SavedAdd your journal

Journals / Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 15 Sayı: 3

Determination of the Legal Nature of Guarantee Promissory Notes Regulated by the Turkish Commercial Code No:6102 and the Legal Effects of Acts Performed without Authority

6102 Sayılı TTK'da Düzenleme Bulan Teminat Senetlerinde Hukuki Niteliğin Tespiti ve Yetkisiz Temsilin Hukuki Sonuçları

Hande Atmaca Ülkü
Pages
367–398
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In cases where the authority granted by the legal entity has been exceeded, the company shall nonetheless be deemed liable for the amount of the bill exchange if the counterparty of beneficiary acted in good faith and the company subsequently ratifies the unauthorized act.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Under the Turkish Commercial Code No.6102, a promissory note, which is considered a negotiable document, may also be issued as a security instrument.
📊
Key Findings & Data:Records indicating whether the security was provided in kind or in cash render the terms of performance between the parties more ascertainable.
💡
Conclusion & Impact:In cases where the authority granted by the legal entity has been exceeded, the company shall nonetheless be deemed liable for the amount of the bill exchange if the counterparty of beneficiary acted in good faith and the company subsequently ratifies the unauthorized act.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:teminat senedi · illeten mücerret · bedelsizlik

Abstract

Under the Turkish Commercial Code No.6102, a promissory note, which is considered a negotiable document, may also be issued as a security instrument. Promissory notes issued for collateral purposes protect the creditor’s rights while increasing the obligations of the debtor. The validity of such notes is closely tied to the declarations of intent by the parties and the content of the note itself. Additionally, these notes serve as a powerful instrument in enhancing the creditor’s ability to collect in cases where the debtor defaults. In this context, the legal consequences of issuing a promissory note as collateral play a crucial role in enhancing the security and predictability of commercial relations. By its very nature, a promissory note issued as a security instrument constitutes an independent acknowledgment of debt and is, therefore, abstract and presumptively valid, placing the burden of proof on the party alleging that the note is without consideration. Records indicating whether the security was provided in kind or in cash render the terms of performance between the parties more ascertainable. The parties must clearly unequivocally determine under what conditions the collateral in the form of goods or cash shall be utilized and the consequences to be imposed in the event of non- performance, whether partial or complete, in breach of the agreement. Bills of exchange may be issued directly by the parties or true authorized representatives. İn practice, however, if no authority has in fact been granted, the company cannot, under any circumstances, be expected to become the debtor on the bill of exchange. In cases where the authority granted by the legal entity has been exceeded, the company shall nonetheless be deemed liable for the amount of the bill exchange if the counterparty of beneficiary acted in good faith and the company subsequently ratifies the unauthorized act.

Özet

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre kambiyo senetleri, teminat senedi olarak da düzenlenebilir. Teminat senetleri, alacaklının haklarını koruma altına alırken, borçlunun yükümlülüklerini de artırır. Bu tür senetlerin geçerliliği, tarafların irade beyanları ve senedin şekilsel olarak düzenleniş biçimi ile sıkı bir şekilde bağlantılıdır. Ayrıca, bu senetler, borçlunun temerrüde düşmesi durumunda alacaklının tahsil imkanlarını güçlendiren bir işleve sahiptir. Bu bağlamda, teminat senedi düzenlenmesinin hukuki sonuçları, ticari ilişkilerin güvenliğini ve öngörülebilirliğini artırır. Teminat senedi niteliği gereği bağımsız borç ikrarını içerdiğinden illeten mücerrettir ve kural olarak ispat yükü, senedin bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa aittir. Teminat senetleri üzerinde malen ya da nakden şeklinde kayıtların yer alması taraflar arasındaki edimlerin ifası noktasında ifa koşullarını belirgin hale getirir. Malın ya da nakdin teminat olarak hangi koşullarda kullanılacağı, akde aykırılığa yani borcun hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesine bağlanan sonuçlar taraflarca her türlü tereddütten uzak şekilde kararlaştırılmalıdır. Kambiyo senetleri bizzat taraflarca düzenlenebileceği gibi temsilciler aracılığıyla da düzenlenebilir. Ancak uygulamada temsil yetkisinin esasen hiç verilmemiş olması durumunda şirket tüzel kişiliğinin kambiyo borçlusu haline gelmesi hiçbir koşulda gelmesi beklenmeyecektir. Şirket tüzel kişiliği tarafından verilmiş olan yetkinin hukuki sınırlarının aşılması durumlarında da ancak muhatap ya da lehdar iyiniyetliyse ve şirket tüzel kişiliği icazet verirse şirket tüzel kişiliğinin senet bedelinden sorumlu olduğu kabul edilecektir.

🔖

Cite This Article

Ülkü, H. A. (2025). Determination of the Legal Nature of Guarantee Promissory Notes Regulated by the Turkish Commercial Code No:6102 and the Legal Effects of Acts Performed without Authority. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 15 Sayı: 3, 367–398. https://doi.org/10.32957/hacettepehdf.1741994

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (74)

  1. Acar S, “Kambiyo Senetlerinde Temsil Yetkisindeki Sakatlıklar ve Sonuçları” (2006) 1 (2) Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 27-42.
  2. Aksoy H C, “Vekaletsiz İş Görende İşi Vekaletsiz Olarak Görme Bilinci Aranmalı Mıdır?” (2017) 75 (1) Ankara Barosu Dergisi 91-121.
  3. Akyılmaz A B, “Hukukî Görünüşe İtimat Teorisinin Def’i Sistemine Etkisi (2024) 9 (2) Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 255-291.
  4. Arslan İ, “Kambiyo Senetlerinde Geçersizlik Def’ileri” (2008) 16 (1) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11-28.
  5. Arslanlı H, Ticari Senetler Defteri (3. Baskı, Fakülteler Matbaası 1960).
  6. Atay E, Kambiyo Senetlerinde Teminat Kaydı (2. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2020).
  7. Aydın A, “Kambiyo Senetleri Teminat Amacıyla Düzenlenemez mi? -Yargıtay’ın (Özellikle 12. Hukuk Dairesi’nin) İçtihadının Eleştirisi-” (2024) 37 (173) TBB Dergisi 261-297.
  8. Aydoğdu M ve Nart S, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (2. Baskı, Adalet Yayınevi 2024).
  9. Aylı A ve Üçer M, “Çekte Bedelsizlik İddiası ve Açılabilecek Dava” (2018) 23 (39) Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 413-451.
  10. Ayrancı M, “Yetkisiz Temsilcinin Culpa In Contrahendo Sorumluluğu” (2021) 48 Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 473-508.
  11. Bahtiyar M, Kıymetli Evrak Hukuku (18. Baskı, Beta Yayıncılık 2020).
  12. Baysal B ve Sanlı K C, Serozan Borçlar Hukuku Genel Bölüm (8. Baskı, On İki Levha Yayıncılık 2022).
  13. Berkin N M, “Senetle İspat Mecburiyeti ve Kaidenin İstisnaları (2011) 16 (3-4) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 799-821.
  14. Bilgili F ve Demirkapı E, Kıymetli Evrak Hukuku (4. Baskı, Dora Yayınevi 2014).
  15. Birgealp İ H, “Kambiyo Senetlerine Dayanan Menfi Tespit Davası Türleri” (2021) 8 (2) İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 495-520.
  16. Bozgeyik H ve Gündoğdu S B, “Yargıtay Kararları Çerçevesinde Bonoda Düzenleme Sebebinin Değiştirilmesine Yönelik Beyanların İspat Yüküne Etkisi” (2021) 7 (2) Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 257-269.
  17. Büyükişler A, “Teminat Senetleri” (Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı 2022).
  18. Çağlayan Aygün G, “Doğrudan Temsilde Temsilcinin Yetki Sınırını Aşması” (2024) 28 (1) Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 269-307.
  19. Çiçek B, Türk Borçlar Hukukunda İradi Temsil Yetkisinin Sona Ermesi (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Ana Bilim Dalı 2010).
  20. Dama E, “Kambiyo Senedi Borçlusunun Bir Def’i Hakkına Dayanarak Menfi Tespit Davası Açması” (2024) 9 (1) İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 83-129.
  21. Delice E, “Kambiyo Senetlerinde Aval” (Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı 2022).
  22. Delice E, “Temsilci Aracılığıyla Aval Verilmesi” (2022) 10 (1) Journal of International Management Educational and Economics Perspectives 25-42.
  23. Demir B, “6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Kapsamında Doğrudan Temsil Müessesesi” (2016) 6 (1) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 249-278.
  24. Demirayak Ü ve Ezgi B, “Zamanaşımına Uğrayan Kambiyo Senedinin Temel Borç İlişkisine Dayalı Dava ve Takiplerdeki Rolü” (2021) 16 (199-200) Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 553-573.
  25. Dindar M, “Haksız Fiilden Kaynaklanan Hukuki Sorumluluk” (Yüksek Lisans Tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı 2022).
  26. Eren F, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (Yetkin Yayınları, 2022).
  27. Güngör S Ş, “Kambiyo Senetlerinde Ehliyet ve Ehliyetsizliğin Mutlak Def’i Olarak İleri Sürülmesi” (2023) 2023 (1) Sosyal Bilimler Metinleri 1-14.
  28. Günsay T, “Adi Ortaklık Sözleşmesinde Ortakların Üçüncü Kişilerle İlişkisi ve Temsil” (Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı 2018).
  29. Gürbüz A H, Ticari Senetlerin İptali Davaları ve Ticari Senetlere Özgü Sorunlar (1. Baskı, Arpaz Matbaacılık 1984).
  30. Işık E, Yetkisiz Temsilcinin Sorumluluğu (1. Baskı, On İki Levha Yayıncılık 2024).
  31. İnan N, Hatır Senetleri ve Özellikle Hatır Bonoları (1. Baskı, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 1969).
  32. İnceoğlu M, Borçlar Hukukunda Doğrudan Temsil (1. Baskı, On İki Levha Yayıncılık 2009).
  33. Karabınar S ve Öktem R, “Ciro İşleminin “Sorumluluk Doğuran Olay” Bağlamında İncelenmesi Ciro Edilen Çeklerin Türkiye Finansal Raporlama Standartları Çerçevesinde Raporlanması” (2011) 13 (1) Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 33-49.
  34. Karıksız M C, “Teminat Amacıyla Düzenlenen Kambiyo Senetleri ve Soyutluk İlkesi” (2022) 26 (2) Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 675-722.
  35. Kendigelen A ve Kırca İ, Kıymetli Evrak Hukuku (5. Baskı, On İki Levha Yayıncılık 2021).
  36. Kılıçoğlu Yılmaz K, “Temsil Yetkisinin Açıklanması” (2021) 70 (2) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 361-388.
  37. Kınacıoğlu N, Kıymetli Evrak Hukuku (2. Baskı, Gazi Üniversitesi Basın Yayın Yüksekokulu Basımevi 1984).
  38. Kizir M, “Yargıtay Kararları Işığında Basiretli İşadamı Gibi Hareket Etme Yükümlülüğünün Sözleşmenin Değişen Şartlara Uyarlanmasına Etkisi” (2011) 19 (2) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 245-282.
  39. Küçükbezirci A E, “Bononun Şekil Şartları” (2023) 7 (2) Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi 265-288.
  40. Mağden Çamlı Z İ, Türk Hukukunda Teminat Senetleri (1. Baskı, Adalet Yayınevi 2020).
  41. Narbay Ş ve Al Kılıç Ş, “Yargıtay 11’inci Hukuk Dairesi’nin 23.01.2017 Tarih ve 2017/38 Esas, 2017/444 Karar Sayılı Kararı Çerçevesinde Şirketin Yetkili Temsilcisi Aracılığıyla Düzenlenen Bonolarda Asıl Borçlu Sıfatının Belirlenmesi Üzerine Düşünceler” (2020) 78 (1) İstanbul Hukuk Mecmuası 193-223.
  42. Odman Boztosun A N, “Kambiyo Senetlerinde Teminat Kaydı” (2007) 53 Legal Hukuk Dergisi 1487-1500.
  43. Oğuzman K ve Öz T, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (16. Baskı, Vedat Kitapçılık 2018).
  44. Onat K, “Yetkisiz Temsilde Tarafların Hukuki Sorumlulukları” (2024) 5 (2) Uluslararası Hukuk ve Sosyal Bilim Araştırmaları Dergisi 84-104.
  45. Özdamar M, Göktürk K, Can M Ç ve Kaşak E, Kıymetli Evrak Hukuku (5. Baskı, Adalet Yayınları 2024).
  46. Özel B, “Kambiyo Senetlerinde Rehin Cirosu” (Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı 2012).
  47. Öztan F, Kıymetli Evrak Hukuku (22. Baskı, Turhan Kitabevi 2018).
  48. Öztan F, Kıymetli Evrak Hukuku (23. Baskı, Yetkin Yayınları 2019).
  49. Poroy R ve Tekinalp Ü, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları (24. Baskı, Vedat Kitapçılık 2021).
  50. Sarıkaya M, “Teminat Senetlerinden Kaynaklanan Menfi Tespit Davalarında Görevli Mahkemeye İlişkin Yargıtay Uygulamasının Değerlendirilmesi (2019) 35 (1) Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi 215-240.
  51. Sarıkaya M, Kambiyo Senetlerinde Teminat Kaydı (1. Baskı, Vedat Kitapçılık 2018).
  52. Sayhan İ, Kambiyo Senetlerinde Mücerretlik İlkesi ve Bedel İlişkisi (1. Baskı, Yetkin Yayınları 2006).
  53. Sulu M, “Kambiyo Senetlerinde Yetkisiz Temsil ve Temsil Yetkisinin Kötüye Kullanılması Sorunları” (2022) 26 (3) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 145-182.
  54. Sulu M, “Kambiyo Senetlerinde Yetkisiz Temsil Ve Temsil Yetkisinin Kötüye Kullanılması Sorunları” (2022) 26 (3) HBV-HFD 145-82.
  55. Sungurbey A K, Yetkisiz Temsil Özellikle Culpa In Contrahendo ve Olumsuz Zarar (1. Baskı, Yasa Yayınları 1988). Şeker M ve Karabayır M S, “Haksız Fiil Nedeniyle Meydana Gelen Maddi Zarar ve Çeşitleri” (2021) 2 (1) Working Paper Series 37-42.
  56. Tekinay, Selahattin vd., Borçlar Hukuku Genel Hükümler (Filiz Kitabevi, 1988).
  57. Tiftik M ve Şen E, “Yetkisiz Temsilde Culpa In Contrahendo Sorumluluğu” (2016) 22 (3) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 2643-2664.
  58. Toyman N A, “Türk Borçlar Hukukunda Dolaylı Temsil” (Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı 2022).
  59. Tutumlu M A, “Senedin (Bononun) Düzenleme Sebebine ve Bedelsizliğine İlişkin İddiaların İspatı” (2018) 13 (143) Terazi Hukuk Dergisi 170-178.
  60. Türk A, “Kambiyo Senedi Borçlusu Tarafından Açılan Bedelsizliğe ve Hükümsüzlüğe Dayalı Menfi Tespit Davalarının Gösterdiği Özellikler” (2005) 7 (Özel Sayı) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 307-382.
  61. Uzun N Ş, “Sahte veya Tahrif Edilmiş Çekte Bankanın Hukuki Sorumluluğu” (2020) 5 (2) Regesta Ticaret Hukuku Dergisi 317-344.
  62. Uzun Şenol P, “Vekaletsiz İş Görmede İş Görenin Hukuki Durumu” (2014) 3 FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 293-309.
  63. Ülgen H, Helvacı M, Kaya A ve Nomer Ertan N F, Kıymetli Evrak Hukuku (10. Baskı, Vedat Kitapçılık 2016).
  64. Ülgen H, Helvacı M, Kendigelen A ve Kaya A, Kıymetli Evrak Hukuku (9. Baskı, On İki Levha Yayıncılık 2014).
  65. Ünal M, Kambiyo Senetlerinde Yetkisiz Temsil (Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2020).
  66. Vergili B, “6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 5941 Sayılı Çek Kanunu Kapsamında Karşılıksız Çek Kavramı” (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı 2022).
  67. Yasan M, Kambiyo Senetlerinde Sebepsiz Zenginleşme (1. Baskı, Yetkin Yayınları 2008).
  68. Yavuz C, Türk, İsviçre ve Fransız Medeni Hukuklarında Dolaylı Temsil (1. Baskı, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Matbaası 1983).
  69. Yıldırım A H, “Anonim Ortaklık Yönetim Kurulu Üyesinin Düzenleyen veya Lehtar Sıfatına Sahip Olduğu Bononun Hukuki Durumu” (2012) 10 (17) Yönetim ve Ekonomik Araştırmaları Dergisi 92-106.
  70. Yıldız B, “Teminat Senedinin Lehdarına Tanıdığı Haklar” (Yüksek Lisans Tezi, İzmir Ekonomi Üniversitesi Lisans Üstü Eğitim Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı 2020).
  71. Yılmaz G, “Yargıtay Kararları Işığında Bononun Ta’lili” (2020) 4 Ankara Barosu Dergisi 1-36.
  72. Yılmaz H, “Senedin (Bononun) Ta’lil Edilmesi” (2014) 9 (100) Terazi Hukuk Dergisi 335-344 (Kısaltma: Yılmaz, “Senedin (Bononun) Ta’lil Edilmesi”).
  73. Yönet Y Ö, Türk Hukukunda Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluk (Yüksek Lisans Tezi, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü 2019).
  74. Yördem Y ve Ocakçı Karabey C, “Yargısal İçtihatlar Işığında Bononun Ticari Uygulamaları” (2021) 5 (1) Dicle Üniversitesi Adalet Meslek Yüksekokulu Dicle Adalet Dergisi 35-60.