Dergiler / SineFilozofi / 2026 / Sayı: Özel Sayı: Sinematik Deneyim Özel Sayı

Kara Gölün Canavarı: Normal ve Öteki Arasında Konumlanmış Bir Canavarı Deneyimlemek

Creature From The Black Lagoon: Experiencing A Monster Situated Between The Normal and The Other

Fırat Osmanoğulları(Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi)0000-0003-2669-7558
Sayfa
219–232
Yayın Tarihi
2026-10-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu doğrultuda, yerleşik sınıflandırma sistemlerini ihlal eden canavar olgusunun seyircide tiksinme ve korku duygusu uyandırırken, aynı zamanda merak ve büyülenme mekanizmaları üzerinden, insan merkezci algıyı sarsan bilişsel bir haz deneyimi ürettiği sonucuna varılmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Creature Form The Black Lagoon (Kara Gölün Canavarı, Jack Arnold, 1954) filmindeki canavar olgusunun yapısal özellikleri ve deneyimlenme süreçleri incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Canavarın hem antropomorfik hem de amfibik unsurlar barındıran hibrit beden yapısı ele alınarak, bu melez varoluşun yerleşik insan ve hayvan kategorilerini nasıl askıya aldığı tartışılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu doğrultuda, yerleşik sınıflandırma sistemlerini ihlal eden canavar olgusunun seyircide tiksinme ve korku duygusu uyandırırken, aynı zamanda merak ve büyülenme mekanizmaları üzerinden, insan merkezci algıyı sarsan bilişsel bir haz deneyimi ürettiği sonucuna varılmaktadır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:canavar · Normal · Öteki

Özet

Bu çalışmada Creature Form The Black Lagoon (Kara Gölün Canavarı, Jack Arnold, 1954) filmindeki canavar olgusunun yapısal özellikleri ve deneyimlenme süreçleri incelenmektedir. Film, amfibik insansı canavar Gill-man ile bilimsel bir araştırma ekibi arasındaki mücadeleyi merkeze almaktadır. Çalışmada Robin Wood’un korku anlatılarına dair ‘Normal’ ve ‘Öteki’ kavramsallaştırmasından hareketle, canavarın kendi habitatında Normal bir konumdayken, dışarıdan gelen beşeri bir müdahaleyle nasıl Öteki konumuna itildiği analiz edilmekte; bu durumun dönemin Soğuk Savaş paranoyasıyla ve McCarthy’ci politikalar ile olan alegorik ilişkisine de değinilmektedir. Canavarın hem antropomorfik hem de amfibik unsurlar barındıran hibrit beden yapısı ele alınarak, bu melez varoluşun yerleşik insan ve hayvan kategorilerini nasıl askıya aldığı tartışılmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, Noël Carroll’un canavar odaklı korku sanatı yaklaşımı ve korku anlatılarının olay örgüsünü açıklamak için geliştirdiği ‘karmaşık keşif olay örgüsü’ modeli temel alınarak filmin anlatısının canavar odaklı olay örgüsü çözümlenmektedir. Bu doğrultuda, yerleşik sınıflandırma sistemlerini ihlal eden canavar olgusunun seyircide tiksinme ve korku duygusu uyandırırken, aynı zamanda merak ve büyülenme mekanizmaları üzerinden, insan merkezci algıyı sarsan bilişsel bir haz deneyimi ürettiği sonucuna varılmaktadır.

Abstract

This study examines the structural characteristics and reception processes of the monster phenomenon in the film Creature From The Black Lagoon (Jack Arnold, 1954). The film centers on the struggle between the amphibious humanoid monster, Gill-man, and scientific research team. Drawing upon the Robin Wood’s conceptualization of the ‘Normal’ and the ‘Other’ in horror narratives, this study analyzes how the monster, while occupying a Normal position within its own habitat, is pushed into the position of the Other through external human intervention; it also addresses the allegorical relationship of this situation with the Cold War paranoia and McCarthyite policies of the era. By exploring the monster’s hybrid body sturcture, which embodies both anthropomorphic and amphibious elements, the study discusses how this hybrid existence suspends established categories of human and animal. In the second part of the study, the monster-oriented plot of the film’s narrative is analyzed based on Noël Carroll’s monster-centric approach to the art of horror and his ‘complex discovery plot’ model developed to explain the plot structures of horror narratives. Accordingly, it is concluded that while the monster phenomenon, which violates established classification systems, arouses feelings of disgust and fear in the audience, it simultaneously produces a cognitive pleasure experience that destabilizes anthropocentric perception through the mecanisms of curiosity and fascination.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Osmanoğulları, F. (2026). Kara Gölün Canavarı: Normal ve Öteki Arasında Konumlanmış Bir Canavarı Deneyimlemek. SineFilozofi, Sayı: Özel Sayı: Sinematik Deneyim Özel Sayı, 219–232. https://doi.org/10.31122/sinefilozofi.1971256

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Arnold, J. (Yönetmen). (1954). Creature from the black lagoon [Sinema Filmi]. ABD: Universal-International.
  2. Asher, W. (Yönetmen). (1957). The 27th day [Sinema Filmi]. ABD: Columbia Pictures.
  3. Booker, M. K. (2001). Monsters, mushroom clouds, and the cold war. Greenwood Press.
  4. Bordwell, D., Thompson, K. (2011). Film sanatı (E. Yılmaz, E. S. Onat, Çev.). De Ki.
  5. Botting, F. (1996). Gothic. Routledge.
  6. Carroll, N. (2020). Korkunun felsefesi veya kalbin paradoksları (S. Sarı, Çev.). Hece.
  7. Cavallaro, D. (2002). The Gothic vision three centuries of horror, terror and fear. Continuum.
  8. Corman, R. (Yönetmen). (1955). Day the world ended [Sinema Filmi]. ABD: ARC.
  9. Crane, J. L. (1994). Terror and everyday life. Sage.
  10. Creed, B. (2002). Horror and the monstrous-feminine: an imaginary abjection. In Jancovich, M. (Ed.), Horror, the film reader (pp. 67-76). Routledge,
  11. Danacı, F. (2011). Korkunun canavarları. Kalkedon.
  12. Douglas, G. (Yönetmen). (1954). Them! [Sinema Filmi]. ABD: Warner Bros.
  13. Hutchings, P. (2008). Historical dictionary of horror cinema. Scarecrow Press, Inc.
  14. Kramer, S. (Yönetmen). (1959). On the beach [Sinema Filmi]. ABD: United Artists.
  15. Louire, E. (Yönetmen). (1953). The beast from 20.000 fathoms [Sinema Filmi]. ABD: Warner Bros.
  16. Morgart, J. (2014). Gothic horror film from the Haunted Castle (1896) to Psycho (1960). In Byron, G. & Townshend, D. (Eds.), The Gothic world (pp. 376-387). Routledge.
  17. Mulvey, L. (1993). Görsel haz ve anlatı sineması (N. Abisel, Çev.). 25. Kare, 3, 18-24.
  18. Nyby. C. (Yönetmen). (1951). The thing from another world [Sinema Filmi]. ABD: RKO.
  19. Odell, C., & Le Blanc, M. (2011). Korku sineması (A. Toprak, Çev.). Kalkedon.
  20. Osmanoğulları, F. (2022). Gotik film estetiği. Akademisyen.
  21. Punter, D., & Byron, G. (2004). The Gothic. Blackwell Publishing.
  22. Redding, A. (2014). Apocalyptic gothic. In Charles L. Crow, C., L. (Ed.), A Companion to American gothic (pp. 447-460). Wiley Blackwell.
  23. Scognamillo, G. (2014). Korkunun ve dehşetin kapıları. Bilge Karınca.
  24. Seagel, D. (Yönetmen). (1956). Invasion of the body snatchers [Sinema Filmi]. ABD: Allied Artist.
  25. Siodmak, C. & Strock, H. L. (Yönetmen). (1953). The magnetic monster [Sinema Filmi]. ABD: United Artists.
  26. Williams, L. (1991). Film bodies: gender, genre, and excess, Film Quarterly (pp. 2-13). 44 (4).
  27. Wise, R. (Yönetmen). (1951). The day the earth stood still [Sinema Filmi]. ABD: 20th Century Fox.
  28. Wood, R. (2003). Hollywood from Vietnam to Reagan … and beyond. Columbia University Press.