Journals / Balkanistik Dil ve Edebiyat Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

A STUDY OF TURKISH LOANWORDS FUNCTIONING AS INTERJECTIONS IN BULGARIAN

BULGARCADA ÜNLEM İŞLEVİ GÖREN TÜRKÇE KÖKENLİ SÖZCÜKLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Sadriye Güneş(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1056-0664
Pages
108–143
Publication Date
2026-06-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings were then interpreted within the framework of the research questions.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Historical proximity has fostered mutual linguistic interaction and word exchange between Turkish and Bulgarian, resulting in a significant presence of Turkish loanwords in Bulgarian.
📊
Key Findings & Data:While studies on Turkish loanwords in Bulgarian have predominantly focused on core word classes such as nouns and verbs, interjections- elements often relegated to the periphery by linguists- have been largely overlooked.
💡
Conclusion & Impact:The findings were then interpreted within the framework of the research questions.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Ünlemler · Bulgarca · Dilsel Etkileşim

Abstract

Historical proximity has fostered mutual linguistic interaction and word exchange between Turkish and Bulgarian, resulting in a significant presence of Turkish loanwords in Bulgarian. While studies on Turkish loanwords in Bulgarian have predominantly focused on core word classes such as nouns and verbs, interjections- elements often relegated to the periphery by linguists- have been largely overlooked. However, numerous Turkish words functioning as interjections continue to be used in Bulgarian literature, media, folk literature, and everyday speech. This study aims to examine Turkish-origin words in Bulgarian that, despite belonging to various word classes and possessing independent meanings, have acquired interjective functions as a result of linguistic interactions between Turkish and Bulgarian. The research encompasses the identification of these words, an analysis of their dictionary definitions, an investigation of their phonetic and morphological changes, and a classification of their semantic and pragmatic functions. Turkish primary interjections and onomatopoeic words that have passed into Bulgarian are excluded from the scope of this study. Aligned with the research objective, the definition of interjections, the characteristics of interjections in Bulgarian, and their classifications are discussed, followed by a detailed analysis of the Turkish words identified through a thorough review. This qualitative study employs document analysis, definitional and content analysis, phonetic and morphological analysis, classification, and comparison. The analysis involved examining various sources and conducting literature reviews. Dictionary definitions were analyzed from a grammatical perspective, phonetic and morphological analysis was used to determine sound and structural changes, and content analysis was conducted to classify semantic and pragmatic functions. The findings were then interpreted within the framework of the research questions.

Özet

Tarihsel temaslar neticesinde Türkçe ve Bulgarca arasında karşılıklı bir dil etkileşimi ve sözcük alışverişi meydana gelmiştir. Bu etkileşimin en somut göstergelerinden biri, Bulgarcada günümüzde dahi yaygın olarak kullanılan çok sayıda Türkçe kökenli sözcüğün varlığıdır. İlgili alanyazın incelendiğinde, Bulgarcadaki Türkçe sözcükler üzerine yapılan çalışmaların genellikle adlar ve fiiller gibi temel sözcük türlerine odaklandığı görülmüştür. Oysa, dilbilimciler tarafından dilin “çevresinde” konumlandırılan ve genellikle ihmal edilen ünlemler gibi dil öğeleri de sözcük alıntılamanın önemli bir bileşenini oluşturmaktadır. Nitekim, Bulgarcaya geçen birçok Türkçe sözcük, günümüzde Bulgar edebiyatında, basınında, halk edebiyatında ve konuşma dilinde ünlem olarak işlev görmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Bulgarcaya geçmiş, bağımsız anlama sahip ve farklı sözcük türlerine ait olmakla birlikte ünlem işlevi gören Türkçe kökenli sözcükleri belirlemek; bu sözcüklerin sözlük tanımlarını, geçirdikleri fonetik ve biçimbilimsel değişimleri ile anlambilimsel ve edimbilimsel işlevlerini incelemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda, öncelikle ünlem kavramına dair tanımlar ile Bulgarcadaki ünlemlerin genel özellikleri ve sınıflandırmaları ele alınmaktadır. Ardından, ünlem işlevi kazandığı belirlenen Türkçe kökenli sözcükler incelenmektedir. Bulgarcaya geçmiş Türkçe birincil ünlemler ile yansıma sözcükler ise çalışmanın kapsamı dışında tutulmuştur. Bu nitel araştırmada; belge inceleme, tanım ve içerik analizi, fonetik ve biçimbilimsel analiz, sınıflandırma ve karşılaştırma yöntemleri kullanılmıştır. Belge inceleme aşamasında, alanyazın ve çeşitli Bulgarca açıklamalı sözlükler taranmıştır. Sözlüklerde saptanan Türkçe kökenli sözcüklerin tanımları, dilbilgisel açıdan değerlendirilmiş ve analiz edilmiştir. Sözcüklerin geçirdiği ses ve yapısal değişiklikler belirlenmiş; ayrıca, kullanıldıkları tümcelerin içerik analizi yoluyla anlambilimsel ve edimbilimsel işlevlerine göre sınıflandırılmaları yapılmıştır. Elde edilen bulgular, araştırma soruları çerçevesinde yorumlanmıştır.

🔖

Cite This Article

Güneş, S. (2026). A STUDY OF TURKISH LOANWORDS FUNCTIONING AS INTERJECTIONS IN BULGARIAN. Balkanistik Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 108–143. https://doi.org/10.53711/balkanistik.1889678

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (34)

  1. Aksan, D. (2000). Her yönüyle dil ana çizgileriyle dilbilim (3. Cilt). Türk Dil Kurumu Yayınları.
  2. Andreychin, L. vd. (1996). Balgarski talkoven rechnik. Dimitar G. Popov (ed.). Nauka i İzkustvo. Balgarski natsionalen korpus. 01 Temmuz 2024 tarihinde http://search.dcl.bas.bg/ adresinden erişilmiştir.
  3. Barbolova, Z. (2014). Funktsiyata na turtsizmite v balgarskata frazeologichna sistema. Slovo- e-spisanie v oblasta na humanitaristikata X-XXI v., god. II, 4. https://www.abcdar.com/magazine/IV/Barbolova_1314-9067 VI.pdf
  4. Bernshteyn, S. B. (1984). K izucheniyu tyurkizmov (turtsizmov) v yujnoslavyanskih yazıykah. E. İ. Zelenina, V. V. Usacheva, T. V. Tsivinyan (ed.). Slavyanskoe i Balkanskoe yazıykoznanie: Yazıyk v etnokulturnom aspekte, Nauka, 9, 5-10.
  5. Chakarova, K. (2016). Nablyudeniya varhu upotrebatna na neizmenyaemi dumi ot turski proizhod v savremenniya balgarski ezik. N. Nikolova (ed.), Otgovornostta pred ezika. Sbornik, posveten na 65-godishninata na Prof. Dr. Dobrinka Daskalova, UI “Ep. Konstantin Preslavski”, kn. 4, 73-87.
  6. Dardano, M. ve Trıfone, P. (1995). Grammatica italiana con nozioni di linguistica. Zanichelli.
  7. Duridanov, İ. (Ed.). (1999). Balgarski etimologichen rechnik (5. Cilt). BAN, Institut za Balgarski Ezik, Ak. İzd. “Prof. Marin Drinov”.
  8. Galkina-Fedoruk, Y. M., Gorshkova, K. V. ve Shanskiy, N. M. (1958). Sovremennıy russkiy yazıyk. Leksikologiya. Fonetika. Morfologiya. Uchpedgiz, Moskva.
  9. Georgiev, V. İ. (Ed.). (1971–1995). Balgarski etimologichen rechnik (Cilt 1–4). BAN, Institut za Balgarski Ezik.
  10. Gerov, N. (1895-1904). Rechnik na blıgarskıy yazıyk (Cilt 1-5). Drujestvena Pechatnitsa Sıglasie.
  11. Krasteva, V. (2003). Talkoven rechnik na turtsizmite v balgarskiya ezik. Skorpio vi.
  12. Makedonska, Ts. (1966). Turski frazeologichni zaemki v balgarskiya ezik. Bulgarski ezik, kn. 4.
  13. Milev, A., Nikolov, B. ve Bratkov, Y. (2007). Rechnik na chujdite dumi v balgarskiya ezik. E. Pernishka (ed.). Hauka i izkustvo.
  14. Mirchev, K. (1952). Za sadbata na turtsizmite v balgarskia ezik. Izvestiya na Instituta za balgarski ezik, kn. 2.
  15. Nitsolova, R. (2008). Mezhdometiyata- zavarenite detsa na gramatikata. V tarsene na smisala i invarianta. Y. Bachvarov (ed.), UI “Sv. Kliment Ohridski”, 275-285.
  16. Parsiyeva, L. K. (2010). Sistema mejdumetiya v obshtey paradigme yazıyka (na materiyale osetinskogo i russkogo yazıykov) [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Severo-Osetinskom institute gumanitarnıyh i sosyalnıyh issledovaniy Vladikavkazkago nauchnogo tsentra RAN.
  17. Petrova, A. K. (2013). Mezhdometiyata kato pragmatichni i diskursivni markeri v ruskiya i balgarskiya ezik. Ezikov Svyat- Orbis Linguarium, YUZU, Filol. F-t, Uİ “N.Rilski”, 11(1), 48-54.
  18. Poggi, I. (1995). Le iteriezioni. L. Renzi, G. Salvi ve A. Cardinaletti (ed.), Grande grammatica italiana di consultazione. Tipi di frase, deissi, formazione delle parole. İçinde (3. Cilt, s. 403-425), Mulino.
  19. Racheva, M. ve Todorov, T. At. (ed.). (2002–2010). Balgarski etimologichen rechnik (Cilt 6–7). BAN, Institut za Balgarski Ezik, Ak. İzd. “Prof. Marin Drinov”.
  20. Rechnik na balgarskiya ezik (Cilt 1-16). BAN, 15 Ağustos 2024 tarihinde https://ibl.bas.bg/rbe/lang/bg/ adresinden erişilmiştir.
  21. Rusinov, R. (1983). Chislitelno ime, Narechie, Mezhdumentie. Gramatika na Savremenniya Balgarski Knizhoven Ezik. Morfologiya (2. Cilt), BAN Institut za balgarski ezik, 467-475.
  22. S. İlchev (ed.). (1974). Rechnik na redki, ostareli i dialektni dumi v literaturata ni ot XIX i XX vek. Izdatelstvo na BAN, Institut za balgarski ezik.
  23. Savigliano, C. (2013). Infinito presente. Garzanti Scuola.
  24. Serianni, L., Castelvecchi, A. ve Patota, G. (2000). İtaliano. Grammatica. Sintassi. Dubbi, Garzanti.
  25. Sharonov, İ. A. (2004). Nazad k mezhdometiyam. Komp’yuternaya lingvistika i intellektual’nye tekhnologii içinde (s. 660–666), Nauka.
  26. Stamenov, M. (2011). Sadbata na turtsizmite v balgarskiya ezik i v balgarskata kultura. Zdatelstvo “Iztok-Zapad”.
  27. Stamenov, M. (2015). Nemenlivite dumi i vazklitsi na Akad. Benyo Tsonev i modalnata ramka na izkaza v rechta na balgarite pri upotrebata na zaemki ot osmanski turski. İzvestiata IBE, kn. 28, 273-287.
  28. TDK. Güncel Türkçe Sözlük. 01 Şubat 2025 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adresinden erişilmiştir.
  29. Tisheva, Y. ve Hauge, H. R. (2002). Zaemane na pragmatichni chastitsi. Bilingvizam i diglosiya. Problemi na sotsiolingvistikata, VII, 10-17.
  30. Tomova, K. (2011). Mejdumetiya ot chujd proizhod v balgarskiya i cheshkiya ezik. Nauchni Trudove, Filologiya, Plovdivski Universitet “Paisiy Hilendarski, 49(1), Sb. A, 204-214.
  31. Tsonev, B. (1934). İstoriya na bılgarskiya ezik (2. Cilt), Pridvorna Pechatnitsa.
  32. Vardar, B. (2002). Açıklamalı dilbilim terimleri sözlüğü. Multilingual.
  33. Vendryes, J. (1937). Jazıyk: lingvistcheskoe vvedenie v istoriyu. P. S. Kuznetsov (çev.), R.O. Shor (ed.). Gos. sot.-ekon. izd-vo.
  34. Мevsim, H. ve Chakarova, K. (2002). Otnovo za sadbata na turtsizmite v savremennia balgarski ezik (izolacia i/ili reabilitatsia). LiterNet. 20 Şubat 2024 tarihinde https://liternet.bg/publish18/h_mevsim/turcizmi.htm adresinden erişilmiştir.