Journals / Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi / 2017 / Cilt: 2 - Sayı: 37

GEMİCİ DİLİ İLE KILIÇ ALİ PAŞA HİCVİYYESİ

Pages
20–59
Publication Date
2022-11-03
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Makalede sözü edilen manzumede Kılıç Ali Paşa'nın tarihî kişiliği ile manzumede hicvedilen yönleri incelenmiş, 118 beyitlik hicviyyenin bilinen iki yazma nüshası üzerinden tenkitli tam metni ilim dünyasının istifadesine sunulmuş ve gemici dilindeki bazı ıstılahlar açıklanmıştır

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türk edebiyatında XV. yy'dan itibaren görülmeye başlayan hiciv muhtevalı metinler sonraki yüzyıllarda artarak devam etmiştir.
📊
Key Findings & Data:Özellikle devlet kademelerindeki şahısları hedef alan hicviyyeler, kişisel ihtirasların ürünü olmakla birlikte gerçekten bozulan düzenin, adaletsizliğin, zulmün edebiyata aksi olarak değerlendirilmelidir.
💡
Conclusion & Impact:Makalede sözü edilen manzumede Kılıç Ali Paşa'nın tarihî kişiliği ile manzumede hicvedilen yönleri incelenmiş, 118 beyitlik hicviyyenin bilinen iki yazma nüshası üzerinden tenkitli tam metni ilim dünyasının istifadesine sunulmuş ve gemici dilindeki bazı ıstılahlar açıklanmıştır
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Özet

Türk edebiyatında XV. yy'dan itibaren görülmeye başlayan hiciv muhtevalı metinler sonraki yüzyıllarda artarak devam etmiştir. Daha çok şahıs yergisinin yapıldığı hiciv metinlerinde genellikle şairin alay etme isteği, eleştiri, öfke, nefret gibi duyguları şiirin imkanları içinde dışa vurulmuştur. Özellikle devlet kademelerindeki şahısları hedef alan hicviyyeler, kişisel ihtirasların ürünü olmakla birlikte gerçekten bozulan düzenin, adaletsizliğin, zulmün edebiyata aksi olarak değerlendirilmelidir. Bu yazıda XVI. yy.'da yetişmiş, Osmanlı ve Batı kroniklerinin daima övgü ile bahsettiği Türk donanmasının son büyük amirallerinden Kılıç Ali Paşa hakkında Terci'-Bend nazım şekli ile kaleme alınan hicviyye türünde bir manzume incelenmiştir, eserin şairi meçhuldür. Büyük ihtimalle Paşa'nın yanında bulunan bir levend tarafından kaleme alındığı anlaşılan hicviyye onun ölümünden sonra Paşa'dan kurtulmanın sevinci ile onu ve faaliyetlerini yeren bir tutumla yazılmış olup tarih kitaplarının satır aralarında okunabilecek kimi bilgileri ihtiva etmesi ve Kılıç Ali Paşa hakkında farklı bilgiler vermesi açısından edebî ve tarihî değere sahiptir. Makalede sözü edilen manzumede Kılıç Ali Paşa'nın tarihî kişiliği ile manzumede hicvedilen yönleri incelenmiş, 118 beyitlik hicviyyenin bilinen iki yazma nüshası üzerinden tenkitli tam metni ilim dünyasının istifadesine sunulmuş ve gemici dilindeki bazı ıstılahlar açıklanmıştır

🔖

Cite This Article

GEDİK, N. (2022). GEMİCİ DİLİ İLE KILIÇ ALİ PAŞA HİCVİYYESİ. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 37, 20–59. https://ajindex.com/articles/634803

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (22)

  1. AKTULUM, Kubilay, Metinlerarası İlişkiler, Öteki Yay., Ankara 2000.
  2. AYVAZOĞLU, Beşir, Ömrüm Benim Bir Ateşti Ahmet Haşim’in Hayatı Sanatı Estetiği Dramı, Ötüken Yay., İstanbul 2000.
  3. BATİSLAM, Hanife Dilek, “Divan Edebiyatında Latife ve Hezl”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 22, Sayı 1, 2013, s. 229- 242. CANIM, Rıdvan, “Latifî Tezkiresi’nde Dil ve Üslûp”, Turkish Studies, Volume 8/13, 2013, s. 1779-1784.
  4. CEBECİ, Oğuz, Komik Edebi Türler Parodi, Satir ve İroni, İthaki Yay., İstanbul 2008.
  5. ÇIKLA, Selçuk, Şair, Mizah Yazarı, Gazeteci, Yusuf Ziya Ortaç, Kitabevi, İstanbul 2010.
  6. ÇORUK, Ali Şükrü, “Vükelânâme Yahut Meşrutiyet Döneminde Bir Kabine Toplantısı”, Journal of Turkısh Studies Orhan Okay Armağanı I Volume 30/I, Yay. Haz. Nâzım H. Polat, 2005, s. 275-283.
  7. ÇORUK, Ali Şükrü, “Yeni Türk Edebiyatında Tehzil” 38. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi (ICANAS), 2007, s. 481-489.
  8. DİLÇİN, Cem, Örneklerle Türk Şiir Bilgisi, Türk Dil Kurumu Yay., Ankara 2000.
  9. DİLEKÇİ, Meryem, “Akbaba” Dergisi (1-75. Sayılar) İnceleme, Tahlili Fihrist, Seçme Metinler, Fatih Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2009.
  10. DURMUŞ, Mustafa, Osmanlı Sahası Türkçe Şair Tezkirelerinin Tür Özellikleri, Hacettepe Üniversitesi Doktora Tezi, Dan. Ülkü Çelik Şavk, Ankara 2007.
  11. ERBAY, Erdoğan, “’Bir Günün Sonunda Arzu’ Şiirinin Ardından Ahmet Haşim ve Dergâh Mecmuası Yazarlarına Yöneltilen Tenkit ve Tehziller”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, S. 8, 2003, s. 165-184.
  12. ERZEN, Melih, “Yahya Kemâl ve Ahmet Haşim’de ‘Anne’ İmajı”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S. 35, 2014, s.55-79.
  13. GÜR, Alim, “Dergâh Mecmuası ve Ahmet Haşim”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 3, Sayı 10, 2010, s. 316-331.
  14. KARADİŞOĞULLARI, Ekrem, “Dergâh Mecmuası’nın Türk Edebiyatı ile Millî Mücadeledeki Yeri”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S. 27, 2005, s. 219-226.
  15. KISAKÜREK, Necip Fazıl, Bâbıâli, Büyük Doğu Yay., İstanbul 2010.
  16. KÖKSAL, M. Fatih, Eski Türk Edebiyatında Tenkit ve Teori, Kesit Yay., İstanbul 2012.
  17. LEVEND, Agâh Sırrı, Türk Edebiyatı Tarihi, I. Cilt, Türk Tarih Kurumu Yay., 4. Baskı, Ankara 1998
  18. OKAY, Orhan, Poetika Dersleri, Hece Yay., 2. Baskı, Ankara 2005.
  19. ORTAÇ, Yusuf Ziya, Portreler, Yeni Matbaa, İstanbul 1960.
  20. PALA, İskender, “Hezl- Türk Edebiyatı”, DİA, Cilt 17, 1998, s. 305-306.
  21. ŞİRİN, Funda Selçuk, Falih Rıfkı Atay (1893-1950),
  22. Ankara Üniversitesi Doktora Tezi, Dan. İzzet Öztoprak, Ankara