AI Summary & Key Takeaways
AI InsightUpon examining the names given to men in Gümüş District, it was found that names of Islamic figures, words evoking goodness in character and possessing beautiful meanings, and names representing a warrior and combative spirit came to the fore.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Onomastic studies play a significant role in explaining and understanding the multi-ethnic and multicultural structure of the Ottoman State. Studies in onomastics not only provide information on personal names and their origins, but also offer the opportunity to evaluate the society from various perspectives, including its culture, religion, interaction with other cultures, family ties, the changes names have undergone over the centuries, social stratification and social status. In this study, the names, titles and nicknames of men who lived in the Gümüş district in the 18th century will be identified from primary archival sources -the Sivas Ahkâm-ı Şikâyet registers- and analysed. It is certain that there are regional variations in the naming of children depending on their place of birth and geography. For this reason, this study is limited to a specific location, namely the Gümüş district, with the aim of serving as a model for future regional studies. Although the Gümüş district was a settlement where Muslim and non-Muslim subjects lived together during the Ottoman period, this study focuses solely on the examination of Muslim male names in Gümüş. Upon examining the names given to men in Gümüş District, it was found that names of Islamic figures, words evoking goodness in character and possessing beautiful meanings, and names representing a warrior and combative spirit came to the fore. It was observed that names of Arabic origin were predominantly preferred, with a smaller proportion of Turkish and Persian origin names. Another aim of this study is to highlight the Ahkâm-ı Şikâyet registers as a new source for research into personal names. The paper discusses the points to bear in mind when making effective use of these registers, as well as their significance for the study of 18th-century personal names.
Özet
Adbilim çalışmaları, Osmanlı Devleti’nin çok uluslu ve çok kültürlü yapısının açıklanmasında ve anlaşılmasında önemli bir yere sahiptir. Adbilim özelinde yapılacak incelemeler sadece kişi adlarının ve kökenlerinin bilgisini vermekle kalmaz, o toplumun kültürü, dini, farklı kültürlerle etkileşimi, aile bağları, adların yüzyıllara göre geçirdiği farklılaşmalar, sosyal tabakalaşma ve toplumsal statüler gibi farklı pek çok açıdan değerlendirme imkânı da sunar. Çalışmada, 18. yüzyılda Gümüş kazasında yaşamış erkeklerin adları, ünvanları ve lakapları birinci elden arşiv kaynaklarından olan Sivas Ahkâm-ı Şikâyet defterlerinden tespit edilerek değerlendirmelerde bulunulacaktır. Çocuğa ad verilirken doğduğu yer ve coğrafyaya göre yöresel farklılıkların olduğu muhakkaktır. Bu nedenle bu çalışma belirli bir mekân, yani Gümüş kazası ile sınırlı tutulmuş, ileride yapılacak diğer bölgesel çalışmalara model olması hedeflenmiştir. Gümüş kazası Osmanlı döneminde Müslim ve gayrimüslim reayanın bir arada yaşadığı bir yerleşim yeri olmakla birlikte bu çalışmada sadece Gümüş’teki Müslüman erkek isimlerinin incelemesi yapılmıştır. Gümüş kazasında erkeklere verilmiş adlar incelendiğinde; İslami şahsiyetlerin adları, karakter olarak iyiliği çağrıştıran, anlamı güzel kelimeler ile savaşçı ve mücadeleci ruhu temsil eden adların ön plana çıktığı tespit edilmiştir. Çoğunlukla Arapça, az da olsa Türkçe ve Farsça kökenli adların tercih edildiği görülmüştür. Çalışmanın katkı sunmayı hedeflediği noktalardan bir diğeri de şahıs adları araştırmalarına yeni bir kaynak grubu olarak Ahkâm-ı Şikâyet defterlerine dikkat çekmektir. Bu defterlerden doğru yararlanmak için dikkat edilmesi gerekenlere ve 18. yüzyıl şahıs adları hususunda defterlerin önemine değinilmiştir.