Mihrî Hatun’un Gazellerinde “Güzellik” Kavramı ile İlgili Metaforlar

Özet

Amasya’da doğan ve hayatının büyük bir bölümünü bu şehirde geçiren  Mihrî Hatun (ö. 917/ 1512’den sonra), sade bir dille yazdığı şiirlerinde tabii,  samimi ve külfetsiz bir üslup kullanmıştır. Dönemin tezkire yazarları onun şiirini  överken ihtiyatlı ifadeler kullansalar da bilhassa Necâtî’nin etkisi ile millî zevke,  mahallî unsurlara ve halk söyleyişine önem veren şiirlerini takdir etmişlerdir.  Yine tezkirelerde hayatına dair anlatılan bazı anekdotlar, Mihrî Hatun’un  güzelliğiyle de dikkat çektiğini gösterir. Duygu yüklü bir kadının aşklarını,  Klasik Türk edebiyatının mümkün kıldığı nispette samimi bir üslupla dile  getirebilmiş olması önem arz eder. Nitekim Mihrî Hatun, erkek söylemin hâkim  olduğu gelenekçi bir şiir anlayışı içerisinde kendine bir yol bulabilmiştir. Güzel  ve hassas bir kadının bakış açısından klasik Türk şiirinin “güzellik” anlayışı  çalışmanın konusunu teşkil etmektedir. Bu çalışmada, kavramsal metafor teorisi  ışığında Mihrî Hatun’un Divan’ında “hüsn” göstergesi ile ilgili tespit edilen  metaforlar ve bunlarla verilmek istenen mesajlar tespit edilip değerlendirildikten  sonra Mihrî Hatun’un güzellik algısı ortaya konacaktır.