Dergiler / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 1 - Sayı: 20

Oğlan Şeyh İbrâhim Efendi Divanı’nda Yer Alan Devriyyeler

Devriyyes of Oglan Sheikh İbrâhim Efendi in His Divan

Sayfa
145–244
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Oğlan Şeyh İbrâhim Efendi’ninkaleme aldığı devriyyeleri şairin edebî şahsiyetini yansıt-masının yanı sıra kendisinden sonra kaleme alınacak dev-riyyeler manzumelerini de etkilemiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tasavvufî bir tabir olarak devir, varlığın Hakk’tan gelipyine Hakk’a dönüşünü açıklayan bir nazariyedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:TürkEdebiyatında müstakil olarak ilk defa Türk EdebiyatındaManzum Devriyyeler adı ile yaptığımız çalışmamızın birparçası olan bu makalede de devriyye nazım türününgelişiminde hem kaleme aldığı devriyyelerin sayıca fazlaolması hem de muhteva ve üslup yönünden kendisindenöncekilerden farklı bir yeri olan Oğlan Şeyh İbrâhimEfendi’nin Dîvân’ında yer alan devriyyelerinin metinleriverilmiş ve bu devriyyelerin genel üslup özellikleri üzerindedurulmaya çalışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Oğlan Şeyh İbrâhim Efendi’ninkaleme aldığı devriyyeleri şairin edebî şahsiyetini yansıt-masının yanı sıra kendisinden sonra kaleme alınacak dev-riyyeler manzumelerini de etkilemiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Tasavvufî bir tabir olarak devir, varlığın Hakk’tan gelipyine Hakk’a dönüşünü açıklayan bir nazariyedir. Bu naza-riyeye göre mutlak varlıktan ayrılan ilâhî varlık, iniş veyükseliş olarak adlandırılan birtakım mertebelerden geçerekyine aslına rücû eder. Edebiyatta ise ilâhî varlığın bu yolcu-luğunu konu edinen metinlere devriyye adı verilir. TürkEdebiyatında müstakil olarak ilk defa Türk EdebiyatındaManzum Devriyyeler adı ile yaptığımız çalışmamızın birparçası olan bu makalede de devriyye nazım türününgelişiminde hem kaleme aldığı devriyyelerin sayıca fazlaolması hem de muhteva ve üslup yönünden kendisindenöncekilerden farklı bir yeri olan Oğlan Şeyh İbrâhimEfendi’nin Dîvân’ında yer alan devriyyelerinin metinleriverilmiş ve bu devriyyelerin genel üslup özellikleri üzerindedurulmaya çalışılmıştır. Oğlan Şeyh İbrâhim Efendi’ninkaleme aldığı devriyyeleri şairin edebî şahsiyetini yansıt-masının yanı sıra kendisinden sonra kaleme alınacak dev-riyyeler manzumelerini de etkilemiştir.

Abstract

Devr as a mystical term is a theory which explains the being coming from Hakk and its return to Hakk. According to this theory, the divine being separated from the absolute being returns to the original by passing through a number of stages called the descent and ascension. In literature, the works that take up this journey of divine existence are called devriyyes. This article, which is a part of our work which we have done for the first time in the Turkish Literature with the name of the "Poetic Devriyyes in Turkish Literature" studies the devriyyes of Oglan Sheikh İbrâhim Efendi who has a different place from other poets before him in terms of the number and the content of the devriyyes he wrote. In this article, the texts of the Oglan Sheikh İbrâhim Efendi's devriyyes are given and their general stylistic features are emphasized. His devriyyes are important in a way to not only to present his literary personality but also their wording and style had influence on a lot of poets.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GEDİK, N. (2022). Oğlan Şeyh İbrâhim Efendi Divanı’nda Yer Alan Devriyyeler. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 20, 145–244. https://ajindex.com/articles/489753

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. BURSALI MEHMET TÂHİR (2000), Osmanlı Müellifleri, haz.: Mustafa Tatçı, Cemal Kurnaz, Ankara:
  2. Bizim Büro Yay. ÇETİN, Kamile (2008), "Tasavvuf Şiirinde Ağaç ve Meyve İstiâresi: Gaybî Örneği", Turkish Studies, Volume 3/2, Spring, 194-208.
  3. GEDİK, Nusret, (2016),
  4. Türk Edebiyatında Manzum Devriyye, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Dnş.: Prof. Dr. Nihat Öztoprak, İstanbul: Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü. GİRİTLİ SALACIOĞLU MUSTAFA CELVETÎ (2000), Dîvan, Haz: Cemâl Kur- naz, Mustafa Tatçı, Yaşar Aydemir, Ankara: Akçağ Yay. HÜSEYİN VASSÂF (1990), Sefîne-i Evliyâ, Haz.: Mehmet Akkuş, Ali Yılmaz, İstanbul:
  5. Seha Neşriyat. KEMİKLİ, Bilal, (2001), “Tasavvuf Edebiyatında Hulûl ve İttihâda Dair Bir Risâle: Risâle-i Redd-i Hulûl ve’l-İttihâd”, Tasavvuf İlim ve Akademik Araştırma Dergisi, C. 2, S. 5, 111-116.
  6. KEMİKLİ, Bilal, (2002), “Bayramî-Melamî Şâir: Oğlan Şeyh İbrâhim Efendi”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, S. 7, 239-266.
  7. KEMİKLİ, Bilal, (2000), "Türk Tasavvuf Edebiyatında Devriyye ve Sun'ullah-ı Gay- bî'nin Devriyyesi", İslâmî Araştırmalar Dergisi, C. 13, S. 12, 217-226.
  8. KILIÇ, Mahmud Erol (2009), Sûfi ve Şiir, İstanbul:
  9. İnsan Yay. TÜRER, Osman (2005) (Haz.), Mehmed Nazmî Hediyyetü’l-İhvân, Osmanlılarda Tasavvufî Hayat -Halvetîlik Örneği, İstanbul: İnsan Yay. MEHMED SÜREYYÂ (1995), Sicill-i Osmânî, Haz.: Ali Aktan vd., İstanbul:
  10. Sebil Yay. OCAK, Ahmet Yaşar (1998), Osmanlı Toplumunda Zındıklar ve Mülhidler (15.- 17. Yüzyıllar), İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. OĞLAN ŞEYH İBRÂHİM (2003), Müfîd ü Muhtasar, Haz: Bilal Kemikli, İstanbul:
  11. Kitabevi Yay. ÖGKE, Ahmet (2004), “Oğlan Şeyh İbrâhim Efendi’ye Göre Sohbet Âdâbı”, İslâmî Araştırmalar Dergisi, C. 17, S. 1, 84-90.
  12. GÖKBULUT, Süleyman (2012), “Oğlan Şeyh İbrâhim Efendi ve Bazı Tasavvufî Görüşleri”, Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. 11, S. 22, 253-280.
  13. TANSEL, F. Abdullah, (1969), “Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi ve Devriyesi”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. 17, 187-199.
  14. TATCI, Mustafa (1997), “Niyâzî-i Mısrî’nin Devriyyeleri ve Devir Anlayışı”, Edebiyattan İçeri, Ankara: Akçağ Yay., 234-271.
  15. TUMAN, Mehmet Nâil (2001), Tuhfe-i Nâilî, Haz.: Cemal Kurnaz, Mustafa Tatçı, Ankara:
  16. Bizim Büro Yay. UÇMAN, Abdullah (2001), "Hâşim Baba ve Devriyyeleri", Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, S. 5, 137-156.
  17. UÇMAN, Abdullah (2010), “Tasavvufta Devir Anlayışı ve Yûnus Emre’nin Devriyye- leri”, Doğumunun 770. Yıldönümünde Uluslararası Yûnus Emre Sempozyumu Bildirileri Kitabı, İstanbul