark.org.tr/tr/pub/inuhfd/article/239841
  29. Uçar, T. F. (2004). Görsel iletişim ve grafik tasarım (3. bs.). İnkılâp Yayınevi.
  30. Uzun, Y. (2024). “Bağımlılığa karşı sanatın gücü” konulu afişlerde renk kullanımı. The Journal of Academic Social Science, 159, 167–181. Uzun, Y., & Uzun, E. (2025). Noma Bar’ın portre tasarımlarında renk kullanımı. Uluslararası İletişim ve Sanat Dergisi, 6(15), 187–207. https://iletisimvesanat.com/files/iletisimvesanat/ed8bca95-8010-4201-b632-803b2bfaf32b.pdf
  31. Üneş, Ş. (2025). Tılsımlı gömleklerin grafik tasarım açısından incelenmesi. Akademik Sanat, 24, 91–108. https://dergipark.org.tr/tr/pub/akademiksanat/article/1667243
  32. Yugay, M. R. (2018). Color semantics in traditional Japanese culture. Journal of Oriental Studies, 79(4), 78–83. https://bulletin-orientalism.kaznu.kz/index.php/1-vostok/en/article/view/968