Dergiler / Yükseköğretim ve Bilim Dergisi / 2026 / Sayı: 1

Üniversite-Toplum, Devlet, Piyasa/Sermaye İlişkileri Bağlamında Üniversite Özerkliği

University Autonomy in the Context of University-Society, State and Market/Capital Relations

Dicle Özcan(Şırnak Üniversitesi, İdil Meslek Yüksekokulu, Sosyal Hizmetler ve Danışmanlık Bölümü, Şırnak, Türkiye)
Halil Çakır(Mersin Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü, Mersin, Türkiye)
Sayfa
31–40
Yayın Tarihi
2016-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada da hedeflenen, Türkiye’de yapılan çalışmaların ışığında özerklik mefhumunun tarihsel süreçte nasıl bir döngü izlediğini, üniversite özerkliğinin yapıtaşları bağlamında ve son yıllarda üniversitelerin piyasa-sanayi-iş dünyası ile kurduğu bağ sonucunda özerkliğin nerede konumlandırılabileceğini, literatür taraması yöntemiyle tartışmaya açmaktır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, akademik özgürlüğün en somut görünümlerinden birini teşkil eden üniversite özerkliği kavramının üniversite ile devlet, toplum ve piyasa ile ilişkileri bağlamında nasıl bir konumda yer aldığına odaklanmakta, bu bağlamda üniversite özerkliğinin mümkün olup olmadığı sorusu üzerine yoğunlaşmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özerklik ve akademik özgürlük kavramları, üniversitelerin ilk ortaya çıktığı Ortaçağ’dan günümüzün modern üniversitelerine kadar, gittikçe artan bir ilgiyle güncelliğini korumaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada da hedeflenen, Türkiye’de yapılan çalışmaların ışığında özerklik mefhumunun tarihsel süreçte nasıl bir döngü izlediğini, üniversite özerkliğinin yapıtaşları bağlamında ve son yıllarda üniversitelerin piyasa-sanayi-iş dünyası ile kurduğu bağ sonucunda özerkliğin nerede konumlandırılabileceğini, literatür taraması yöntemiyle tartışmaya açmaktır
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Üniversite · Akademik özgürlük · Üniversite özerkliği

Özet

Bu çalışma, akademik özgürlüğün en somut görünümlerinden birini teşkil eden üniversite özerkliği kavramının üniversite ile devlet, toplum ve piyasa ile ilişkileri bağlamında nasıl bir konumda yer aldığına odaklanmakta, bu bağlamda üniversite özerkliğinin mümkün olup olmadığı sorusu üzerine yoğunlaşmaktadır. Özerklik ve akademik özgürlük kavramları, üniversitelerin ilk ortaya çıktığı Ortaçağ’dan günümüzün modern üniversitelerine kadar, gittikçe artan bir ilgiyle güncelliğini korumaktadır. Bu çalışmada da hedeflenen, Türkiye’de yapılan çalışmaların ışığında özerklik mefhumunun tarihsel süreçte nasıl bir döngü izlediğini, üniversite özerkliğinin yapıtaşları bağlamında ve son yıllarda üniversitelerin piyasa-sanayi-iş dünyası ile kurduğu bağ sonucunda özerkliğin nerede konumlandırılabileceğini, literatür taraması yöntemiyle tartışmaya açmaktır

Abstract

This study focuses on how the concept university autonomy which constitutes one of the most tangible indicators of academic freedom is positioned in the context of university’s relations with state, society and market and concentrates on the possibility of university autonomy. From the emergence of universities in the Middle Age to the modern universities of the present, the concepts of university autonomy and academic freedom have been maintaining their actuality with a growing interest. In the light of studies in Turkey, the purpose of this study is to discuss the change of university autonomy in the historical process and where it can be positioned in the context of building blocks of university autonomy concept and the recent relationship between universities and market-industry-business world

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özcan, D., Çakır, H. (2016). Üniversite-Toplum, Devlet, Piyasa/Sermaye İlişkileri Bağlamında Üniversite Özerkliği. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, Sayı: 1, 31–40. https://ajindex.com/articles/1316794

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Althusser, L. (2010). İdeoloji ve devletin ideolojik aygıtları (Çev. Tümertekin A.). İstanbul: İthaki Yayınları.
  2. Baltacı, C. & Akın, F. (2007). 1946 Üniversite reformu. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(1), 83-94. sduiibfd/article/viewFile/5000122650/5000112955
  3. Balyer, A. & Gündüz, Y. (2011). Türk yükseköğretim yönetim sisteminde YÖK ile yaşanan paradigmatik dönüşüm: Vakıf üniversiteleri çelişkisi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(31), 69-84. Retrieved from http://sbedergi.erciyes.edu.tr/2011- 2/4-%20_69-84.%20syf._.pdf
  4. Başkaya, F. (2001). Azgelişmişliğin sürekliliği. (4. Baskı). İstanbul: İmge Kitabevi.
  5. T. C. Resmi Gazete. (2014). Yükseköğretim personel kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun. Retrieved from http://www. resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/11/20141114-1.htm
  6. TÜBİTAK (2015). Girişimci ve yenilikçi üniversite endeksi. Retrieved from http://www.tubitak.gov.tr/tr/kurumsal/politikalar/icerik- girisimci-ve-yenilikci-universite-endeksi
  7. Uğurlu, G. (2014). Piyasalaşan akademi ve bilginin üretimi üzerine bir deneme. Retrieved from viraverita.org/yazilar/piyasalaşan- akademi-ve-bilginin-uretimi-uzerine-bir-deneme
  8. UNESCO. (2008). 1997 recommendation concerning the status oh higher education teaching personnel. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, Paris, France. Retrieved from http://unesdoc.unesco.org/ images/0016/001604/160495e.pdf
  9. Yang, R. & Vidovich, L. (2002). Üniversiteleri küreselleşme bağlamında konumlandırmak. (Çev. Bedir M.). Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 2(1), 209-222.
  10. Yelkikalan, N., Akatay, A., Yıldırım, H.M., Karadeniz, Y., Köse, C., Koncagül, Ö. & Özer, E. (2010). Dünya ve Türkiye üniversitelerinde girişimcilik eğitimi: Karşılaştırmalı bir analiz. KMÜ Sosyal ve Ekonomi ̇k Araştırmalar Dergi ̇si, 12(19), 51-59.
  11. Yükseköğretim Kurulu. (2015). Tüm üniversiteler listesi. Retrieved from http://www.yok.gov.tr/web/guest/universitelerimiz
  12. Weiker, W. F. (1962). Academic freedom and problems of higher education in Turkey. Middle East Journal, 16(3), 279-294.
  13. Baltacı, C. & Akın, F. (2007). 1946 Üniversite reformu. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(1), 83-94. sduiibfd/article/viewFile/5000122650/5000112955