Journals / Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 5

THE LEGAL CHARACTERISATION OF CRYPTO-ASSET SERVICE AGREEMENTS AS FRAMEWORK CONTRACTS

KRİPTO VARLIK HİZMET SÖZLEŞMELERİNİN ÇERÇEVE SÖZLEŞME NİTELİĞİ

Pınar Aktaş Avci(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8372-1935
Pages
1246–1293
Publication Date
2026-10-13
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Finally, the legal consequences of this classification are addressed with respect to formation and validity, the control of standard terms, termination, and dispute resolution, clarifying the systematic position of crypto-asset service agreements within Turkish private law.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The rapid expansion of crypto-asset markets has made the legal characterisation of agreements concluded between crypto-asset service providers and users an important issue in private law.
📊
Key Findings & Data:Although Law No. 7518, the secondary legislation issued by the Turkish Capital Markets Board, and the EU’s Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) establish a comprehensive regulatory framework for crypto-asset services, they do not clearly define the private-law nature of the platform-user relationship.
💡
Conclusion & Impact:Finally, the legal consequences of this classification are addressed with respect to formation and validity, the control of standard terms, termination, and dispute resolution, clarifying the systematic position of crypto-asset service agreements within Turkish private law.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kripto Varlık · Kripto Varlık Hizmet Sözleşmesi · Çerçeve Sözleşme

Abstract

The rapid expansion of crypto-asset markets has made the legal characterisation of agreements concluded between crypto-asset service providers and users an important issue in private law. Although Law No. 7518, the secondary legislation issued by the Turkish Capital Markets Board, and the EU’s Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) establish a comprehensive regulatory framework for crypto-asset services, they do not clearly define the private-law nature of the platform-user relationship. This article examines crypto-asset service agreements through the theory of framework contracts. It first analyses the constitutive elements of framework contracts — common provisions, the root obligation, and continuity — and then evaluates the legal character of crypto-assets in light of the object/right debate, finding that both Turkish and EU law treat crypto-assets as a sui generis category, before comparatively examining platform agreements under Turkish and EU law. The study concludes that crypto-asset service agreements satisfy all three constitutive elements and thus qualify as framework contracts. It is further argued that the presence of certain primary obligations does not negate this character but reflects the agreement’s economic function. Individual transactions within the platform relationship are examined and characterised as innominate mixed contracts combining elements of mandate and custody. Finally, the legal consequences of this classification are addressed with respect to formation and validity, the control of standard terms, termination, and dispute resolution, clarifying the systematic position of crypto-asset service agreements within Turkish private law.

Özet

Kripto varlık piyasalarının hızla gelişmesi, kripto varlık hizmet sağlayıcıları ile kullanıcılar arasında kurulan sözleşmelerin hukuki niteliğinin belirlenmesini özel hukuk bakımından önemli bir sorun hâline getirmiştir. Her ne kadar 7518 sayılı Kanun ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından çıkarılan ikincil düzenlemeler ile Avrupa Birliği'nde yürürlüğe giren Kripto Varlık Piyasaları Tüzüğü (MiCA) kripto varlık hizmet sağlayıcılarının faaliyetlerine ilişkin kapsamlı düzenlemeler getirmiş olsa da platform ile kullanıcı arasında kurulan sözleşmenin hukuki niteliği konusunda açık bir değerlendirme bulunmamaktadır. Bu çalışmada, kripto varlık hizmet sözleşmeleri çerçeve sözleşme teorisi ışığında incelenmiştir. Öncelikle çerçeve sözleşme kavramı, hukuki niteliği ve kurucu unsurları olan ortak hükümlerin belirlenmesi, kök yüküm ve süreklilik değerlendirilmiş, ardından kripto varlıkların hukuki niteliği eşya/hak tartışması çerçevesinde ele alınarak her iki hukuk düzeninin de bu varlıkları kendine özgü bir kategoride değerlendirdiği tespit edilmiş ve kripto varlık hizmet sözleşmelerinin yapısı Türk hukuku ile Avrupa Birliği hukuku bakımından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. İnceleme sonucunda kripto varlık hizmet sözleşmelerinin söz konusu üç unsuru taşıması nedeniyle çerçeve sözleşme niteliği taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bu sözleşmelerin belirli asli edimler içermesinin çerçeve sözleşme niteliğini ortadan kaldırmadığı, aksine sözleşmenin ekonomik işleviyle uyumlu olduğu savunulmuştur. Platform bünyesinde gerçekleştirilen münferit işlemlerin ise vekâlet ile saklama sözleşmelerine özgü unsurları birlikte bünyesinde barındıran isimsiz (atipik) karma sözleşmeler olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Son olarak çerçeve sözleşme nitelendirmesinin kuruluş ve geçerlilik, genel işlem koşullarının denetimi, sona erme rejimi ve uyuşmazlıkların çözümü bakımından doğurduğu hukuki sonuçlar ortaya konulmuştur.

🔖

Cite This Article

Avci, P. A. (2026). THE LEGAL CHARACTERISATION OF CRYPTO-ASSET SERVICE AGREEMENTS AS FRAMEWORK CONTRACTS. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 5, 1246–1293. https://doi.org/10.32957/hacettepehdf.1984685

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (59)

  1. Açıkgöz, Osman. Tüketicinin Korunması Çerçevesinde Mobil Haberleşme Abonelik Sözleşmesinde Genel İşlem Koşulları. On İki Levha, 2013.
  2. Aksoy Dursun, Seda. Eşya Kavramı. On İki Levha, 2012.
  3. Aral, Fahrettin ve Hasan Ayrancı. Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri. Yetkin, 2025.
  4. Atamer, Yeşim M. Sözleşme Özgürlüğünün Sınırlandırılması Sorunu Çerçevesinde Genel İşlem Şartlarının Denetlenmesi. Beta, 2001.
  5. Avci, Mehmet A. Vergi Teknoloji Hukuku. Adalet, 2025.
  6. Ayan, Mehmet. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Adalet, 2020.
  7. Ayrancı, Hasan. Ön Sözleşme. Yetkin, 2006.
  8. Barlas, Nami. “Çerçeve Sözleşme Kavramı ve Çerçeve Sözleşmelerin Özellikleri.” İçinde Prof. Dr. Erdoğan Moroğlu’na 65. Yaş Günü Armağanı. 807–829. İstanbul Üniversitesi, 1999.
  9. Başoğlu, Başak. “Elle Tutulmayanın Peşinde: Eşya Hukukunun Dönüşümü ve UNIDROIT Çalışmaları Işığında Dijital Varlıklar ile Doğrulanmış Karbon Kredileri Üzerinde Mutlak Hak Sahipliği.” Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, no. 1 (2025): 547–594.
  10. Başoğlu, Başak. “Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarının Tehlike Sorumluluğu.” Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 31, no. 1 (2025): 1–38.
  11. Belen, Herdem. Barter Sistemi Hukuki Yapısı ve İşleyişi. Beta, 2007.
  12. Belverenli, Demet. “İşçinin Ücretinin Kripto Para ile Ödenmesi Konusunda Türk ve Alman Hukuk Sistemleri Bakımından Karşılaştırmalı Bir İnceleme.” Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi 16, no. 3 (2026): 683–731.
  13. Bilgili, Fatih ve M. Fatih Cengil. Blockchain ve Kripto Para Hukuku. Güncellenmiş 2. bs. Dora, 2022.
  14. Bilgili, Fatih ve M. Fatih Cengil. “Bitcoin Özelinde Kripto Paraların Eşya Niteliği Sorunu.” SSRN, 2019. https://ssrn.com/abstract=3432713 Erişim 15 Haziran 2026.
  15. Binder, Jens-Hinrich. “Cryptocurrencies – Country Report Germany.” SSRN, 2022. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4019514 (ET: 27.08.2026).
  16. Cengil, M. Fatih. “Kripto Varlıkların Saklanmasına İlişkin Sözleşmelerin Hukuki Niteliği.” Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 9 (2026): 230–283.
  17. Çekin, Mesut Serdar. “Kripto Varlıklar Üzerinde Gerçekleştirilen İşlemlerin Borçlar Hukuku ve Eşya Hukuku Açısından Değerlendirilmesi.” İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9, no. 1 (2022): 1–30.
  18. Çetin, Müge. Sermaye Piyasası Hukuku Bakımından Kripto Varlıklar. On İki Levha, 2023.
  19. Dağdelen, Ahmet Hakan. “Genel İşlem Şartları ve Teşmil ile Yürürlük Denetiminin Esasları.” Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 25, no. 2 (2019): 637–652.
  20. Doğan, Gül. Ön Sözleşme (Sözleşme Yapma Vaadi). Yeditepe Üniversitesi, 2004.
  21. Dural, Mustafa ve Tufan Öğüz. Türk Özel Hukuku Cilt II: Kişiler Hukuku. Filiz, 2019.
  22. Eren, Fikret ve Ünsal Dönmez. Borçlar Hukuku Şerhi. Cilt I (m. 1–48). Yetkin, 2023.
  23. Eren, Fikret. “İsimsiz Bazı Sözleşme Türleri.” Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1, no. 1 (2015): 67–87. Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Yetkin, 2020.
  24. Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Özel Hükümler. Legem, 2023.
  25. Erişir Karacan, Esra ve Ali İhsan Karacan. Sermaye Piyasası Araçları. Legal Yayıncılık, 2021.
  26. Gümüş, M. Alper. Borçlar Hukuku Özel Hükümler. Vedat, 2013.
  27. Gürzumar, Osman Berat. Franchise Sözleşmeleri ve Bu Sözleşmelerin Temelini Oluşturan Sistemlerin Hukuken Korunması. Beta, 1995.
  28. Hatemi, Hüseyin ve Emre Gökyayla. Borçlar Hukuku Genel Bölüm. Vedat, 2017.
  29. Hatemi, Hüseyin. Kişiler Hukuku. On İki Levha, 2021.
  30. İşgüzar, Hasan. Tek Satıcılık Sözleşmesi. Dayınlarlı, 1989.
  31. Kapancı, Kadir Berk. “Özel Hukuk Penceresinden Blokzincir: ‘Sanal Para’ Değerleri ve ‘Akıllı Sözleşmeler’ Üzerine Değerlendirmeler.” İçinde Gelişen Teknolojiler ve Hukuk I: Blokzincir ve Hukuk, editörler E. Eylem Aksoy Retornaz ve Osman Gazi Güçlütürk, 113–154. On İki Levha, 2020.
  32. Karataş, Mustafa. “Kripto Paraların Vergi Alacağının Güvence Altına Alınmasında Kullanılabilirliği Sorunu.” İçinde Kripto Varlık Hukuku, editörler Tamer Budak ve Uğur Aşkın, 571–607. Adalet, 2025.
  33. Kılıçoğlu, Ahmet M. Eşya Hukuku. Turhan, 2024.
  34. Kulular İbrahim, Merve Ayşegül. “Kripto Paranın Amerika Gelir İdaresi’nin 2014-21 Sayılı Kılavuzu ve 2019-24 Sayılı Gelir Yönetmeliği Bağlamında Vergilendirilmesi.” Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11, no. 1 (2023): 469–494.
  35. Kırca, Çiğdem. Franchise Sözleşmesi. Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, 1997.
  36. Kocayusufpaşaoğlu, Necip. Borçlar Hukuku Genel Bölüm (Cilt I): Borçlar Hukukuna Giriş, Hukuki İşlem, Sözleşme. Filiz, 2017.
  37. Nacar, Abdulkadir. “Patent Tokenizasyonunun Geliştirilmesi: Özgünlük Denetiminde Türk Patent ve Marka Kurumu Entegrasyonuna Yönelik Öneri.” İçinde Fikri Mülkiyet Hukukunda Güncel Gelişmeler – III Uluslararası Sempozyumu Tam Metin Bildiri Kitabı, editörler Canan Küçükali, Mustafa Yasan ve Aytuğ Ceyhun Çakır, 1–24. Filiz Kitabevi, 2025.
  38. Oğuzman, M. Kemal, Özer Seliçi ve Saibe Oktay-Özdemir. Eşya Hukuku. Filiz, 2022.
  39. Oğuzman, M. Kemal ve Turgut Öz. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Vedat, 2022.
  40. Özdemir, Gençer. “Kripto Paraların Eşya Niteliği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11, no. 1 (2021): 289–306.
  41. Özen, Burak. Kredi Açma Sözleşmeleri. Vedat, 2017.
  42. Patz, Anika. “Überblick über die Regulierung von Kryptowerten und Kryptowertedienstleistern.” Zeitschrift für Bank- und Kapitalmarktrecht 21 (2021): 725–736.
  43. Serozan, Rona, Başak Baysal ve Kerem Cem Şanlı. Borçlar Hukuku Özel Bölüm. On İki Levha, 2019.
  44. Swiss Financial Market Supervisory Authority (FINMA). Guidance 01/2026: Custody of Cryptobased Assets. 12 January 2026.
  45. Şen Doğramacı, Hayriye. “Çerçeve Sözleşme Kavramı, Çerçeve Sözleşmelerin Amacı ve Ekonomik Fonksiyonu.” Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 30, no. 3 (2022): 1039–1070.
  46. Şen Doğramacı, Hayriye. Çerçeve Sözleşmeler. Yayımlanmamış doktora tezi, Anadolu Üniversitesi, 2010.
  47. Şenol, Ayşe Nilay. Bayilik Sözleşmesi Sona Ermesi ve Sonuçları. Vedat, 2011.
  48. Şimşek, Bahar. Franchising Sözleşmesi. Yetkin, 2016.
  49. Tandoğan, Haluk. Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri. Cilt 1/1. 6. bs. Vedat, 2008.
  50. Tercier, Pierre, Pascal Pichonnaz ve H. Murat Develioğlu. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. On İki Levha, 2020.
  51. Ünal, Akın ve Emre Köroğlu. “Genel İşlem Şartlarının İçerik Denetiminin Sonuçları.” Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 7, no. 13 (2019): 523–550.
  52. Yavuz, Cevdet. Borçlar Hukuku Dersleri (Özel Hükümler). Beta, 2019.
  53. Yeniocak, Umut. “Borçlar Kanunu Hükümlerine Göre Genel İşlem Koşullarının Yargısal Denetimi.” Türkiye Barolar Birliği Dergisi, no. 107 (2013): 75–96.
  54. Yılmaz, Cüneyt Arif. Türk Borçlar Hukuku Kapsamında Çerçeve Sözleşmeler. Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, 2022.
  55. Yönet, Yağmur Öykü. “İşlevleri Zemininde Çerçeve Sözleşme Kavramı.” Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, no. 1 (2025): 773–814.
  56. Yönet, Yağmur Öykü. Çerçeve Sözleşmeler. Doktora tezi, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, 2025.
  57. Yüce, Melek Bilgin. “Edimi Belirleme Yetkisinin Mevcut Genel İşlem Koşulları Teorisi ve 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Açısından Değerlendirilmesi.” Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 8 (Özel Sayı) (2013): 3191–3238.
  58. Zetzsche, Dirk A. ve Jannik Woxholth. “Private Law of Cryptoassets.” İçinde The EU Law on Crypto-Assets: A Guide to European FinTech Regulation, 203–216. Cambridge University Press, 2025.
  59. Zevkliler, Aydın ve Emre Gökyayla. Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri. Vedat, 2020.