Dergiler / Gümrük ve Ticaret Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 39

Gümrük Birliğinin Ekonomik Entegrasyon Sürecindeki Etkileri

The Effects of the Customs Union on the Economic Integration Process

Ayşin Buyrukoğlu(SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7334-6278
Sayfa
29–37
Yayın Tarihi
2026-03-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada ekonomik entegrasyon kavramı ve sürecinin aşamalarından, gümrük birliğinin nasıl oluştuğundan, entegrasyon süresinde yapılan ticaretin birliğe üye olunmadan ve olunduktan sonra ülke ekonomisi üzerinde meydana getirdiği olumlu ve olumsuz etkilerinden bahsedilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde küreselleşmenin de etkisiyle ülkeler, zorlaşan ticari rekabet koşullarına dayanabilmek, üretim ölçeklerini arttırabilmek ve verimlilikleri daha iyi seviyelere taşıyabilmek için ekonomik entegrasyonlara yönelmeye başlamışlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bundan dolayı gerçekleşen ticaret sonrasında, meydana gelen ekonomik etkilerinden olumlu ya da olumsuz olacak şekilde sonucuna da yine birlikte katlanırlar.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada ekonomik entegrasyon kavramı ve sürecinin aşamalarından, gümrük birliğinin nasıl oluştuğundan, entegrasyon süresinde yapılan ticaretin birliğe üye olunmadan ve olunduktan sonra ülke ekonomisi üzerinde meydana getirdiği olumlu ve olumsuz etkilerinden bahsedilecektir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Gümrük Birliği · Ekonomik Entegrasyon · Ticaret

Özet

Günümüzde küreselleşmenin de etkisiyle ülkeler, zorlaşan ticari rekabet koşullarına dayanabilmek, üretim ölçeklerini arttırabilmek ve verimlilikleri daha iyi seviyelere taşıyabilmek için ekonomik entegrasyonlara yönelmeye başlamışlardır. Ekonomik entegrasyonlar, gümrük birliği çatısı altında birleşme içinde olan ülkeler için oldukça avantajlıdır. Entegrasyonlar, kendi aralarında ticari serbestlik sağlayarak, ekonomik engelleri ortadan kaldırarak, ortak ve geniş bir pazarda, üretim ve ticaret yapmak için bir araya gelen ülkeler için ekonomik imkânlar sağlamaktadır. Birliğe üye olan ülkeler diğer ülkelere karşı birlikte hareket ederek ortak bir tarife uygularlar ve birlik dışındaki ülkelere karşı ticaret engeli koymaktadırlar. Bundan dolayı gerçekleşen ticaret sonrasında, meydana gelen ekonomik etkilerinden olumlu ya da olumsuz olacak şekilde sonucuna da yine birlikte katlanırlar. Bu çalışmada ekonomik entegrasyon kavramı ve sürecinin aşamalarından, gümrük birliğinin nasıl oluştuğundan, entegrasyon süresinde yapılan ticaretin birliğe üye olunmadan ve olunduktan sonra ülke ekonomisi üzerinde meydana getirdiği olumlu ve olumsuz etkilerinden bahsedilecektir.

Abstract

Today, under the influence of globalization, countries have begun to turn to economic integration to withstand increasingly challenging commercial competition, increase production scales, and improve productivity. Economic integration is highly advantageous for countries united under a customs union. By establishing trade freedom among themselves and eliminating economic barriers, integration provides economic opportunities for countries that come together to produce and trade in a common, broad market. Member countries of the union act together, applying a common tariff against other countries and imposing trade barriers against countries outside the union. Consequently, they collectively bear the economic consequences of this trade, whether positive or negative. This study will discuss the concept of economic integration and the stages of its process, how a customs union was formed, and the positive and negative impacts of trade conducted during the integration process on a country's economy, both before and after membership.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Buyrukoğlu, A. (2026). Gümrük Birliğinin Ekonomik Entegrasyon Sürecindeki Etkileri. Gümrük ve Ticaret Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 39, 29–37. https://doi.org/10.70490/gumrukticaretdergisi.1808753

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

  1. Arslan, M. (2025). Gümrük Birliği Örgütlerinin Politik Ekonomisi: Afrika Birliği Gündem 2063, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  2. Bahçekapılı, K. (2006). Gümrük Birliği Teorisi ve Gümrük Birliğinin Türkiye Ekonomisine Etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  3. Balassa B. (1973). The Theory of Economic Integration, Routledge Revivals, New York.
  4. Bora, A. (1996). Ekonomik Entegrasyon Sürecinde Gümrük Birliğinin Etkileri, Öneri Dergisi, 1(4), 211-218.
  5. Erem, N. (2021). Gümrük Birliği Teorisi ve İktisadi Bağlamda Statik ve Dinamik Etkileri, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25 (3), 903-920.
  6. İncenacar, T. ve Koç Konu, A. (2018). Türkiye’nin Dış Ticareti Üzerinde Serbest Ticaret Anlaşmalarının Etkileri, IV. International Caucasus-Central Asia Foreign Trade and Logistics Congress, 7-8 Eylül 2018, Aydın.
  7. Kalaycı, C. (2017). Serbest Ticaret Anlaşmalarının Türkiye’nin Dış Ticaretine Etkileri: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi Uygulaması, Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 3(2), 133-147.
  8. Karluk, R. (2003), Uluslararası Ekonomi, Beta Basım Yayın, İstanbul.
  9. Kırdar, D (2005). Gümrük Birliği’nin Türkiye Ekonomisi Üzerindeki Etkileri, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
  10. Koçtürk, O. M., ve Kocaefe, A. (2014). Serbest Ticaret Anlaşmalarının Türk Dış Ticareti Üzerine Etkileri, Tarım Ekonomisi Dergisi, 20(2), 65-77.
  11. Meade J. E. (1953). Problems of Economic Union, George Allen & Unwin Ltd., London.
  12. Michalopoulos C. ve Tarr D. (2004). “Are Customs Unıons Economıcally Sensıble In The Commonwealth Of Independent States”, World Bank, Erişim Tarihi: 10.12.2025.
  13. Mundell, Robert A. (1964), Tariff Preferences and the Terms of Trade, Manchester School of Economics and Social Studies, 32, 1-13.
  14. Özdemir, Y., ve Koç Aydemir G. (2016). Avrupa Birliği AB Gümrük Birliği’nin Türkiye Ekonomisine Etkileri, Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(9), 45-59.
  15. Pehlivan, O. ve Öz, E. (2019). Uluslararası Vergilendirme, Celepler Matbaacılık, Trabzon.
  16. Seyidoğlu, H. (2013), Uluslararası İktisat Teori Politika ve Uygulama, Beta Yayıncılık, İstanbul.
  17. Sungur, Ö. (2023). Gümrük Birliği’nin Türkiye’nin Uluslararası Ticareti Üzerindeki Etkileri: Çekim Modeli Analizi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bursa Teknik Üniversitesi, Bursa.
  18. Şanlı, B. (2010). Ekonomik Entegrasyon Teorisi Çerçevesinde Avrasya Birliği’nin Olabilirliği, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(1), 13-30.
  19. Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bakanlığı (2025). https://gumrukrehberi.gov.tr/sayfa/tercihli-ticaret-anla%C5%9Fmalar%C4%B1. Erişim Tarihi: 14.01.2025.
  20. Uyar, S. (2000). Ekonomik Bütünleşmeler ve Gümrük Birliği Teorisi. Dış Ticaret Dergisi, 19(4).
  21. Ünlü, İ.B. (2023). Gümrük Birliği Sonrası Türkiye-Avrupa Birliği Dış Ticaretinde Tarım: Bir Araştırma, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
  22. Yıldırım, E. ve Dura, C. (2007). Gümrük Birliği'nin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkileri konusundaki literatüre bir bakış. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (28), 141-177.
  23. Viner J. (1950). The Customs Union Issue, Oxford University Press, New York.
  24. Yüksel, H. B. (2020). Türkiye’nin AB ile Entegrasyon Süreci ve Türk Ekonomisinin Rekabet Gücü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.