Dergiler / Yükseköğretim ve Bilim Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 2

Aidiyetin Önündeki Görünmez Engel: Türkiye’de Öğrenim Gören Uluslararası Öğrenciler Arasında Algılanan Ayrımcılık

The Invisible Barrier to Belonging: Perceived Discrimination Among International Students in Türkiye

Emrah Gerçek(ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4337-2539
Fikret Gülaçtı(ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK ANABİLİM DALI)0000-0002-3200-1994
Adem Ayık(SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ, KARİYER PLANLAMA UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ)0000-0001-7975-1445
Sayfa
412–424
Yayın Tarihi
2026-08-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulguları, uluslararası öğrencilerin genel olarak düşük düzeyde ayrımcılık algıladıklarını ve orta-yüksek düzeyde aidiyet duygusuna sahip olduklarını göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Uluslararası öğrenci hareketliliğinin hızla arttığı günümüzde, yükseköğretim kurumlarının uluslararasılaşma hedeflerine ulaşabilmesi, öğrencilerin kampüs ortamına ve ev sahibi ülkeye duydukları aidiyet hissinin güçlendirilmesine bağlıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de öğrenim gören uluslararası öğrencilerin algılanan ayrımcılık düzeyleri ile genel aidiyet duyguları arasındaki ilişkiyi incelemek ve ayrımcılık algısının aidiyet üzerindeki yordayıcı etkisini belirlemektir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulguları, uluslararası öğrencilerin genel olarak düşük düzeyde ayrımcılık algıladıklarını ve orta-yüksek düzeyde aidiyet duygusuna sahip olduklarını göstermiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Uluslararası öğrenciler · Algılanan ayrımcılık · Aidiyet duygusu

Özet

Uluslararası öğrenci hareketliliğinin hızla arttığı günümüzde, yükseköğretim kurumlarının uluslararasılaşma hedeflerine ulaşabilmesi, öğrencilerin kampüs ortamına ve ev sahibi ülkeye duydukları aidiyet hissinin güçlendirilmesine bağlıdır. Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de öğrenim gören uluslararası öğrencilerin algılanan ayrımcılık düzeyleri ile genel aidiyet duyguları arasındaki ilişkiyi incelemek ve ayrımcılık algısının aidiyet üzerindeki yordayıcı etkisini belirlemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile desenlenen çalışmanın örneklemini, Sivas Cumhuriyet Üniversitesinde öğrenim gören 317 uluslararası öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, “Öğrencilerin Ayrımcılık Algısı Ölçeği” ve “Genel Aidiyet Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Araştırma bulguları, uluslararası öğrencilerin genel olarak düşük düzeyde ayrımcılık algıladıklarını ve orta-yüksek düzeyde aidiyet duygusuna sahip olduklarını göstermiştir. Yapılan korelasyon ve hiyerarşik regresyon analizleri sonucunda, algılanan ayrımcılık ile genel aidiyet duygusu arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Cinsiyet, burs durumu ve lise eğitim yeri gibi demografik kontrol değişkenlerinin aidiyet düzeyleri üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkisi bulunmamıştır. Buna karşın, algılanan ayrımcılık düzeyinin genel aidiyet duygusundaki varyansın yaklaşık %13’ünü tek başına açıkladığı ve aidiyetin güçlü bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, uluslararası öğrencilerin aidiyet duygusunun nesnel ve demografik özelliklerden ziyade, kampüs ortamında gördükleri muameleye ilişkin öznel algılarıyla biçimlendiğine işaret etmektedir. Sonuç olarak, algılanan ayrımcılık, öğrencilerin toplumsal bütünleşmesini engelleyen önemli bir risk faktörü olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, yükseköğretim kurumlarının kapsayıcı ve ayrımcılığı önleyici politikalar geliştirmesi, öğrencilerin aidiyet duygularını desteklemek adına kritik önem taşımaktadır.

Abstract

In an era of rapidly increasing international student mobility, higher education institutions’ ability to achieve their internationalization goals depends on strengthening students’ sense of belonging to the campus environment and to the host country. This study aims to examine the relationship between perceived discrimination and the general sense of belonging among international students studying in Türkiye and to determine the predictive effect of perceived discrimination on belonging. Designed using a correlational survey model, one of the quantitative research methods, the study’s sample consists of 317 international students studying at Sivas Cumhuriyet University. Data were collected using the “Students’ Perceived Discrimination Scale” and the “General Belongingness Scale.” The findings indicated that international students generally perceive a low level of discrimination and possess a medium-to-high sense of belonging. The correlation and hierarchical regression analyses revealed a negative and significant relationship between perceived discrimination and the general sense of belonging. While demographic control variables such as gender, scholarship status, and high school education location had no significant predictive effect on belonging, perceived discrimination alone explained approximately 13% of the variance in the general sense of belonging and emerged as a strong predictor of it. This finding indicates that international students’ sense of belonging is shaped less by objective or demographic characteristics than by their subjective perceptions of how they are treated within the campus environment. In conclusion, perceived discrimination stands out as an important risk factor hindering students’ social integration. In this context, it is critical for higher education institutions to develop inclusive and anti-discrimination policies in order to support students’ sense of belonging.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gerçek, E., Gülaçtı, F., Ayık, A. (2026). Aidiyetin Önündeki Görünmez Engel: Türkiye’de Öğrenim Gören Uluslararası Öğrenciler Arasında Algılanan Ayrımcılık. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 2, 412–424. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1907532

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (52)

  1. Abdalla, F. M. A. (2024). Belonging as a post-secondary inter/national student: Where do I belong?. Journal of International Students, 14(4), 1047–1063. https://doi.org/10.32674/jis.v14i4.6438
  2. Ajjan, B. (2026). Understanding international students’ experiences at university belonging in the Turkish higher education system: Insights from Gaziantep University. Journal of International Students, 16(11), 43–64. https://doi.org/10.32674/kn7awr03
  3. Akdağ, M., & Koçak, Ö. F. (2020). Uluslararası öğrencilerin kültürleşme stresi düzeylerine ilişkin nicel bir araştırma. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (36), 33–52. https://doi.org/10.17829/turcom.806579
  4. Alatas, R., & Sayimer, İ. (2025). Cross-cultural communication challenges faced by international students in Türkiye: A psychological perspective. Space and Culture, India, 12(4), 30–43. https://doi.org/10.20896/zbg18c81
  5. Allen, K.-A., Slaten, C., Hong, S., Lan, M., Craig, H., May, F., & Counted, V. (2024). Belonging in higher education: A twenty-year systematic review. Journal of University Teaching and Learning Practice, 21(5). https://doi.org/10.53761/s2he6n66
  6. Alpaydın, S. (2023). Algılanan ayrımcılık, benlik saygısı, psikolojik iyi oluş ve üniversite yaşamına uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  7. Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1995). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497–529. https://doi.org/10.1037/0033-2909.117.3.497
  8. Brunsting, N., Katsumoto, S., Lee, H., & Bingham, W. P. (2024). Differential adjustment outcomes of international students at U.S. universities: Examining the intersections of region of origin, gender, and graduate level. Journal of International Students, 14(3), 448–467. https://doi.org/10.32674/jis.v14i3.4798
  9. Bulut, E., & Gündoğdu, İ. (2020). Uluslararası öğrencilerin psikososyal sorun ve ihtiyaçları: nitel bir çalışma. Nitel Sosyal Bilimler, 2(1), 60–73. https://doi.org/10.51537/niter.760114
  10. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
  11. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
  12. Demirhan, K. (2017). Ulusal alanyazında uluslararası öğrenciler ve uluslararası öğrencileri siyasal açıdan düşünmek. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 13(13), 547–562. https://doi.org/10.17130/ijmeb.2017331327
  13. Doğanay, Ü. (2018). Ayrımcılık söylem ve medya. Ü. Doğanay (Ed.), Ayrımcılığın yüzleri içinde (ss. 16–38). Şen Matbaa.
  14. Dost, G., & Mazzoli Smith, L. (2023). Understanding higher education students’ sense of belonging: A qualitative meta-ethnographic analysis. Journal of Further and Higher Education, 47(6), 822–849. https://doi.org/10.1080/0309877X.2023.2191176
  15. Duru, E. (2015). Genel aidiyet ölçeğinin psikometrik özellikleri: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(44), 37–47.
  16. Gao, S. (2025). Language ideologies of racial microaggression and institutional whiteness: Experiences of Chinese international students in UK higher education. Journal of Sociolinguistics, 29(2), 97–108. https://doi.org/10.1111/josl.12693
  17. Gören, S. Ç., Özdemir, M., & Ötken, Ş. (2020). Öğrencilerin ayrımcılık algısı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 10(2), 364–371. https://doi.org/10.5961/jhes.2020.396
  18. Göver, İ. H., & Yavuzer, H. (2015). Kayseri’de öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin Kayseri, Türkiye ve İslam algısı. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10(2), 1025–1050. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.7988
  19. Hagerty, B. M., Lynch-Sauer, J., Patusky, K. L., Bouwsema, M., & Collier, P. (1992). Sense of belonging: A vital mental health concept. Archives of Psychiatric Nursing, 6(3), 172–177. https://doi.org/10.1016/0883-9417(92)90028-H
  20. Jang, H., & Grimmett, M. A. (2026). “You don’t belong here”: Lived experiences of marginalization and discrimination among international counseling students. Counselor Education and Supervision. Erken çevrimiçi yayın. https://doi.org/10.1002/ceas.70021
  21. Kalkınma Bakanlığı. (2015). Yükseköğretimin uluslararasılaşması çerçevesinde Türk üniversitelerinin uluslararası öğrenciler için çekim merkezi haline getirilmesi, araştırma projesi raporu. Kalkınma Araştırmaları Merkezi.
  22. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
  23. Karataş, K. (2002). Özürlülere yönelik ayrımcılık ve ayrımcılıkla savaşım. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 2(1), 1–10.
  24. Kılıçoğlu, G., & Kılıçoğlu, D. (2024). Turkish adolescents’ perceived discrimination and sense of belonging to school: A comparative analysis in Germany and France. Turkish Studies, 26(1), 157–183. https://doi.org/10.1080/14683849.2024.2419387
  25. Kim, S. (2024). Subjective well-being of international students: Interplay of perceived discrimination, health status, and community satisfaction. Journal of International Students, 14(4), 570–590. https://doi.org/10.32674/jis.v14i4.6480
  26. Küçükşen, K. (2020). Uluslararası öğrencilerin ön yargı algıları ve sosyal ilişki düzeyleri üzerine bir araştırma. Pearson Journal, 5(8), 120–132. https://doi.org/10.46872/pj.152
  27. Liu, A., Sheng, X., Pato, I. D., Mutinda, G., & Wu, Y. (2023). Perceptions of the sense of security, belonging, and acculturative stress among international students in China during COVID-19 outbreak—An empirical analysis. Healthcare, 11(8), Article 1202. https://doi.org/10.3390/healthcare11081202
  28. Malone, G. P., Pillow, D. R., & Osman, A. (2012). The General Belongingness Scale (GBS): Assessing achieved belongingness. Personality and Individual Differences, 52(3), 311–316. https://doi.org/10.1016/j.paid.2011.10.027
  29. Maslow, A. H. (1970). Motivation and personality (2nd ed.). Harper & Row.
  30. Mohamad, D., & Manning, K. D. (2024). What does it mean to ‘belong’?: A narrative literature review of ‘belongingness’ among international higher education students. Journal of International Students, 14(1), 21–37. https://doi.org/10.32674/jis.v14i1.5783
  31. Montes, J. F. (2010). Perceived discrimination among indigenous and non-indigenous Mexican-Americans living in the United States (Yayımlanmamış doktora tezi). Alliant International University.
  32. Mullen, A. L., & Li, Y. (2025). Belonging beyond borders: A comparative analysis of international and domestic students at a Canadian university. Higher Education, 90, 801–818. https://doi.org/10.1007/s10734-024-01351-6
  33. OECD. (2023). Education at a glance 2023: OECD indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/e13bef63-en
  34. Özkan, G., & Acar Güvendir, M. (2015). Uluslararası öğrencilerin yaşam durumları: Kırklareli ve Trakya Üniversiteleri örneği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 174–190. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2015.15.1-5000128601
  35. Ramachandran, T. N. (2011). Enhancing international students’ experiences: An imperative agenda for universities in the UK. Journal of Research in International Education, 10(2), 201–220. https://doi.org/10.1177/1475240911413204
  36. Rodriguez, M., Mohamed, M., & Barthelemy, R. (2023). Microaggressions faced by international students in the US with a discussion on critical race theory. Journal of International Students, 13(3), 236–253. https://doi.org/10.32674/jis.v13i3.4620
  37. Sanchez, J. I., & Brock, P. (1996). Outcomes of perceived discrimination among Hispanic employees: Is diversity management a luxury or a necessity? Academy of Management Journal, 39(3), 704–719. https://doi.org/10.5465/256659
  38. Schmitt, M. T., Branscombe, N. R., Postmes, T., & Garcia, A. (2014). The consequences of perceived discrimination for psychological well-being: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 140(4), 921–948. https://doi.org/10.1037/a0035754
  39. Sever, M., & Özdemir, S. (2020). Uluslararası öğrencilerin algıladıkları sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi: Bir karma yöntem çalışması. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, (4), 51–60. https://doi.org/10.46236/jovosst.828183
  40. Şeker, B. D., & Akman, E. (2016). Uluslararası öğrencilerin psikolojik ve sosyokültürel süreçleri. Çukurova Medical Journal, 41(3), 504–514. https://doi.org/10.17826/cukmedj.237504
  41. Taylan, Ş. (2019). Sakarya Üniversitesindeki uluslararası öğrencilerin sorunları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  42. Topal, F., & Tauscher, S. (2020). Uluslararası öğrencilerin akademik ve sosyal yaşamlarında karşılaştıkları sorunlar üzerine inceleme. Akademik İncelemeler Dergisi, 15(1), 309–344. https://doi.org/10.17550/akademikincelemeler.624380
  43. Torun, B. U., & Bozkurt, E. (2019). Uluslararası öğrencilerin kültürleşme stresi: Selçuk Üniversitesinde okuyan Afrikalı öğrenciler üzerine bir uygulama. Selçuk İletişim, 12(1), 405–424. https://doi.org/10.18094/josc.469550
  44. Türel, M. T. (2021). Uluslararası öğrencilerin sosyokültürel uyumu. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 73–89. https://doi.org/10.7596/abbad.31122021.003
  45. UNESCO Institute for Statistics. (2024). Glossary: Internationally mobile students. https://uis.unesco.org/en/glossary-term/internationally-mobile-students
  46. Walton, G. M., & Cohen, G. L. (2011). A brief social-belonging intervention improves academic and health outcomes of minority students. Science, 331(6023), 1447–1451. https://doi.org/10.1126/science.1198364
  47. Xu, L., & Li, L. (2025). Perceived discrimination and psychological crisis among Chinese college students: A chain-mediation model of sense of life meaning and self-esteem. Frontiers in Psychology, 16, Article 1538653. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1538653
  48. Xu, X., Chong, P. Y., Bulut Şahin, B., Ceydilek, E., & Bos, N. A. (2025). How international students perceive the international learning environment in the Netherlands, Türkiye, and Malaysia. Journal of Studies in International Education, 29(5), 718–737. https://doi.org/10.1177/10283153251343129
  49. Yildirim, H. H., Zimmermann, J., & Jonkmann, K. (2021). The importance of a sense of university belonging for the psychological and academic adaptation of international students in Germany. Zeitschrift für Entwicklungspsychologie und Pädagogische Psychologie, 53(1-2), 15–26. https://doi.org/10.1026/0049-8637/a000234
  50. Yükseköğretim Kurulu. (2024). Yükseköğretimde uluslararasılaşma strateji belgesi 2024–2028. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı. https://uluslararasi.yok.gov.tr
  51. Yükseköğretim Kurulu. (2026, 27 Mart). 2025–2026 yükseköğretim istatistikleri. Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi. https://istatistik.yok.gov.tr
  52. Zhao, J., Chapman, E., & O’Donoghue, T. (2023). Threats to the emotional wellbeing of mainland Chinese students studying in Australia: An interpretivist study. International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-Being, 18(1), Article 2221912. https://doi.org/10.1080/17482631.2023.2221912