Dergiler / Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi / 2014 / Cilt: 1 - Sayı: 33

Galata Mevlevîhânesi Örneğinde İstanbul Mevlevîliğinin Kültürel Hayata Etkisi

Istanbul Mawlawi Order's Influence on Cultural Life: The Case of Galata Mawlawi Lodge

Sayfa
17–37
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bir örnek olması açısından tarîkatın İstanbul'daki dikkat çekici merkezlerinden olan Galata Mevlevîhânesi'ni, içinde yetişmiş önemli şahsiyetleri öne çıkararak yaşadıkları çevre ve döneme etkileri çerçevesinde değerlendirdik

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mevlevîlik, tasavvuf târihinde ortaya çıkmış önemli tarîkatlardan biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Diğer tarîkatlara nisbetle geniş halk tabanına yayılmak ve toplumu bir ağ gibi sarmak yerine edebiyat ve sanatla içiçe bir mâhiyet arzeden Mevlevîlik, yüksek kültürde farklı bir temsil sahası bulmuş, dolayısıyla edebiyat, mûsikî, âdâb ve erkân yönüyle bulunduğu toplumun daha çok seçkinlerine hitap etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bir örnek olması açısından tarîkatın İstanbul'daki dikkat çekici merkezlerinden olan Galata Mevlevîhânesi'ni, içinde yetişmiş önemli şahsiyetleri öne çıkararak yaşadıkları çevre ve döneme etkileri çerçevesinde değerlendirdik
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Mevlevîlik, tasavvuf târihinde ortaya çıkmış önemli tarîkatlardan biridir. Tarîkat, ilk dönemlerinde Konya merkezli iken XV. yüzyıl sonundan îtibâren, özellikle İstanbul'un fethinden sonra Osmanlı coğrafyası ölçeğinde merkez şehirleri kültürel açıdan kapsamına almıştır. Diğer tarîkatlara nisbetle geniş halk tabanına yayılmak ve toplumu bir ağ gibi sarmak yerine edebiyat ve sanatla içiçe bir mâhiyet arzeden Mevlevîlik, yüksek kültürde farklı bir temsil sahası bulmuş, dolayısıyla edebiyat, mûsikî, âdâb ve erkân yönüyle bulunduğu toplumun daha çok seçkinlerine hitap etmiştir. Biz bu makalede Mevlevîliğin İstanbul ölçeğindeki yerine ve kültürel hayâtı şekillendirişine ilişkin görüşleri ele aldık. Bir örnek olması açısından tarîkatın İstanbul'daki dikkat çekici merkezlerinden olan Galata Mevlevîhânesi'ni, içinde yetişmiş önemli şahsiyetleri öne çıkararak yaşadıkları çevre ve döneme etkileri çerçevesinde değerlendirdik

Abstract

Mawlawiyyah is one of the important Sufi orders which were born in Anatolia. Although it was first centered in Konya, it later spread through other important cities of Ottoman State after the 15th century, especially in the period following the conquest of Istanbul. Unlike other Sufi orders which spread among the general public, Mawlawi order that presented a character intertwined with poetry, literature and art addressed to distinguished members of society. In this article, we have tried to find the place of Mawlawi order in the scale of Istanbul and deal with the views about how it shaped the culture life. As a case, we have examined Galata Mawlawi lodge which has been one of the attention grabbing centers of the Mawlawi order in Istanbul from the perspective of significant figures who were trained in that lodge and their effects on the environment and the era that they lived in

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ARPAGUŞ, S. (2014). Galata Mevlevîhânesi Örneğinde İstanbul Mevlevîliğinin Kültürel Hayata Etkisi. Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 33, 17–37. https://ajindex.com/articles/359126

Kaynakça (19)

  1. Açık, Nilgün, Divan Edebiyatı'nda Mevlevîlik Etkisi ve Mevlevî Şâirler, (Yayınlanmamış Dok- tora Tezi), Gazi Üniversitesi SBE, 2002.
  2. Ambrosio, Alberto Fabio, Bir Mevlevînin Hayatı-17. Yüzyılda Sûfîlik Öğretisi ve Âyinleri, trc. Ayşe Meral, İstanbul: Kitap Yay., 2012. Ankaravî, İsmail Rusûhî, Minhâcü'l-Fukara, haz. Safi Arpaguş, İstanbul: Vefa Yay., 2008.
  3. Artam, Goncagül, Osmanlı Devleti'nde Mevlevî Tarikatının Klasik Öncesi Dönemi-15 ve 17. Yüzyıllar, İstanbul: Tarih Encümeni Yay., 2007.
  4. Ayvazoğlu, Beşir, Kuğunun Son Şarkısı, İstanbul: Kapı Yay., 2006.
  5. Azamat, Nihat, "Divane Mehmed Çelebi", DİA, IX, 435-437.
  6. Ceyhan, Semih, İsmâil Ankaravî ve Mesnevî Şerhi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), UÜSBE, 2005.
  7. Dayıoğlu, Server, Galata Mevlevîhânesi, İstanbul: Yeni Avrasya Yay., 2003.
  8. Dilçin, Cem, Divan Şiiri ve Şairleri Üzerine İncelemeler, İstanbul: Kabalcı Yay., 2011.
  9. Duru, Necip Fazıl, Mevlevî Şâirlerin Şiirlerinde Mevlevîlik Unsurları, (Yayınlanmamış Dokto- ra Tezi), Gazi Üniversitesi SBE, 1999.
  10. Ergun, Sâdeddin Nüzhet, Şeyh Galib, İstanbul: Bozkurd Matbaası, 1935.
  11. Gölpınarlı, Abdülbaki, Mevlânâ'dan Sonra Mevlevîlik, İstanbul: İnkılap ve Aka Yay., 1983.
  12. Göyünç, Nejat, "Kalenderhâne Câmii", İÜ Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi, sayı: 34, 1983-84, s. 485-494.
  13. Holbrook, Victoria R., Aşkın Okunmaz Kıyıları, trc. Erol Köroğlu-Engin Kılıç, İstanbul: İle- tişim Yay., 1998.
  14. Işın, Ekrem, İstanbul'da Gündelik Hayat, İstanbul: İletişim Yay., 1995. _____, "İstanbul'da Mevlevîlik: Bir İmparatorluk Tarikatı Üzerine Toplumsal Tarih Notla- rı", Saltanatın Dervişleri Dervişlerin Saltanatı, İstanbul: İstanbul Araştırmaları Ensti- tüsü Yay., 2010, s. 12-41. _____, "Mevlevîliğin Toplumsal Tarihi", Aşk Ocağında Can Olmak -İnsanlığın Mirası: Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., 2007, s. 49-65. _____, "Mevlevîlik", Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, İstanbul: Tarih Vakfı Yay., 1993, V, 422-430.
  15. İnalcık, Halil, Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul: Yapı Kredi Yay., 2003.
  16. İnançer, Ömer Tuğrul, "Mevlevî Musikisi ve Sema", Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, İstanbul: Tarih Vakfı Yay., 1993, V, 420-422.
  17. Kalkışım, Muhsin, "Şeyh Galib", DİA, XXXIX, 54-57. Kerâmetli, Can, Galata Mevlevîhânesi Divan Edebiyatı Müzesi, İstanbul 1977.
  18. Kılıç, Mahmud Erol, "Yedi Tepeli Şehrin Tekkeleri ve Muhyiddin Efendi'nin Tomâr-ı Tekâyâ'sı", İstanbul Armağanı-Gündelik Hayatın Renkleri, İstanbul: Büyükşehir Bele- diyesi Kültür Yay., s. 259-274.
  19. Küçük, Sezai, Mev