SavedAdd your journal

Journals / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD) / 2011 / Cilt: 14 Sayı: 14

Mimariye Yansıyan İmgeler: Önemli Bir Siyasi Kimlik ve Sanatsal Kişilik Olarak I. Mehmed (1413–1421) ve Eserleri

Sema GÜNDÜZ
Pages
149–172
Publication Date
2011-06-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Mehmed‟in kitabelerinde, kendini tanımlarken kullandığı saltanata ve kuruculuğa yönelik unvanlar, zaman zaman mimariden de okuyabildiğimiz gibi sultanın kendisini nasıl görmek istediğini ortaya koyan önemli verilerdir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Çalışmamızda banilerin saltanat ideolojileri ile sultani ve maddi güçlerini şehir ölçeğinde inşa ettirdikleri yapılarla ortaya koymalarından yola çıkarak I.
📊
Key Findings & Data:Mehmed (1413–1421) döneminin siyasi yapılanması ve politik ilişkilerinin mimari eserler üzerindeki yansımaları tartışılmaya çalışılacaktır.
💡
Conclusion & Impact:Mehmed‟in kitabelerinde, kendini tanımlarken kullandığı saltanata ve kuruculuğa yönelik unvanlar, zaman zaman mimariden de okuyabildiğimiz gibi sultanın kendisini nasıl görmek istediğini ortaya koyan önemli verilerdir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:I. Mehmed · Çelebi Mehmed · Yeşil Cami

Özet

Çalışmamızda banilerin saltanat ideolojileri ile sultani ve maddi güçlerini şehir ölçeğinde inşa ettirdikleri yapılarla ortaya koymalarından yola çıkarak I. Mehmed (1413–1421) döneminin siyasi yapılanması ve politik ilişkilerinin mimari eserler üzerindeki yansımaları tartışılmaya çalışılacaktır. I. Bayezid‟in (1389-1402) ikinci veya üçüncü oğlu olan I. Mehmed, kardeşleri Emir Süleyman, İsa ve Musa Çelebi ile girdiği taht mücadelesinin ardından 1413 yılında Osmanlı Beyliği‟nin başına geçer. 11 yıl süresince karışıklık yaşayan Osmanlı Beyliği‟ni yeniden toparlayan I. Mehmed‟in siyasi kişiliği ile bağlantılı olarak kendisine yüklemiş olduğu anlamı da ortaya koyan bu özel durum, I. Mehmed‟in banisi olduğu mimari eserlerinde de kendisini gösterir. Sultan‟ın başkent Bursa‟daki zaviyesinin kitabesinde yapısı için “…kudret kuyumcusunun kudret eseri…” şeklinde açık açık söylendiği gibi, sultanın farklı özellikleri ile anlam kazanan tüm yapıları, birer “kudret eseri” olarak beyliğin önemli kentlerine atılan imzalar olarak düşünülmelidir. Mimari eserler ile birlikte saltanat ideolojisi ve sultani gücün okunabilirliğini sağlayan en önemli veriler, baninin emri ya da bilgisi dâhilinde yazılan eserleri üzerindeki kitabelerdir. Sultan ve bani olarak I. Mehmed‟in kitabelerinde, kendini tanımlarken kullandığı saltanata ve kuruculuğa yönelik unvanlar, zaman zaman mimariden de okuyabildiğimiz gibi sultanın kendisini nasıl görmek istediğini ortaya koyan önemli verilerdir.

🔖

Cite This Article

GÜNDÜZ, S. (2011). Mimariye Yansıyan İmgeler: Önemli Bir Siyasi Kimlik ve Sanatsal Kişilik Olarak I. Mehmed (1413–1421) ve Eserleri. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), Cilt: 14 Sayı: 14, 149–172. https://ajindex.com/articles/906541

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (27)

  1. Abdülkahir. (1949).
  2. Müntehab, Çelebi Sultan Mehmed’e İthaf olunan Türkçe Tıb Kitabı (M. M. Koman, Çev.). İstanbul: Kemal Matbaası. Aksaraylı Kerimüddin Mahmud. (1943). Selçuki Devletleri Tarihi (M. N. Gençosman, Çev.). Ankara.
  3. Anonim. (1952). Anadolu Selçuklu Devleti Tarihi (Feridun Nafiz Uzluk, Çev.). Ankara.
  4. Aşıkpaşazade. (1992). Osmanlı Tarihi. N. Atsız (Haz.), İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Devlet Kitapları. Ayverdi, E. H. (1989). Osmanlı Mi’marisinde Çelebi ve II. Sultan Murad Devri 806–855 (1403–1451).
  5. II, İstanbul:
  6. Fetih Cemiyeti Yayınları.
  7. Ayverdi, E. H. (1956). Dimetoka‟da Çelebi Sultan Mehmed Camii. Vakıflar Dergisi, III, 13–16.
  8. Bağcı, S. (1994). Erken Osmanlı Sanatında Amasya. Tarih Çevresi, 8, 22–26.
  9. Bayram, S. ve A. H. Karabacak (1981). Sahib Ata Fahrü‟d-din Ali‟nin Konya, İmaret ve Sivas Gökmedrese Vakfiyeleri. Vakıflar Dergisi, XIII, 31–61.
  10. Bayram, M. (2001). Anadolu Selçuklularında Devlet Yapısının Şekillenmesi. Cogito, 29, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 61–73.
  11. Chevalier J. ve A. Gheerbrant (1996). Dictionary of Symbol ( J. Buchanan (Çev.). London: Penguin Books. Cirlot, J.E. (1971). Dictionary of Symbols. London: Routledge. Çetintaş, S. (1958). Yeşil Camii ve Benzerleri Camii Değildir. İstanbul:
  12. Maarif Basımevi. Durukan, A. (2001). Anadolu Selçuklu Dönemi Kaynakları Çerçevesinde Baniler. Sanat Tarihi Defterleri 5, 43–132.
  13. Durukan, A. (2002). Kaynaklar Işığında Osmanlı Beyliği‟nde Sanat Ortamı. XIII Türk Tarih Kongresi, Cilt 3 içinde (II. Kısım, ss. 1103–1159).
  14. Eliade, M. (1992). İmgeler Simgeler (M. Ali Kılıçbay, Çev.). Ankara:
  15. Gece Yayınları.
  16. Evliya Çelebi (1999).
  17. Evliya Çelebi Seyahatnamesi, Topkapı Sarayı Bağdat 304 Yazmasının Transkripsiyonu-Dizini. Z. Kurşun, S.A. Kahraman, Y. Dağlı (Haz.), 2-3. İstanbul:
  18. Yapı Kredi Yayınları.
  19. Gündüz, S. (2009). Tarihi Kaynaklarda Selçuklu-Osmanlı Bağlantısı. Uludağ Üniversitesi,Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(17), Yıl: 10/2: 199-216.
  20. Hoca Sadettin Efendi (1999). Tacü’t Tevarih (İ. Parmaksızoğlu, Çev.). I, Eskişehir: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  21. İnalcık, H. (2003) Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600) (R. Sezer, Çev.). İstanbul:
  22. Yapı Kredi Yayınları.
  23. İnalcık, H. (2003).
  24. Mehmed I. İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Türk Diyanet Vakfı, 391–394
  25. Kafadar, C. (1996).
  26. Between Two Worlds, The Construction of the Ottoman State. Berkeley- Los Angeles: University of California Press.
  27. Karamağaralı, B. (1971). Edirne Eski Camii‟nin Kitabeleri ve Mimarimizdeki Yeri. Vakıflar Dergisi, IX: 331