Journals / İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 4 - Sayı: 1

İSLÂM HUKUKUNA GÖRE VAKIF ÜZERİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN DEĞİŞİKLİKLER: TAĞYÎR

Pages
114–134
Publication Date
2018-01-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Tağyîr ile amaçlanan şey, vakıftaki değişmezlik esası ile ihtiyaca binaen yapılması gereken değişiklikler arasındaki hassas dengeyi koruyarak, her iki halde de arzu edilen devamlılığı gerçekleştirmektir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İslâm medeniyetinin hâkim olduğu yerlerde vakıf, her alanda toplumsal ihtiyaçların karşılanmasında kullanılan en önemli araç olmuştur.
📊
Key Findings & Data:Bu çalışmada, vakıf şartlarının değiştirilmeden korunması zorunluluğu ile ilgili önemli problemlerden birini teşkil eden tağyîr konusu, çeşitli mezhep ve görüşlere ait temel kaynaklar üzerinden tartışılmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Tağyîr ile amaçlanan şey, vakıftaki değişmezlik esası ile ihtiyaca binaen yapılması gereken değişiklikler arasındaki hassas dengeyi koruyarak, her iki halde de arzu edilen devamlılığı gerçekleştirmektir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Vakıf · Tağyîr · Tebdîl

Özet

İslâm medeniyetinin hâkim olduğu yerlerde vakıf, her alanda toplumsal ihtiyaçların karşılanmasında kullanılan en önemli araç olmuştur. Söz konusu hizmetin yapı taşlarını oluşturan cami, medrese, hastane, imaret, kervansaray veya köprü gibi dinî ve hayrî yapılar ile buralarda kullanılan menkul eşyalar, zaman içerisinde kullanılamaz hale gelebilir ya da ihtiyaç dışı kalabilirler. Bu durumda tağyîr, vakfa ait malın yeniden amacına uygun bir şekilde kullanılabilmesini mümkün kılan bir yaklaşımdır. Tağyîr, vakıf malın başka bir mal ile değiştirilmesini esas alan istibdâl haricinde, mevcut mal üzerinde gerçekleştirilebilecek her türlü değişikliği içine almaktadır. Bu çalışmada, vakıf şartlarının değiştirilmeden korunması zorunluluğu ile ilgili önemli problemlerden birini teşkil eden tağyîr konusu, çeşitli mezhep ve görüşlere ait temel kaynaklar üzerinden tartışılmaktadır. Vakıf malın menkul–gayri menkul, hayrât–müstegallât ya da mescid vakfı olmasına bağlı farklı değerlendirmeler bulunsa da söz konusu uygulamanın ağırlıklı olarak Hanbelîler, kısmi olarak da Hanefîler, Mâlikîler ve Zeydîler tarafından kabul edildiği görülmektedir. Şâfiîler ise genel yaklaşımlarına uygun olarak vakıfta değişikliğe karşı çıkmışlardır. Tağyîr ile amaçlanan şey, vakıftaki değişmezlik esası ile ihtiyaca binaen yapılması gereken değişiklikler arasındaki hassas dengeyi koruyarak, her iki halde de arzu edilen devamlılığı gerçekleştirmektir.

🔖

Cite This Article

Beyaztaş, M. (2018). İSLÂM HUKUKUNA GÖRE VAKIF ÜZERİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN DEĞİŞİKLİKLER: TAĞYÎR. İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 1, 114–134. https://ajindex.com/articles/674201

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. Abdullah Sâlih, Hâmid Ahmed, “Şartu’l-vâkıf ve kazâya’l-istibdâl”, Evkâf, V, 181-207, Kuveyt 2003, (“Şartu’l-vâkıf”). Ahmed Cevdet Paşa (ö. 1312/1895), Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye (1284-1293),
  2. Yay. Haz. Ali Himmet Berki, İstanbul 1982, (Mecelle). Ali Efendi, Çatalcalı (ö. 1103/1692), Fetâvâ-yı Ali Efendi, I-II, İstanbul 1311-1312 H. (Fetâvâ). Ali Haydar, Eminefendizâde Küçük Ali Haydar Efendi (ö. 1935), Tertîbü’s-sunûf fî ahkâmi’l-vukûf, İstanbul 1918, (Tertîbü’s-sunûf). Ali Haydar, Tertîbü’s-sunûf fî ahkâmi’l-vukûf, trc. Ekrem Abdülcebbâr-Muhammed Ahmed, I-II, Bağdat 1950, (Tertîbü’s-sunûf). Âlim b. Alâ, Alaaddin ed-Dihlevî (ö. 786/1384), el-Fetâva’t-Tatarhâniyye, thk. Seccad Hüseyin, I-V, Karaçi 1996.
  3. Atar, Fahrettin, Fıkıh Usûlü, İstanbul 1988.
  4. Berki, Ali Himmet (ö. 1976), Vakıflar (I), İstanbul 1940.
  5. Beyaztaş, Murat, İslâm Hukukunda Vakıf Gayri Menkullerinin Kiraya Verilmesi Usulleri ve İcâreteyn, İstanbul 2001, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Beyaztaş, İslâm Vakıflar Hukukunda İstibdâl, İhya Uluslararası İslâm Araştırmaları Dergisi, Cilt:3 Sayı:1 Bahar-2017.
  6. Bilmen, Ömer Nasuhi (ö. 1971), Hukûk-ı İslâmiyye ve Istılâhât-ı Fıkhıyye Kamusu, I-VIII, İstanbul ty, (Hukûk-ı İslâmiyye Kamusu). Burhânüddîn el-Buhârî, Mahmûd b. Ahmed el-Buhârî el-Merginânî (Burhanü'ş-şeria) (ö. 616/1219), Muhîtü'l-Burhânî, I-XI, Beyrut 2003. Bühûtî, Şeyh Mansur b. Yunus el-Hanbelî (ö. 1051/1641), Şerhü Müntehe’l-irâdât, I-III, Beyrut ty. Bühûtî, er-Ravzu’l-mürbi’ bi-şerhi zadi'l-müstekni' muhtasari'l-Muğnî, thk. Muhammed Abdurrahman Avvad, Beyrut 1985, (er-Ravzu’l-mürbi’). (Birlikte: Zadü'l-müstekni' / Ebü'n-Neca Şerefeddin Musa b. Ahmed b. Musa Haccavi, el-Muğnî / Ebû Muhammed Muvaffakuddin Abdullah b. Ahmed İbn Kudâme) Derdîr, Ebü'l-Berekat Ahmed b. Muhammed b. Ahmed (ö. 1201/1786), eş-Şerhü’l-kebîr ala Muhtasari Halil, Beyrut 1995. Desûkî, Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed b. Ahmed b. Arafe (ö. 1230/1815), Hâşiyetü’d-Desûkî ala Şerhi'l-kebir, I-IV, Mısır, ty. (Birlikte: Şerhu'l-kebir / Ebü'l-Berekat Ahmed b. Muhammed b. Ahmed Derdîr, el-Muhtasar / Ebü'l-Mevedde Ziyaeddin Sîdî Halîl b. İshak b. Musa el-Cündi.) Düstûr, I. T, İstanbul 1289-1322. Ebû İshâk eş-Şirâzî, Cemaleddin İbrahim b. Ali b. Yusuf (ö. 476/1083), el-Mühezzeb fi fıkhi’l-İmâm eş-Şâfiî, thk. Muhammed ez-Zuhaylî, I-VI, Dımeşk 1996. Ebû Zehre, Muhammed (ö. 1974), Muhâdarât fi'l-vakf, by. 1959. Ebû Zehre, Usûlu’l-fıkh, İstanbul ty. Ebü’l-Leys es-Semerkandî, Nasr b. Muhammed b. Ahmed (ö. 373/983), en-Nevâzil, SK, Damad