Dergiler / Gümrük ve Ticaret Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 39

Dış Ticaret Savaşlarındaki Güncel Gelişmeler ve Gümrük Vergileri İle İlişkisi

Current Developments in Foreign Trade Wars and Their Relationship with Customs Duties

Işıl Fulya Orkunoğlu(Haci Bayram Veli Üniversitesi)0000-0002-7238-1215
Sayfa
38–57
Yayın Tarihi
2026-03-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Günümüzde Çin, ABD, Kanada, Türkiye, Suriye gibi ülkeler arası güncel dış ticaret savaşlarının dış ticaret üzerindeki etkileri dikkate değer olduğundan, çalışmada dış ticaret savaşlarının kapsamına, nedenlerine, araçlarına, etki ve sonuçlarına değinilerek dış ticaret yapısının güncel durumu ve gelecek olası riskler ve fırsatlar irdelenmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ticaret savaşları aralarında yoğun rekabet yaşanan ülkelerin dış ticaretlerinde karşılıklı olarak uygulayarak artırmaya devam ettikleri tarifeler ve tarife dışı araçlarla getirdikleri ek yükümlülüklerle yaşadıkları uyuşmazlıklardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Misilleme olarak uygulamalarına tanık olunan ticari savaşların ülkeler arası siyasi anlaşmazlıklarla başlayabildiği gibi tamamen ekonomik nedenlerle özellikle yerel firmalarla uluslarası firmalar arası haksız rekabeti önlemek amacıyla sürdürüldüğü görülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Günümüzde Çin, ABD, Kanada, Türkiye, Suriye gibi ülkeler arası güncel dış ticaret savaşlarının dış ticaret üzerindeki etkileri dikkate değer olduğundan, çalışmada dış ticaret savaşlarının kapsamına, nedenlerine, araçlarına, etki ve sonuçlarına değinilerek dış ticaret yapısının güncel durumu ve gelecek olası riskler ve fırsatlar irdelenmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dış Ticaret Savaşları · Dış Ticaret Politikası Araçları · Gümrük Vergileri

Özet

Ticaret savaşları aralarında yoğun rekabet yaşanan ülkelerin dış ticaretlerinde karşılıklı olarak uygulayarak artırmaya devam ettikleri tarifeler ve tarife dışı araçlarla getirdikleri ek yükümlülüklerle yaşadıkları uyuşmazlıklardır. Misilleme olarak uygulamalarına tanık olunan ticari savaşların ülkeler arası siyasi anlaşmazlıklarla başlayabildiği gibi tamamen ekonomik nedenlerle özellikle yerel firmalarla uluslarası firmalar arası haksız rekabeti önlemek amacıyla sürdürüldüğü görülmektedir. Günümüzde Çin, ABD, Kanada, Türkiye, Suriye gibi ülkeler arası güncel dış ticaret savaşlarının dış ticaret üzerindeki etkileri dikkate değer olduğundan, çalışmada dış ticaret savaşlarının kapsamına, nedenlerine, araçlarına, etki ve sonuçlarına değinilerek dış ticaret yapısının güncel durumu ve gelecek olası riskler ve fırsatlar irdelenmektedir.

Abstract

Trade wars are disputes between countries that are in intense competition with each other due to tariffs that they continue to increase and additional obligations they bring with non-tariff instruments in their foreign trade. Trade wars, which are witnessed as retaliation, can generally start with political disagreements between countries, but they are also seen to be carried out for purely economic reasons, especially to prevent unfair competition between local firms and international firms. Since the effects of current foreign trade wars between countries such as China, the USA, Canada, Turkey, and Syria on foreign trade are remarkable, the current status of the foreign trade structure and possible future risks and opportunities are examined in this study by addressing the scope, causes, instruments, effects and results of foreign trade wars.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Orkunoğlu, I. F. (2026). Dış Ticaret Savaşlarındaki Güncel Gelişmeler ve Gümrük Vergileri İle İlişkisi. Gümrük ve Ticaret Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 39, 38–57. https://doi.org/10.70490/gumrukticaretdergisi.1827258

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. BBC, Aktaran. Aysel Aydemir, “Ticaret Savaşı Nedir? Ticaret Savaşlarının Dünya ve Türkiye Ekonomilerine Etkileri”,https://www.gcmyatirim.com.tr/egitim/makaleler/ticaret-savasi-nedir-ticaret-savaslarinin-dunya-ve-turkiye-ekonomilerine-etkileri, 27.05.2024.
  2. Berger Samuel, (2015), “The Fantasy of a Better Iran Deal”, Politico, 20 April,https://www.politico.eu/article/the-fantasy-of-a-better-iran-deal/.
  3. Berstein Jacob, Anderson Somer, Velasquez Vikki (2025), “What Are Tariffs and How Do They Affect You?”, https://www.investopedia.com/news/what-are-tariffs-and-how-do-they-affect-you/, Updated January 31.
  4. Census (2025), “Trade in Goods with China”, http://www.census.gov/foreign-trade/balance/c5700.html.
  5. Chu Ben (2025), “What Wwould a US-China rade War Do to the World Economy?”, BBC, https://www.bbc.com/news/articles/c4g2089vznzo, 10.04.2025.
  6. Chu Ben, Edgington Tom (2025), “How Were Donald Trump’s Tariffs Calculated?”, https://www.bbc.com/news/articles/c93gq72n7y1o, 03.04.2025.
  7. Corporate Finance Institute (CFI) (2025), “Trade Wars”, https:/corporatefinanceinstitute.com/resources/economics/trade-wars/.
  8. Fintables (2025), “ABD Tarifeleri Türkiye’deki Sektörleri Nasıl Etkileyecek?”, https://fintables.com/arastirma/yazilar/ekonomi-analizi-101/abd-tarifeleri-turkiyedeki-sektorleri-nasil-etkileyecek, 03.04.2025.
  9. International Trade Alert (ITA), (2010), https://www.akingump.com/a/web/6638/100629-Enactment-of-Comprehensive-Iran-Sanctions-Act-Expands.pdf, s.1-7.
  10. Işık Mithat (2018), “ABD’nin Türkiye’ye Uyguladığı Ambargolar”, https://www.sde.org.tr/mithat.isik/genel/abdnin-turkiyeye-uyguladigi-ambargolar-kose-yazisi-6989.
  11. Karayel İlhan (2019), “Ticaret Savaşları ve Makroekonomik Etkiler”, Social Sciences Studies Journal (SSSJournal) 2019 Vol:5, Issue:29, 425-440.
  12. Kızılkaya İlham (2023), “Küresel Ticaret Savaşları ve Türkiye'nin Dış Ticareti:ABD-Çin Ticaret Savaşlarının Etkileri”, İTÜ İstatistik ABD Yüksek Lisans Tezi.
  13. Lixia Wang, Lin Sha,Yingqian Gu, Fangyuan Guo,“The U.S. - China Trade War: Who is More Injured?”, https://doi.org/10.1080/10670564.2025.2450015.
  14. Macro Trends (2023), “Trade Balance by Counrty”, https://www.macrotrends.net/global-metrics/countries/ranking/trade-balance-deficit.
  15. Özdemir Seçil (2021), “İran-ABD İlişkileri ABD’nin Ortak Kapsamlı Eylem Planı’ndan Ayrılması (2015 - 2020)”, https://doi.org/10.37093/ijsi.927518, 14( 2), 741 - 782.
  16. Papel (2025), “Yurtdışı Alışverişlerinde 2025 Gümrük Vergi Düzenlemeleri”, https://papel.com.tr/blog/yurt-disi-alisverislerinde-2025-gumruk-ve-vergi-duzenlemeleri, 24.01.2025.
  17. Peterson Institute for International Economics (PII) (2022), “Four Years into the Trade -War, Are the U and China decoupling?”, https://www.piie.com/blogs/realtime-economics/2022/four-years-trade-war-are-us-and-china-decoupling.
  18. Regfollower (2024), “WTO: “World Trade Statistics 2023”, https://regfollower.com/wto-world-trade-statistics-2023/,25 August, 2024.
  19. The Guardian (2018), “Donald Trump Considering New 100 Dollar Tarşff on Chineese Goods as Trade Feud Escalates”, https://www.theguardian.com/us-news/2018/apr/05/trump-china-trade-war-new-tariff-proposal-100-billion, 06.04.2018.
  20. Ticaret Bakanlığı(TB) (2024), “Türkiye’nin Dünya İhracatındaki Payı Artmaya Devam Etmektedir”, 02.07.2024
  21. Ticaret Bakanlığı(TB) (2025), “ABD Tarafından Açıklanan Yeni Gümrük Vergilerinde Türkiye Pozitif Ayrıştı”, https://ticaret.gov.tr/haberler/abd-tarafindan-aciklanan-yeni-gumruk-vergilerinde-turkiye-pozitif-ayristi, 01.08.2025.
  22. Ticaret Bakanlığı (TB) (2025), Strateji Ticaret Kontrolleri Bilgilendirme Broşürü, https://ggm.ticaret.gov.tr/data/5dedfe4d13b876e93804ba65/1eb973fb8ce89741223c1e51346bb24b.pdf, 1-4.
  23. Tina Teng (2025), “China to impose retaliatory tariffs on certain Canadian imports as trade war intensifies”, 10.03.2025, https://www.euronews.com/business/2025/03/10/china-to-impose-retaliatory-tariffs-on-certain-canadian-imports-as-trade-war-intensifies.
  24. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), (2024), “Dış Ticaret İstatistikleri 2024 Aralık”, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dis-Ticaret-Istatistikleri-Aralik-2024-53538.
  25. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2025), “Dış Ticaret Endeksleri, Ocak 2025”, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dis-Ticaret-Endeksleri-Ocak-2025-53912.
  26. Qian Nancy (2025) “Trump’s Trade War Is about More Than Trade”, KellogInsight, https://insight.kellogg.northwestern.edu/article/trumps-trade-war-china, 17.02.2025.
  27. United Nations (UN) (2024), “General Assembly Overwhelmingly Adopts Resolution Calling on
  28. United Nations (UN), “United States to End Economic, Commercial, Financial Embargo against Cuba”, 30 October 2024, https://press.un.org/en/2024/ga12650.doc.htm).
  29. United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD) (2012), “Classificiation of Non-Tariff Measures”, https://wits.worldbank.org/wits/docs/multi-agency_classification_of_ntms.pdf, February, 1-52.
  30. United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD) (2024), “Global Trade Update (December 2024)”, https://unctad.org/publication/global-trade-update-december-2024.
  31. United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD) (2025), “Global Trade Update (March 2025)”, https://unctad.org/system/files/official-document/ditcinf2025d1.pdf
  32. United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD) (2025), “Global trade hits record $33 trillion in 2024, driven by services and developing economies”, https://unctad.org/news/global-trade-hits-record-33-trillion-2024-driven-services-and-developing-economies,14.03.2025.
  33. United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD) (2025), “Import tariff rates on non-agricultural and non-fuel products, annual”, 18 Jul. 2023 https://unctadstat.unctad.org/datacentre/dataviewer/US.Tariff.
  34. World Integrated Trade Solutions (WITS) (2024), “Turkey Statistics”, (2024), https://wits.worldbank.org/CountryProfile/en/Country/TUR/Year/LTST/Summary.
  35. World Bank (WB) (2025), “Tariff Rate, Applied, Weighted Mean, All Products (%)”,https://data.worldbank.org/indicator/tm.tax.mrch.wm.ar.zs.
  36. Worldscorecard (2025), “US Tariffs and The World — Tariff Rates by Country”, https://worldscorecard.com/world-facts-and-figures/us-tariffs-and-the-world/.
  37. World Trade Organization (WTO) (2025), “Disputes by Member”, https://www.wto.org/english/tratop_e/dispu_e/dispu_by_country_e.htm.
  38. World Trade Organisation (WTO) (2025), “WTO Tariff İndicators”, https://stats.wto.org/?idSavedQuery=8ef1542b-3c01-4180-a71e-5bdb13a3f692.
  39. World Integrated Trade Solution (2025), Country Trade Statistics, https://wits.worldbank.org/countrystats.aspx?lang=en.
  40. Yousef, Adam (2025), “Between the hammer and the anvil: The global economy amidst a potential trade war”, https://www.aa.com.tr/en/opinion/opinion-between-the-hammer-and-the-anvil-the-global-economy-amidst-a-potential-trade-war/3486420.
  41. Lixia Wang, Lin Sha,Yingqian Gu, Fangyuan Guo,“The U.S. - China Trade War: Who is More Injured?”, https://doi.org/10.1080/10670564.2025.2450015.