Dergiler / Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi / 2025 / Sayı: 56

Mesnevi Odaklı Grup Çalışmasının Terapötik Potansiyeli: Stres, Dayanıklılık, Yaşam Memnuniyeti ve Uyku Kalitesi

The Therapeutic Potential of Masnavi Focused Group Study: Stress, Resilience, Life Satisfaction and Sleep Quality

Faik Özdengül(NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ, MERAM TIP FAKÜLTESİ, MERAM TIP PR.)0000-0001-9670-0789
Şükrü Ekenler(MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ, ÇAVDIR MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0001-6951-2176
Raviye Özen Koca(NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ, MERAM TIP FAKÜLTESİ, MERAM TIP PR.)0000-0001-6295-5548
Z Işık Solak Görmüş(NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ, MERAM TIP FAKÜLTESİ, MERAM TIP PR.)0000-0001-6762-6225
Aşina Gülerarslan Özdengül(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ)0000-0001-6981-2195
Sayfa
39–61
Yayın Tarihi
2025-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Mesnevi Odaklı Grup Çalışmasının öğrencilerin yaşam memnuniyetini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüz psikoterapilerinin neredeyse tamamı bilinçli farkındalık üzerine kuruludur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, Mesnevi Odaklı Grup Çalışması'nın tıp öğrencilerinde stresle başa çıkma, psikolojik sağlamlık, yaşam doyumu ve uyku kalitesi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Mesnevi Odaklı Grup Çalışmasının öğrencilerin yaşam memnuniyetini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tasavvuf · Psikoloji · Mesnevi

Özet

Günümüz psikoterapilerinin neredeyse tamamı bilinçli farkındalık üzerine kuruludur. Bu terapiler yıllar önce Mevlâna’nın Mesnevi anlatısında da yer almaktadır. Bu çalışma, Mesnevi Odaklı Grup Çalışması'nın tıp öğrencilerinde stresle başa çıkma, psikolojik sağlamlık, yaşam doyumu ve uyku kalitesi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, bir üniversitenin tıp fakültesinde öğrenim gören 84 öğrenci (müdahale grubu: 42, kontrol grubu: 42) ile randomize kontrollü bir çalışma olarak yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında “Anket Formu”, “Başa Çıkma Yolları Anketi”, “Yetişkinler için Dayanıklılık Ölçeği (RSA)”, “Yaşam Doyumu Ölçeği” ve “Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi” kullanılmıştır. Müdahale grubundaki öğrenciler 10 hafta boyunca 1 saat grup çalışması almıştır. Kontrol grubundaki öğrencilere herhangi bir müdahale uygulanmamıştır. Müdahale grubuna uygulanan müdahaleden önce tüm katılımcılara veri toplama araçları uygulanmış ve ön test değerlendirmesi yapılmıştır. Kontrol ve müdahale gruplarına 10. haftada son test uygulanmıştır. Çalışmada, Mesnevi Odaklı Grup Çalışması sonrasında müdahale ve kontrol gruplarının son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Değerlendirilen diğer tüm parametrelerde iyileşme görülmesine rağmen istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu çalışmada Mesnevi Odaklı Grup Çalışmasının öğrencilerin yaşam memnuniyetini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları doğrultusunda, Mesnevi Odaklı Grup Çalışmasının bir grup terapisi yöntemi olarak geliştirilmesi için daha fazla çalışma yapılması önerilmektedir.

Abstract

Almost all of today's psychotherapies are based on mindfulness. These therapies were also included in Rumi's Masnavi narrative many years ago. This study is conducted to examine the effect of Masnavi Focused Group Study on coping with stress, psychological resilience, life satisfaction, and sleep quality in medical students. The study is conducted as a randomized controlled study with 84 students (intervention group: 42, control group: 42) studying at the medical faculty of a university. “Questionnaire Form”, “Ways of Coping Questionnaire”, “The Resilience Scale for Adults (RSA)”, “Satisfaction with Life Satisfaction Scale” and “Pittsburg Sleep Quality Index” are used to collect data. The students in the intervention group received 1 hour of group work for 10 weeks. No intervention is applied to the students in the control group. Data collection tools are applied to all participants before the intervention is applied to the intervention group, and a pre-test evaluation is made. The post-test is administered to the control and intervention groups at the 10th week. In the study, a significant difference is found between the mean post-test scores of the intervention and control groups after the Masnavi Focused Group Study (p<0.05). Although improvement is observed in all other parameters evaluated, no statistically significant difference is found. In this study, it is determined that Masnavi Focused Group Study positively affected students' life satisfaction. In line with the results of the study, it is recommended that further studies should be conducted to develop Masnavi Focused Group Study as a group therapy method.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özdengül, F., Ekenler, Ş., Koca, R. Ö., Görmüş, Z. I. S., Özdengül, A. G. (2025). Mesnevi Odaklı Grup Çalışmasının Terapötik Potansiyeli: Stres, Dayanıklılık, Yaşam Memnuniyeti ve Uyku Kalitesi. Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi, Sayı: 56, 39–61. https://doi.org/10.70951/tasavvufdergisi.1697009

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Ağargün, Mehmet Yücel vd. “Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi’nin Geçerliği ve Güvenirliği”. Turk Psikiyatri Dergisi 7/2 (1996), 107-115.
  2. Ak, Mehmet vd. “Mevlana Penceresinden Bilişsel Terapiler”. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi 3 (2014), 133-141.
  3. Alipour, Faeze vd. “The Effect of Logotherapy Based on Rumi’s Thoughts on Anxiety, Depression, and Distress in Frontline Nurses During the COVID-19 Pandemic”. Journal of Nursing and Midwifery Sciences 10/2 (2023), 1-9.
  4. Arasteh, A. Reza. “Psychology of The Sufi Way To Individuation”. Sufi Studies: East and West. 91-92. New York, NY, 1974.
  5. Bababnejad Darikandeh, Sh vd. “The Effectiveness of Logotherapy Based on Rumi’s Thoughts in Death Anxiety and Depression among Women with Breast Cancer”. Community Health Journal 17/1 (2023), 76-86.
  6. Basım, H. Nejat - Çeti̇n, Fati̇h. “Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması”. Türk Psikiyatri Dergisi 22/2 (2011), 104-114.
  7. Buysse, Daniel J. vd. “The Pittsburgh sleep quality index: A new instrument for psychiatric practice and research”. Psychiatry Research 28/2 (1989), 193-213.
  8. Dağlı, Abidin - Baysal, Nigah. “Yaşam doyumu ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 15/59 (2016), 1250-1263.
  9. Diener, Ed vd. “The Satisfaction With Life Scale”. Journal of Personality Assessment 49/1 (1985), 71-75.
  10. Ekhtiari, Zahra vd. “Medicinal plants and foods with metaphorical concepts in Rumi’s ‘Masnavi Manavi’: The psychosomatic approach to human health”. Avicenna Journal of Phytomedicine 13/6 (2023), 688-700.
  11. Frankl, Viktor E. The Will to Meaning: Foundations and Applications of Logotherapy. East Rutherford: Penguin Publishing Group, 2014.
  12. Friborg, Oddgeir vd. “A new rating scale for adult resilience: what are the central protective resources behind healthy adjustment?” International Journal of Methods in Psychiatric Research 12/2 (2003), 65-76.
  13. Köker, Süreyya. Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeyinin karşılaştırılması. Ankara: Ankara Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 1991.
  14. Lazarus, R.S. - Folkman, Susan. “Stress: Appraisal and Coping”. Encyclopedia of Behavioral Medicine. New York: Springer New York, 1984.
  15. Li, Hexian vd. “The relationships of preventive behaviors and psychological resilience with depression, anxiety, and stress among university students during the COVID-19 pandemic: A two-wave longitudinal study in Shandong Province, China”. Frontiers in Public Health 11 (2023), 1078744.
  16. Moshashai, Seyyed Kianuddin vd. “The Efficacy of a Logotherapy Educational Program Based on Rumi’s Thoughts on the Mental Well-being of Chronic Mental Patients’ Families”. Journal of Clinical Research in Paramedical Sciences 12/1 (2023).
  17. Nikolic, Aleksandra vd. “Smartphone addiction, sleep quality, depression, anxiety, and stress among medical students”. Frontiers in Public Health 11 (2023), 1252371.
  18. Noruzi, Asghar vd. “Comparison the effectiveness of Logotherapy Based on Rumi’s Thought with acceptance and commitment therapy on the psychological well-being of elderly”. Journal of Research in Psychological Health 11/3 (2017), 41-61.
  19. Olgun, Talat. İlim Tasniflerinde Tasavvuf. Ankara: Kalem Neşriyat, 2023.
  20. Olgunlu, Ali Canip. Tales’ten Mevlana’ya Diojen’den Hacı Bektaş Veli’ye: Anadolu’nun düşünce mimarları M.Ö. 6.yy. - M.S. 15.yy. İstanbul: Çalıkuşu Yaınları, 2021.
  21. Özakkaş, Tahir. Sufi psikolojisine günümüzden bakış. Kocaeli: Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları, 2013.
  22. Özdemir, Şuayip. “Mevlana’nın Eğitimci Kişiliği”. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 16/1 (2011), 1-13.
  23. Özdengül, Faik. “Fizyolojik ve Psikolojik Sağaltımda Otokton Bir Yaklaşım: ‘Rumi Aşkın Terapi’”. 45-46. Ankara, Turkey, 2019.
  24. Özdengül, Faik vd. “Sleep, Anxiety and Neurotrophic Factors in Whirling Dervishes”. Mevlana Medical Sciences, 2.
  25. Rumi, Mevlana Celaleddin. Mesnevî-i Şerîf, çev. Veled İzbudak, haz. Abdülbâki Gölpınarlı, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2020.
  26. Şahin, Nesrin - Durak, Ayşegül. “Stresle başaçıkma tarzları ölçeği:Üniversite öğrencileri için uyarlanması”. Türk Psikoloji Dergisi 10/34 (1995), 56-73.
  27. Tosun, Muhammed. “Therapeutic Analyses on the Masnavi in the Context of Ana- tolian Wisdom in Spiritual Counseling and Care”. Turkish Journal for Spiritual Counselling and Care 10 (2024), 87-130.
  28. Türk, İdris. “Mevlânâ’nın İlmî-Manevi Şahsiyetinin Oluşumunda Şems’ten Önceki Dönemin Rolü”. Hitit Üniversitesi (Gazi Üniversitesi) Çorum İlahiyat Fakültesi Dergisi 15/30 (2016), 507-525.
  29. UNESCO. “UNESCO Medal in honour of Mawlana Jalal-ud-Din Balkhi-Rumi”. Paris, 2006.
  30. Watt, Douglas F. “The separation distress hypothesis of depression – an update and systematic review”. Neuropsychoanalysis 25/2 (2023), 103-159.
  31. Zarei, Fatemeh. “Promoting Spiritual Health: Using Poetry as a Coping Strategy for Iranian Women Post-divorce”. Arts and Health Promotion. ed. J. Hope Corbin vd. 41-52. Cham: Springer International Publishing, 2021.