Journals / Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2020 / Cilt: 29 - Sayı: 3

OSMANLI İMPARATORLUĞUNDAN GÜNÜMÜZE BÜTÇE HAKKININ GELİŞİM SÜRECİ

Pages
239–253
Publication Date
2020-10-26
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu çalışmada bütçe ve bütçe hakkı kavramlarına yer verildikten sonra ülkemizde bütçe hakkının gelişim süreci hakkında bilgi verilip, çıkarılan anayasalar ve kanunlar çerçevesinde ne gibi düzenlemeler yapıldığı açıklanmaya çalışılacaktır

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Öz Parlamenter sistemlerin gelişimiyle halkın mali konular hakkında söz sahibi olması şeklinde tanımlanan bütçe hakkı, yaklaşık 800 yıllık bir demokrasi mücadelesi neticesinde elde edilmiştir.
📊
Key Findings & Data:Bütçe hakkına ilişkin ilk kıvılcım İngiltere’de ateşlenmiş ve ardından diğer ülkelere yayılmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışmada bütçe ve bütçe hakkı kavramlarına yer verildikten sonra ülkemizde bütçe hakkının gelişim süreci hakkında bilgi verilip, çıkarılan anayasalar ve kanunlar çerçevesinde ne gibi düzenlemeler yapıldığı açıklanmaya çalışılacaktır
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Anahtar Kelimeler Bütçe · Denetim · Osmanlı İmparatorluğu

Özet

Öz Parlamenter sistemlerin gelişimiyle halkın mali konular hakkında söz sahibi olması şeklinde tanımlanan bütçe hakkı, yaklaşık 800 yıllık bir demokrasi mücadelesi neticesinde elde edilmiştir. Bütçe hakkına ilişkin ilk kıvılcım İngiltere’de ateşlenmiş ve ardından diğer ülkelere yayılmıştır. İngiltere’de yönetim ve millet arasındaki mücadele neticesinde imzalanan ilk yazılı belge Magna Carta’dır. Ülkemizde ise bütçe hakkının gelişimi cumhuriyet öncesi dönemde batıdakinin aksine halk iradesini kabul ettirme çabaları sonucunda değil yenilikçi devlet adamlarının girişimleri neticesinde yaşanmıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra ise gerek çıkarılan anayasalarda gerekse kanunlarda bütçeye ve bütçe hakkına dair kesin ve net hükümlere yer verilmiştir. Bu çalışmada bütçe ve bütçe hakkı kavramlarına yer verildikten sonra ülkemizde bütçe hakkının gelişim süreci hakkında bilgi verilip, çıkarılan anayasalar ve kanunlar çerçevesinde ne gibi düzenlemeler yapıldığı açıklanmaya çalışılacaktır

🔖

Cite This Article

ERGEN, Z., OLDAÇ, B. D. (2020). OSMANLI İMPARATORLUĞUNDAN GÜNÜMÜZE BÜTÇE HAKKININ GELİŞİM SÜRECİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 29 - Sayı: 3, 239–253. https://ajindex.com/articles/73132

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (20)

  1. Aksoy, Ş. (1994). Kamu bütçesi. İstanbul:
  2. Filiz Kitapevi. Aktan, H. B. (2008). Bütçe reform süreci ve parlamentonun bu süreçteki rolü: Türkiye ve seçilmiş AB üyesi ülke deneyimleri. TBMM Bütçe Sempozyumu (s. 107-118). Ankara:
  3. TBMM. Akyel, R. ve Baş, H. (2010). Kamu yönetimi ve denetimi bağlamında sayıştay’ın anayasal ve yargısal konumu, Maliye Dergisi, S. 158, s. 374-387.
  4. Avci, M. A. (2014). Çağdaş yüksek denetim ve etkin Türk sayıştayı. Ankara:
  5. Yetkin Yayınları.
  6. Avcı, M. A. (2015). Yasamanın birincil güçlü silahı bütçe hakkı: teorik bir yaklaşım. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S.1, s. 69-80.
  7. Bağlı, M. S. (2012). Teorik ve tarihsel açıdan bütçe hakkı. Yasama Dergisi, S. 20, s. 39- 76, Ankara.
  8. Bağlı, M. S. (2014). TBMM’nin bütçe hakkı kullanım durumu: 5018 sayılı kanun sonrası bütçe hakkı kullanımında etkinlik düzeyinin ölçümü. Doktora Tezi, Ankara.
  9. Başoğlu, M. (2014). İngiltere parlamentosu’nda bütçe süreci. Yasama Dergisi, 28, 30- 65. Batırel, Ö. F. (1984).
  10. Kamu bütçesi. İstanbul.
  11. Canbay, T. ve Gerger, G. Ç. (2012). Batı’da bütçe hakkının gelişiminin toplumsal yapının değişimi üzerindeki etkileri. Mali Sosyoloji Üzerine Denemeler (ed. Prof. Dr. A. Kemal Çelebi), Ankara: Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı Yayını. Çataloluk, C. (2008). Batı toplumlarında toplumsal yapı değişimleri ve bütçe hakkının gelişimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 2, s. 72- 94. Çiçek, H. G. Dikmen, D., (2014).” Yüksek Denetimin Bağımsızlığı” Türk Sayıştayı Örneği, 29. Türkiye Maliye Sempozyumu, Antalya, 329-350.
  12. Dileyici, D. ve Özkıvrak, Ö. (2010). Bütçe anlayışındaki değişim süreci: denk bütçe ilkesinin erozyonu ve açık bütçe politikası. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, C. 2, s.33-55.
  13. Edizdoğan, N. (1995).
  14. Kamu bütçesi. Bursa. Edizdoğan, N. ve Çetinkaya, Ö. (2014). Kamu bütçesi. Bursa: Ekin. Edizdoğan, N., Çetinkaya, Ö, & Gümüş, E. (2016). Kamu maliyesi. Bursa: Ekin. Erginay, A. (1975). Kamu maliyesi. Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları.
  15. Gürsoy, B. (1980).
  16. Kamusal maliye bütçe. Ankara.
  17. Meriç, M. (1993). Osmanlı bütçe sistemi. Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF Dergisi, 8(1), 226-247.
  18. Mutluer, M. K., Öner, E., ve Kesik, A. ( 2011). Bütçe hukuku. 3. Baskı, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  19. Narter, R. (2012). Anayasal açıdan bütçe hakkı. Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(1-2), 35-52.
  20. Sakal, M. (2003). Anayasal bütçe reformunun esasları. Ankara: Gazi Kitapevi. Selen,