KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Emek Araştırma Dergisi / 2025 / Cilt: 16 Sayı: 28

Bir İlkel Birikim Stratejisi Olarak Yargı İçtihatları: SGK Tarafından Karşılanmayan Tedavi Giderlerinin Dava Edilebilirliği

Aynur Demirli(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0000-0003-0352-067X
Sayfa
303–324
Yayın Tarihi
2025-12-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmanın amacı; sözü edilen Yargıtay içtihat değişiminin, ilkel birikimin sürekliliği tartışmaları çerçevesinde, bir sermaye stratejisi olarak ele alınıp alınamayacağının tartışmaya açılmasıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bugün kanser hastalığı tüm dünyada hızla yaygınlaşırken, kanser tedavisinde sağlık hizmetlerine duyulan gereksinim de şiddetle artıyor.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buna karşın kimi kanser türlerinin tedavisinde kullanımı tıbben yaygın biçimde tavsiye edilen ve hastalığın tedavisinde yaşamsal bir gereklilik oluşturan yüksek bedelli akıllı ilaçlar, hükümetin sınırsız bir takdir yetkisi çerçevesinde hazırladığı Sağlık Uygulama Tebliğ kapsamına alınmadıkları gerekçesi ile sosyal güvenlik kapsamı dışında bırakılmaktadırlar.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmanın amacı; sözü edilen Yargıtay içtihat değişiminin, ilkel birikimin sürekliliği tartışmaları çerçevesinde, bir sermaye stratejisi olarak ele alınıp alınamayacağının tartışmaya açılmasıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sağlık Hakkı · İlkel Birikim · Metalaşma

Özet

Bugün kanser hastalığı tüm dünyada hızla yaygınlaşırken, kanser tedavisinde sağlık hizmetlerine duyulan gereksinim de şiddetle artıyor. Buna karşın kimi kanser türlerinin tedavisinde kullanımı tıbben yaygın biçimde tavsiye edilen ve hastalığın tedavisinde yaşamsal bir gereklilik oluşturan yüksek bedelli akıllı ilaçlar, hükümetin sınırsız bir takdir yetkisi çerçevesinde hazırladığı Sağlık Uygulama Tebliğ kapsamına alınmadıkları gerekçesi ile sosyal güvenlik kapsamı dışında bırakılmaktadırlar. Bu uygulama neticesinde sağlık ve hatta yaşam hakkı alanında yaşanan ihlallerin önüne geçilmesi ise, yakın zamana kadar SGK’ya açılan ilaç bedeli tahsiline ilişkin davalar üzerinden sürdürülen hak mücadelesi yoluyla dahi olsa, bir biçimde mümkündü. Ancak SGK kapsamına alınmayan ilaç bedellerinin yargı yoluyla Kurum’a ödetilebilmesi, Yargıtay’ın yakın zamanda yaptığı içtihat değişikliğiyle fiilen imkânsız hale gelmiş; bu durum, sağlık hakkının bireysel hukuk mücadelesi yoluyla dahi devletin sorumluluk alanı içinde kabul edilmesini engelleyen bir etki yaratmıştır. Bu çalışmanın amacı; sözü edilen Yargıtay içtihat değişiminin, ilkel birikimin sürekliliği tartışmaları çerçevesinde, bir sermaye stratejisi olarak ele alınıp alınamayacağının tartışmaya açılmasıdır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Demirli, A. (2025). Bir İlkel Birikim Stratejisi Olarak Yargı İçtihatları: SGK Tarafından Karşılanmayan Tedavi Giderlerinin Dava Edilebilirliği. Emek Araştırma Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 28, 303–324. https://ajindex.com/articles/1205252

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. Aston, T. H., & Philpin, C. H. (1995). The Brenner Debate: Agrarian Class Structure and Economic Development in Pre-Industrial Europe. Cambridge: Cambridge University Press.
  2. Bonefeld, W. (2014). Critical Theory and the Critique of Political Economy On Subversion and Negative Reason. New York: Bloomsbury.
  3. Cumhuriyet. (2025, 10 15). Meclis gündemine taşındı! 1 Ocak itibarıyla 10 milyon kişi sağlık hizmetlerinden yararlanamayacak. Cumhuriyet: https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/meclis-gundemine-tasindi-1-ocak-itibariyla-10-milyon-kisi-saglik-hizmetlerinden-yararlanamayacak-2443813 adresinden alındı
  4. Dünya Bankası. (2022). Out-of-pocket expenditure (% of current health expenditure)- Turkiye. 10 17, 2025 tarihinde
  5. World Bank Group Data: https://data.worldbank.org/indicator/SH.XPD.OOPC.CH.ZS?end=2022&locations= TR&start=2000&view=chart adresinden alındı
  6. Dalla Costa, M. (2014). Kapitalizm ve Yeniden Üretim. Ö. Göztepe içinde, İlkel Birikim Sermayenin Kaldıracı (s. 151-164). Ankara: NotaBene.
  7. De Angelis, M. (2014). Marx ve İlkel Birikim: Kapitalist “Çitleme”nin Sürekli Karakteri. Ö. Göztepe içinde, İlkel Birikim Sermayenin Kaldıracı (s. 89-114). Ankara: NotaBene.
  8. Eder, M. (2010). Retreating State? Political Economy of Welfare Regime Change in Turkey. Middle East Law and Govemance, 2(2), 152-184.
  9. Eren-Vural, İ. (2015). İlaç Sanayiinde “Fikri Mülkiyet Hakları Rejimi” ile İlgili Mücadeleler ve Devletin “Uluslararasılaştırılması”.
  10. G. Y. Yaşar, A. Göksel, & Ö. Birler içinde, Türkiye’de Sağlık Siyaset Piyasa (s. 125-172). Ankara: Nota-Bene Yayınları.
  11. Esemen, A. (2022). Sosyal Güvenlik Davaları. Ankara: Seçkin.
  12. Fine, B. (2001). Primitive Accumulation. T. Bottomore içinde, A Dictionary of Marxist Thought (s. 444-445). Oxford:Blackwell.
  13. Gönç, T. (2017). Neoliberal Politikaların Küresel Düzeyde Sağlık Üzerindeki Etkileri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 159-178.
  14. Göztepe, Ö. (2014). Sermayenin Kaldıracı: İlkel Birikim. Ö. Göztepe içinde, İlkel Birkim: Sermayenin Kaldıracı (s. 15-36). Ankara: NotaBene Yayınları.
  15. Güzel, A., Okur, A. R., & Caniklioğlu, N. (2021). Sosyal Güvenlik Hukuku. İstanbul: Beta Basım Yayın.
  16. Harvey, D. (2019). Yeni Emperyalizm. (A. N. Bingöl, Çev.) İstanbul: Sel Yayıncılık.
  17. Kabakcı, M. (2022). Sağlık Uygulama Tebliğinde Sağlık Hakkı. Çalışma ve Toplum(3), 1769-1796.
  18. Kanadoğlu, K., & Bozkurt, K. (2021). Uluslararası Hukuk, Avrupa Birliği Düzenlemeleri, AİHM İçtihatları ve AYM Kararları Kapsamında Sağlık Hakkı. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
  19. Kayaduvar, M. (2023). Sağlık Emek Sürecinde “Modern Zamanlar” Şehir Hastaneleri. İstanbul: NotaBene Yayınları.
  20. Koray, M. (2020). Sosyal Politika. Ankara: İmge Kitabevi.
  21. Kuru, B., & Aydın, B. (2023). İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı. Ankara: Yetkin Yayınları.
  22. Luxemburg, R. (2003). The Accumulation of Capital. London: Routledge.
  23. Marx, K. (2014). Kapital 1. Cilt. İstanbul: Yordam Kitap.
  24. Özdemir, A. M. (2006). Üretimin Söylemlerindeki Dönüşüm, Kolektif Hak Kavramı ve Emeğin Hukuku. Çalışma ve Toplum(2), 49-60.
  25. Özdemir, A. M., & Yücesan-Özdemir, G. (2011). Labour, Law and Society in Turkey: The New Labour Act in a Wider Social Context. Critique of Political Economy, 63-87.
  26. Özuğurlu, M. (2014). Marksizm ve İlkel Sermaye Birikimi. Ö. Göztepe içinde, İlkel Birikim Sermayenin Kaldıracı (s. 37-64). Ankara: NotaBene.
  27. Pala, K. (2017). Türkiye’de Sağlık Reformu Sağlıkta Dönüşüm Programı Süreci. G. Y. Yaşar, A. Göksel, & Ö. Birler içinde, Türkiye’de Sağlık ve Sosyal Güvenlik: İnsana Karşı Piyasa (s. 43-74). İstanbul: NotaBene.
  28. Pekcanıtez, H., Atalay, O., & Özekes, M. (2024). Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
  29. Peksöz, V. (2023). Kanser İlaçlarının Karşılanması Konulu İhtiyati Tedbirler (Uyuşmazlığın Esasını Çözer Nitelikte İhtiyati Tedbir Örneği). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 72(4), 1759-1784.
  30. Perelman, M. (2000). The Invention of Capitalism: Classical Political Economy and the Secret History of Primitive Accumulation. Durham: Duke University Press.
  31. Sweezy, P., Dobb, M., Takahashi, K., Hilton, R., Hill, C., Lefebvre, G., Merrington, J. (1978). The Transition from Feudalism to Capitalism. London: Verso.
  32. Tabak, M. A. (2024). Medeni Usul Hukuku Bakımından Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Karşılanmayan İlaç Bedellerine İlişkin Davalar. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Atılım Üniversitesi.
  33. TBMM S. Sayısı: 313. Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ile Cumhuriyet Halk Partisi Grup Başkanvekili İstanbul Milletvekili Mehmet Akif Hamzaçebi ve 2 Milletvekilinin, 5434 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve Bursa Milletvekili Hüseyin Şahin ile 9 Milletvekilinin, Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ile Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu ile Plan ve Bütçe Komisyonu Raporları (1/536, 2/35, 2/199), Yasama Dönemi: 24, Yasama Yılı: 2.
  34. Ulutaş, Ç. Ü. (2011). Proleterleşme ve Profesyonelleşme Tartışmaları Işığında Türkiye’de Sağlık Emek Sürecinin Dönüşümü. Ankara: NotaBene.
  35. Wallerstein, I. (2011). Capitalist Agriculture and the Origins of the European World-Economy in the Sixteenth Century. Berkeley: University of California Press.
  36. Yaşar, G. Y. (2017). AKP’li Yıllarda Sağlık ve Sağlık Politikası. G. Y. Yaşar, A. Göksel, & Ö. Birler içinde, Türkiye’de Sağlık ve Sosyal Güvenlik: İnsana Karşı Piyasa (s. 103-142). İstanbul: N
  37. Cumhuriyet. (2025, 10 15). Meclis gündemine taşındı! 1 Ocak itibarıyla 10 milyon kişi sağlık hizmetlerinden yararlanamayacak. Cumhuriyet: https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/meclis-gundemine-tasindi-1-ocak-itibariyla-10-milyon-kisi-saglik-hizmetlerinden-yararlanamayacak-2443813 adresinden alındı