8-10 Yaş Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Çocuğa Yönelik Cinsel İstismar Konusundaki Görüşlerinin İncelenmesi

Özet

GİRİŞ: Çocuk istismarı en genel tanımı ile çocuğun bakımından sorumlu bir yetişkin tarafından çocuğun her türlü gelişimini ve sağlığını etkileyen davranışlardır. Çocuğa yönelik cinsel istismar; çocuğun rızası olsun ya da olmasın çocuğa yapılan herhangi bir cinsel aktiviteyi içermektedir. Çocuğun yaşına ve durumu algılayıp algılamamasına bakılmaksızın tehdit ya da zorlamayla gerçekleştirilen yetişkin ve çocuk arasındaki tüm cinsel aktiviteleri kapsamaktadır. Çocuğa yönelik cinsel istismar, her yaşta, her sosyo-ekonomik düzeyde, her bölgede ve her türlü etnik yapıda ve kültürde yaşanabilen evrensel bir durumdur. Diğer istismar alt türlerine göre ortaya çıkması en uzun süren istismar türü olması itibariyle yapılan çalışmaların gerçek rakamları yansıtmadığı ve çocuğa yönelik istismar vakalarının, araştırmalarda belirtilenden çok daha yüksek seviyede olduğu düşünülmektedir. Bu konuda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’inde yütülmüş bilimsel araştırma ve çalışmaların oldukça yetersiz olduğu bilinen bir gerçektir. Çocuğa yönelik cinsel istismar konusunda verilecek hizmetlere katkı sağlayabilmek amacıyla bu çalışmada, ebeveynlerin çocuğa yönelik cinsel istismar konusundaki bilgi düzeylerini belirlemek ve hangi konularda eğitime ihtiyaç duyduklarını tespit etmek amaçlanmıştır.YÖNTEM: Bu araştırma nitel araştırma türlerinden fenomenolojik araştırma türünde gerçekleştirilen bir çalışmadır. Çalışma grubu, bir devlet ilkokuluna devam eden 8-10 yaşlarında çocuğu bulunan, gönüllü 70 ebeveynden (68 anne ve 2 baba) oluşturulmuştur. Veri toplama araçları araştırmacılar tarafından geliştirilen, ebeveynlerin çocuğun cinsel istismarı konusundaki bilgi düzeylerini belirleme amaçlı görüşmelerde kullanılan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile ebeveynlerin yaş, cinsiyet, gelir düzeyi, eğitim seviyesi ve sahip olunan çocuk sayısı gibi demografik bilgilerini elde edebilmek için araştırmacılar tarafından geliştirilen bilgi formudur. Veriler ebeveynlerle bireysel görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak, sıklık ve kategorik analizleri gerçekleştirilerek çözümlenmiştir. Çözümlenen veriler uzman/meslektaş incelemesi ile değerlendirilmiş, sonuçlar Güvenirlik = Görüş Birliği/ Görüş Birliği+ Görüş Ayrılığı x 100 formülü kullanılarak hesaplanmıştır. Hesaplama sonucunda araştırmanın güvenirliği % 87 olarak belirlenmiştir.BULGULAR: Yapılan çalışmada ebeveynlerin çocuğa yönelik cinsel istismar konusunda sınırlı bilgiye sahip oldukları ve ebeveynlerin sadece %13’ünün çocuk istismarını doğru biçimde tanımlayabildikleri görülmüştür. Bu da ebeveynlerin çocuğa yönelik cinsel istismar ile ilgili yeterli düzeyde bilgi sahibi olmadıklarını düşündürmüştür. Çalışmamızda ebeveynlerin %75.7’si kendi çocuklarının istismara uğraması durumunda bunu kendilerine anlatacaklarını düşünmektedirler. Ebeveynlerin %70’i çocuğa yönelik cinsel istismarla ilgili çocuklarına neler öğretmeleri gerektiği ve istismar sonrasında atılması gereken adımların neler olduğu konularında eğitime ihtiyaç duyduklarını ifade etmişlerdir. Çalışmada ebeveynlerin %73’ü devletin çocuğa yönelik cinsel istismar konusunda önlemler alması ve politika geliştirmesi gerektiğini ifade etmişlerdir.SONUÇ: Yapılan çalışma sonunda ebeveynlerin çocuğa yönelik cinsel istismar hakkındaki görüşleri incelenmiş ve ebeveynlerin çocuğa yönelik cinsel istismar konusunda kısmi düzeyde bilgi sahibi olduğu tespit edilmiştir. Ebeveynlerin çocuk istismarı kavramı, çocuğu istismardan koruma ve istismara maruz kalması durumunda yapılacaklar konusunda yeterli düzeyde bilgiye sahip olmadıkları görülmüş ve çocuğa yönelik cinsel istismar konusunda daha fazla bilgiye ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Yapılan çalışmanın özellikle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki ilgili alan yazına ve çocukları cinsel istismardan korumada ebeveynlere yönelik yapılacak çalışmalara yön verebileceği düşünülmektedir.