KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yükseköğretim ve Bilim Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 2

Sınıf Öğretmeni Adaylarının Karakter ve Değer Eğitimine İlişkin Algılarının Metafor Analizi Yoluyla İncelenmesi

An Analysis of Primary School Teacher Candidates’ Perceptions Regarding Character and Values Education Through Metaphor Analysis

Ahmet Akif Erbaş(ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6186-0010
Sayfa
439–449
Yayın Tarihi
2026-08-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının karakter ve değer eğitimine ilişkin metaforik algılarının ders süreci sonunda hem nicel hem de nitel açıdan zenginleştiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının karakter ve değer eğitimine ilişkin algılarının ders süreci öncesi ve sonrasında nasıl değiştiğini metaforlar aracılığıyla incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma grubunu bir devlet üniversitesinin sınıf öğretmenliği programında öğrenim gören 50 öğretmen adayı oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının karakter ve değer eğitimine ilişkin metaforik algılarının ders süreci sonunda hem nicel hem de nitel açıdan zenginleştiğini göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Karakter eğitimi · Değerler eğitimi · Sınıf öğretmeni adayları

Özet

Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının karakter ve değer eğitimine ilişkin algılarının ders süreci öncesi ve sonrasında nasıl değiştiğini metaforlar aracılığıyla incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında metafor analizine dayalı olarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu bir devlet üniversitesinin sınıf öğretmenliği programında öğrenim gören 50 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının karakter ve değer eğitimine ilişkin metaforik algılarının ders süreci sonunda hem nicel hem de nitel açıdan zenginleştiğini göstermektedir. Katılımcılar ön testte en çok ağaç, bina ve su metaforlarını kullanırken, son testte ağaç, su ve fidan metaforlarını kullanmışlardır. Bulgular, ders öncesinde öğretmen adaylarının karakter ve değer eğitimini daha çok bireyin doğal gelişimiyle ilişkilendirdiklerini; ders sonrasında ise bu kavramı planlı, sistematik ve çok boyutlu bir eğitim süreci olarak algıladıklarını göstermektedir. Sonuç olarak araştırma, karakter ve değer eğitimi dersinin öğretmen adaylarının değer aktarımına ilişkin farkındalıklarını artırdığını ve karakter gelişimini bireysel, toplumsal ve kültürel boyutlarıyla değerlendirmelerine katkı sağladığını ortaya koymaktadır.

Abstract

The purpose of this study is to examine how pre-service primary school teachers’ perceptions of character and values education change before and after the course through metaphors. The study was conducted within the framework of a qualitative research approach based on metaphor analysis. The study group consisted of 50 pre-service teachers enrolled in the primary school teaching programme at a state university. The data obtained were analysed using content analysis. The research findings show that the prospective teachers’ metaphorical perceptions of character and values education became richer both quantitatively and qualitatively at the end of the course. While participants used the metaphors of trees, buildings, and water most frequently in the pre-test, they used the metaphors of trees, water, and saplings in the post-test. The findings show that before the course, teacher candidates associated character and values education more with the natural development of the individual; after the course, they perceived this concept as a planned, systematic, and multidimensional educational process. In conclusion, the research reveals that the character and values education course increased teacher candidates’ awareness of value transmission and contributed to their assessment of character development in its individual, social, and cultural dimensions.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Erbaş, A. A. (2026). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Karakter ve Değer Eğitimine İlişkin Algılarının Metafor Analizi Yoluyla İncelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 2, 439–449. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1907010

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Aladağ, S., & Kuzgun, M. P. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının ‘değer’ kavramına ilişkin metaforik algıları. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (29), 163–193.
  2. Archer, R. M., Wagner, M., & Snell, L. A. (2026). Theoretical framework for experiential learning: Creating active knowledge experiences. Advances in Health Sciences Education. https://doi.org/10.1007/s10459-026-10508-0
  3. Arslan, R., Çalışkan, Z., & Arslan Kılçoğlu, E. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin değerler eğitimine ilişkin geliştirdikleri metaforlar. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(2), 1–9.
  4. Arthur, J. (2003). Education with character. Routledge.
  5. Aydın, A., & Sulak, S. E. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının “değer” kavramına yönelik metafor algıları. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 482–500. https://doi.org/10.14686/buefad.v4i2.5000148420
  6. Bandura, A. (1977). Social learning theory. General Learning Press.
  7. Berkowitz, M. W., & Bier, M. C. (2004). Research-based character education. The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 591(1), 72–85. https://doi.org/10.1177/0002716203260082
  8. Berkowitz, M. W., & Bier, M. C. (2007). What works in character education. Journal of Research in Character Education, 5(1), 29–48. https://doi.org/10.1108/CE-02-2007-0002
  9. Demir Atalay, T., & Fırat Durdukoca, Ş. (2018). Öğretmen adaylarının değerlere ilişkin metaforları. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(4), 894–923. https://doi.org/10.16916/aded.427142
  10. Ekşi, H. (2003). Temel insani değerlerin kazandırılmasında bir yaklaşım: Karakter eğitimi programları. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(1), 79–96.
  11. Erbaş, A. A. (2025). Sınıf öğretmeni adaylarının Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne ilişkin okuryazarlıklarının geliştirilmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 15(2), 322–333. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1722555
  12. Halstead, J. M., & Taylor, M. J. (2000). Learning and teaching about values: A review of recent research. Cambridge Journal of Education, 30(2), 169–202. https://doi.org/10.1080/713657146
  13. Karabacak, N., Küçük, A., & Küçük, M. (2019). Turkish elementary teachers’ value perceptions: A sample of Rize. International Journal of Progressive Education, 15(4), 259–279. https://doi.org/10.29329/ijpe.2019.203.19
  14. Karaçanta, H. (2013). Üniversite öğrencilerinin milli değerlere yönelik metaforları. Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, (32), 107–114.
  15. Kohlberg, L. (1984). The psychology of moral development: Essays on moral development. Harper & Row.
  16. Lakoff, G., & Johnson, M. (2003). Metaphors we live by. University of Chicago Press.
  17. Lavy, S. A. (2020). Review of character strengths interventions in twenty-first-century schools: Their importance and how they can be fostered. Applied Research in Quality of Life, 15(2), 573–596. https://doi.org/10.1007/s11482-018-9700-6
  18. Lickona, T. (1991). Educating for character. Bantam Books.
  19. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications.
  20. Nucci, L., & Narvaez, D. (2008). Handbook of moral and character education. Routledge.
  21. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Çev.). Pegem Akademi.
  22. Saban, A. (2004). Prospective classroom teachers’ metaphorical images of themselves. Teaching and Teacher Education, 20(6), 617–635. https://doi.org/10.1016/j.tate.2004.06.006
  23. Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281–326.
  24. Schellings, G., Koopman, M., & Beijaard, D. (2024). Exploring metaphors and metaphorically written narratives in student teachers’ professional identity work. Education Sciences, 14(9), 1022. https://doi.org/10.3390/educsci14091022
  25. Sukidin, S., Yudianto, E., Hartanto, W., Hasan, F., Dienda Saputri, S. W., Fajarwati, L., & Imamyartha, D. (2022). Teachers’ and student teachers’ perception and self-efficacy on character education. Pegem Journal of Education and Instruction, 12(4), 70–80. https://doi.org/10.47750/pegegog.12.04.08
  26. Şahin, N. (2019). Karakter ve değerler eğitimi dersinin Türk dili ve edebiyatı öğretmeni adaylarının değer eğitimine yönelik tutumları üzerindeki etkisinin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (15), 63–78. https://doi.org/10.29000/rumelide.580457
  27. Tekel, E., & Öztekin Bayır, O. (2021). Turkish education system from the eyes of future teachers: Metaphorical perceptions. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 16(2), 179–207. https://doi.org/10.29329/epasr.2020.345.9
  28. Tekin Bozkurt, A. (2023). Öğretmen adaylarının değer kavramına ilişkin metafor algılarının incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33(3), 1131–1141. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1308498
  29. Thomas, L., & Beauchamp, C. (2011). Understanding new teachers’ professional identities. Teaching and Teacher Education, 27(4), 762–770. https://doi.org/10.1016/j.tate.2010.12.007
  30. Ulusoy, K., & Dilmaç, B. (2012). Değerler eğitimi. Pegem Akademi.
  31. Yazar, T., Özekinci, B., & Lala, Ö. (2017). Öğretmen ve okul yöneticilerinin değerler eğitimi kavramına ilişkin metaforik algıları. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 5(3), 245–269. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.5c3s11m
  32. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
  33. Yıldırım, K. (2009). Values education experiences of Turkish class teachers: A phenomonological approach. Eurasian Journal of Educational Research, (35), 165–184.