AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn the last part of the study, the approaches of Melayê Cizîrî, Feqîyê Teyran and Ehmedê Xanî to these concepts were compared and their similarities and differences were tried to be revealed.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Classical Eastern Literature contains many different concepts and themes of its period. Since the concepts and themes of that period's literature carry very different meanings nowadays, it becomes difficult to understand the poems written in that period nowadays. The concept of wîne and its related elements are among these complex concepts of Eastern Literature. Classical Kurdish Literature is included in Eastern Literature. Therefore, it has the characteristics of this literature. For this reason, in order to understand the poems of Kurdish Literature poets, especially Melayê Cizîrî, Feqîyê Teyran and Ehmedê Xanî, it is necessary to know in what sense the concepts in question are used. The aim of this article is to examine the concept of wine and its related elements, which occupy a wide place in Melayê Cizîrî's Divan, Feqîyê Teyran's Poems and Ehmedê Xanî's Mem û Zîn. For this purpose, in the article, firstly, the names and characteristics of wine and its historical development are mentioned. Then, the changing phases of the meanings of figurative and real wine in the history of humanity, literature and Sufism wereemphasized. Then, the concept of wine and the phrases belonging to its elements and the spiral relations of the poets mentioned above are discussed. In the last part of the study, the approaches of Melayê Cizîrî, Feqîyê Teyran and Ehmedê Xanî to these concepts were compared and their similarities and differences were tried to be revealed.
Özet
Klasik Doğu Edebiyatı, içinde bulunduğu dönemin pek çok farklı kavram ve mazmunlarını barındırmaktadır. O dönem edebiyatının kavram ve mazmunları günümüzde çok farklı anlamlar taşıdığından, o dönemde yazılan şiirlerin günümüzde anlaşılması da zorlaşıyor. Mey kavramı ve ona bağlı unsurlar da Doğu Edebiyatının bu komplike kavramları arasında yer almaktadır. Klasik Kürt Edebiyatı, Doğu Edebiyatının içinde yer almaktadır. Dolayısıyla bu edebiyatın özelliklerini taşımaktadır. Bu nedenle Melayê Cizîrî, Feqîyê Teyran ve Ehmedê Xanî başta olmak üzere Kürt Edebiyatı şairlerinin şiirlerinin anlaşılması için öncelikle söz konusu kavramların hangi anlamlarda kullanıldığının bilinmesi gerekir. Bu makalenin amacı Melayê Cizîrî’nin Divan’ında, Feqîyê Teyran’ın şiirlerinde ve Ehmedê Xanî’nin Mem û Zîn’inde geniş yer kaplayan mey kavramı ve ona bağlı unsurların incelenmesidir. Makalede bu amaç için ilk olarak meyin adları ve özellikleri ile onun tarihi gelişiminden bahsedilmiştir. Ardından mecazi ve hakiki meyin insanlık, edebiyat ve tasavvuf tarihindeki anlamlarının değişim evreleri üzerinde durulmuştur. Daha sonra mey kavramı ve ona bağlı unsurlara ait tamlamalar ve helezonik ilişkiler üzerinden bahsi geçen helbestvanlerin bu kavramları kullanış tarzları ele alınmıştır. Çalışmanın son kısmında ise Melayê Cizîrî, Feqîyê Teyran ve Ehmedê Xanî’nin bu kavramlara yaklaşım tarzları karşılaştırılarak benzerlikleri ve farklılıkları ortaya konmaya çalışılmıştır.