Dergiler / SineFilozofi / 2020 / Cilt: 5 - Sayı: 10

Deri-Ben’likten Psişik Sarmala: Tiksinti’de Mekan ve Abject İlişkisi

Sayfa
653–666
Yayın Tarihi
2020-12-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sigmund Freud’un “tekinsiz” kavramı ile birlikte psikanaliz kuramını toplum, kültür ve dil ilişkisi bağlamında ele alan Jacques Lacan, Julia Kristeva, Didier Anzieu, Slavoj Žižek'in bedenin içerisi ve dışarısı ayrımının ben’lik oluşumuna etkisini açıkladığı kavramlar ile filmin okuması yapılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Roman Polanski’nin ApartmanÜçlemesi’nde kent hayatının bir sembolü olan apartmanlar, dışarısının tacizkar ve ihlalci yapılanmasının içeriye sızarak ruhsal aygıtı şekillendirmesine izin veren tekinsiz yapılar olarak ele alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Milyonlarca Polonyalının vahşice öldürülmesine sebep olmuş Alman faşizminin ardından ülkeyi yarım asır uydu devlet olarak kullanan totaliter Sovyet rejiminin ve bu baskıcı rejimlerin kadınları ötekileştiren mekanizmalarınınetkisi, Polanski’nin Apartman Üçlemesi’nde açıkça görülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Sigmund Freud’un “tekinsiz” kavramı ile birlikte psikanaliz kuramını toplum, kültür ve dil ilişkisi bağlamında ele alan Jacques Lacan, Julia Kristeva, Didier Anzieu, Slavoj Žižek'in bedenin içerisi ve dışarısı ayrımının ben’lik oluşumuna etkisini açıkladığı kavramlar ile filmin okuması yapılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Psikanaliz · Abject · Kristeva

Özet

Roman Polanski’nin ApartmanÜçlemesi’nde kent hayatının bir sembolü olan apartmanlar, dışarısının tacizkar ve ihlalci yapılanmasının içeriye sızarak ruhsal aygıtı şekillendirmesine izin veren tekinsiz yapılar olarak ele alınmıştır. Milyonlarca Polonyalının vahşice öldürülmesine sebep olmuş Alman faşizminin ardından ülkeyi yarım asır uydu devlet olarak kullanan totaliter Sovyet rejiminin ve bu baskıcı rejimlerin kadınları ötekileştiren mekanizmalarınınetkisi, Polanski’nin Apartman Üçlemesi’nde açıkça görülmektedir. Üçlemede tüm bu baskı rejimlerinin gözetleme, dikizleme ve kontrol mekanizmaları, başta komşular olmak üzere tekinsizlik hissi yaratan “dışarısı” olarak ele alınmıştır. Bu makalede, Apartman Üçlemesi’nin ilk filmi olan Tiksinti (1965), psikanaliz kuramındaki benzer psişik işleyiş mekanizmalarını irdelemek için kullanılan abject, tekinsiz ve deri-ben kavramları ile incelenmiştir. “Dışarısı”nın evin içine sızmasıyla karakterin ruhsal değişimine olan etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Sigmund Freud’un “tekinsiz” kavramı ile birlikte psikanaliz kuramını toplum, kültür ve dil ilişkisi bağlamında ele alan Jacques Lacan, Julia Kristeva, Didier Anzieu, Slavoj Žižek'in bedenin içerisi ve dışarısı ayrımının ben’lik oluşumuna etkisini açıkladığı kavramlar ile filmin okuması yapılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

NACAR, E. (2020). Deri-Ben’likten Psişik Sarmala: Tiksinti’de Mekan ve Abject İlişkisi. SineFilozofi, Cilt: 5 - Sayı: 10, 653–666. https://ajindex.com/articles/259989

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Anzieu, D. (2008). Deri-Ben. N. Demiryontan (Çev.). İstanbul:
  2. Metis. Akkol, N. (2018). Abject Art Olarak Kadın Bedeni ve Performans Sanatındaki Kışkırtıcılığı. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 6, Sayı 29, s. 1349-1361.
  3. Artun A. (2015). “Georges Bataille'da Erotizmle Ölümün Birliği ve Sanat.” http://www.e-skop.com/skopbulten/sanat-veolum-georges-batailleda-erotizmle-olumun-birligi-ve- sanat/2304 (25.11.2019).
  4. Başer, N. (2010). Lacan. İstanbul:
  5. Say. Bomba, J. (2008). “Mental Healthcare in Poland”.International Psychiatry.Vol: 5, No.1., p.10-12. https://www.researchgate.net/publication/322370895_Mental_healthcare_in_Poland/link/5a56b20545851547b1bf22f9/download (01.06.2019).
  6. Butler, J. (2014). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. B. Ertür (Çev.). İstanbul:
  7. Metis Caroll, N. (1990). Philosophy of Horror: Or, Paradoxes of the Heart. Abingdon: Routledge. Castanet, H. (2017). Lacan’ı Anlamak. B. Aslan (Çev.). İstanbul:
  8. Encore. Conroy, M. (2017). Nazi Eugenics: Precursors, Policy, Aftermath. Stuttgart: İbidem. Creed, B. (1986).”Horror and the Monstrous-Feminine: An Imaginary Abjection”, Screen, Vol:27, Issue 1, p. 44–71. https://www.semanticscholar.org/paper/Horror-and-the-Monstrous-Feminine%3A-An-Imaginary-Creed/5d6774767664f9cdab18e81b90e0605a87091803 (15.11.2019).
  9. Creed, B. (1993). The Monstrous-Feminine: Film, Feminism, Psychoanalysis. Abingdon: Routledge. Çolak, B. (2011).Yapıt Okuma; Bedenin İçerisi - Dışarısı; Kiki Simith’in Çalışmalarında Bedensel Süreçler ve Abjection. Fe Dergi 3, sayı 1, s. 38-46.
  10. Direk, Z. (2003). “Adet Kanaması Tecrübesi: Sınırlar ve Ufuklar”, Cogito, 37, s. 250-261. İstanbul:YKY. Direk, Z. (2000). “Cindy Sherman”, Defter, 39, s. 137. Direk, Z. (2010). Simone de Beauvoir: Abjeksiyon ve Eros Etiği, Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları: Eşitsizlikler, Mücadeleler, Kazanımlar. s. 35-64. İstanbul:
  11. Koç Üniversitesi.
  12. Dieci, E. (2018). The Personal is Political: Enclosed Settings in Roman Polanski’s Apartment Trilogy (Undergraduate research dissertation).Georgia Institute of Technology, Atlanta. Durudoğan, H. (2014). “Unes Femmes: Kristeva, Psikanaliz ve Kadın.”Cinsiyetli Olmak. Sosyal Bilimlere Feminist Bakışlar, Cogito. Z. Direk. (Der.). s. 51-67. İstanbul:
  13. YKY. Erdem, N. (2012). “Hayatın Mırıltısı: R. Erdem'in Filmi Hayat Var Üzerine”, Sinema ve Psikanaliz, Ö. Terbaş (Ed.). s. 89-99.
  14. Erdem, N. (2012). “Puro Ne Zaman Purodur? G. Lanthimos'un Flmi Köpekdişi Üzerine”, Sinema ve Psikanaliz, Ö. Terbaş (Ed.). s. 55-6