Dergiler / Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi / 2017 / Cilt: 2 - Sayı: 37

GEMİCİ DİLİ İLE KILIÇ ALİ PAŞA HİCVİYYESİ

Sayfa
20–59
Yayın Tarihi
2022-11-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede sözü edilen manzumede Kılıç Ali Paşa'nın tarihî kişiliği ile manzumede hicvedilen yönleri incelenmiş, 118 beyitlik hicviyyenin bilinen iki yazma nüshası üzerinden tenkitli tam metni ilim dünyasının istifadesine sunulmuş ve gemici dilindeki bazı ıstılahlar açıklanmıştır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk edebiyatında XV. yy'dan itibaren görülmeye başlayan hiciv muhtevalı metinler sonraki yüzyıllarda artarak devam etmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle devlet kademelerindeki şahısları hedef alan hicviyyeler, kişisel ihtirasların ürünü olmakla birlikte gerçekten bozulan düzenin, adaletsizliğin, zulmün edebiyata aksi olarak değerlendirilmelidir.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede sözü edilen manzumede Kılıç Ali Paşa'nın tarihî kişiliği ile manzumede hicvedilen yönleri incelenmiş, 118 beyitlik hicviyyenin bilinen iki yazma nüshası üzerinden tenkitli tam metni ilim dünyasının istifadesine sunulmuş ve gemici dilindeki bazı ıstılahlar açıklanmıştır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türk edebiyatında XV. yy'dan itibaren görülmeye başlayan hiciv muhtevalı metinler sonraki yüzyıllarda artarak devam etmiştir. Daha çok şahıs yergisinin yapıldığı hiciv metinlerinde genellikle şairin alay etme isteği, eleştiri, öfke, nefret gibi duyguları şiirin imkanları içinde dışa vurulmuştur. Özellikle devlet kademelerindeki şahısları hedef alan hicviyyeler, kişisel ihtirasların ürünü olmakla birlikte gerçekten bozulan düzenin, adaletsizliğin, zulmün edebiyata aksi olarak değerlendirilmelidir. Bu yazıda XVI. yy.'da yetişmiş, Osmanlı ve Batı kroniklerinin daima övgü ile bahsettiği Türk donanmasının son büyük amirallerinden Kılıç Ali Paşa hakkında Terci'-Bend nazım şekli ile kaleme alınan hicviyye türünde bir manzume incelenmiştir, eserin şairi meçhuldür. Büyük ihtimalle Paşa'nın yanında bulunan bir levend tarafından kaleme alındığı anlaşılan hicviyye onun ölümünden sonra Paşa'dan kurtulmanın sevinci ile onu ve faaliyetlerini yeren bir tutumla yazılmış olup tarih kitaplarının satır aralarında okunabilecek kimi bilgileri ihtiva etmesi ve Kılıç Ali Paşa hakkında farklı bilgiler vermesi açısından edebî ve tarihî değere sahiptir. Makalede sözü edilen manzumede Kılıç Ali Paşa'nın tarihî kişiliği ile manzumede hicvedilen yönleri incelenmiş, 118 beyitlik hicviyyenin bilinen iki yazma nüshası üzerinden tenkitli tam metni ilim dünyasının istifadesine sunulmuş ve gemici dilindeki bazı ıstılahlar açıklanmıştır

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GEDİK, N. (2022). GEMİCİ DİLİ İLE KILIÇ ALİ PAŞA HİCVİYYESİ. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 37, 20–59. https://ajindex.com/articles/634803

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. AKTULUM, Kubilay, Metinlerarası İlişkiler, Öteki Yay., Ankara 2000.
  2. AYVAZOĞLU, Beşir, Ömrüm Benim Bir Ateşti Ahmet Haşim’in Hayatı Sanatı Estetiği Dramı, Ötüken Yay., İstanbul 2000.
  3. BATİSLAM, Hanife Dilek, “Divan Edebiyatında Latife ve Hezl”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 22, Sayı 1, 2013, s. 229- 242. CANIM, Rıdvan, “Latifî Tezkiresi’nde Dil ve Üslûp”, Turkish Studies, Volume 8/13, 2013, s. 1779-1784.
  4. CEBECİ, Oğuz, Komik Edebi Türler Parodi, Satir ve İroni, İthaki Yay., İstanbul 2008.
  5. ÇIKLA, Selçuk, Şair, Mizah Yazarı, Gazeteci, Yusuf Ziya Ortaç, Kitabevi, İstanbul 2010.
  6. ÇORUK, Ali Şükrü, “Vükelânâme Yahut Meşrutiyet Döneminde Bir Kabine Toplantısı”, Journal of Turkısh Studies Orhan Okay Armağanı I Volume 30/I, Yay. Haz. Nâzım H. Polat, 2005, s. 275-283.
  7. ÇORUK, Ali Şükrü, “Yeni Türk Edebiyatında Tehzil” 38. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi (ICANAS), 2007, s. 481-489.
  8. DİLÇİN, Cem, Örneklerle Türk Şiir Bilgisi, Türk Dil Kurumu Yay., Ankara 2000.
  9. DİLEKÇİ, Meryem, “Akbaba” Dergisi (1-75. Sayılar) İnceleme, Tahlili Fihrist, Seçme Metinler, Fatih Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2009.
  10. DURMUŞ, Mustafa, Osmanlı Sahası Türkçe Şair Tezkirelerinin Tür Özellikleri, Hacettepe Üniversitesi Doktora Tezi, Dan. Ülkü Çelik Şavk, Ankara 2007.
  11. ERBAY, Erdoğan, “’Bir Günün Sonunda Arzu’ Şiirinin Ardından Ahmet Haşim ve Dergâh Mecmuası Yazarlarına Yöneltilen Tenkit ve Tehziller”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, S. 8, 2003, s. 165-184.
  12. ERZEN, Melih, “Yahya Kemâl ve Ahmet Haşim’de ‘Anne’ İmajı”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S. 35, 2014, s.55-79.
  13. GÜR, Alim, “Dergâh Mecmuası ve Ahmet Haşim”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 3, Sayı 10, 2010, s. 316-331.
  14. KARADİŞOĞULLARI, Ekrem, “Dergâh Mecmuası’nın Türk Edebiyatı ile Millî Mücadeledeki Yeri”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S. 27, 2005, s. 219-226.
  15. KISAKÜREK, Necip Fazıl, Bâbıâli, Büyük Doğu Yay., İstanbul 2010.
  16. KÖKSAL, M. Fatih, Eski Türk Edebiyatında Tenkit ve Teori, Kesit Yay., İstanbul 2012.
  17. LEVEND, Agâh Sırrı, Türk Edebiyatı Tarihi, I. Cilt, Türk Tarih Kurumu Yay., 4. Baskı, Ankara 1998
  18. OKAY, Orhan, Poetika Dersleri, Hece Yay., 2. Baskı, Ankara 2005.
  19. ORTAÇ, Yusuf Ziya, Portreler, Yeni Matbaa, İstanbul 1960.
  20. PALA, İskender, “Hezl- Türk Edebiyatı”, DİA, Cilt 17, 1998, s. 305-306.
  21. ŞİRİN, Funda Selçuk, Falih Rıfkı Atay (1893-1950),
  22. Ankara Üniversitesi Doktora Tezi, Dan. İzzet Öztoprak, Ankara