Journals / History Studies / 2020 / Cilt: 12 - Sayı: 3

Varto in The Middle of The 17th Century (Settlement, Population, Taxes and Tribes)

17. Yüzyıl Ortalarında Varto (Yerleşim, Nüfus, Vergi ve Aşiretler)

Pages
1143–1175
Publication Date
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In addition, comparisons were made between the 16th and 1 7th centuries by using the 1 6th century tahrir registers data.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Varto region, which came under Ottoman rule shortly after the Battle of Çaldıran, was connected to the sanjak of Bitlis with Hınıs and Handırıs.
📊
Key Findings & Data:Varto, which remained under the sanjak of Bitlis until 1540, was transformed into a sub-district of Hınıs after the formation of the province of Erzurum and the transformation of Hınıs into a sanjak of it.
💡
Conclusion & Impact:In addition, comparisons were made between the 16th and 1 7th centuries by using the 1 6th century tahrir registers data.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

The Varto region, which came under Ottoman rule shortly after the Battle of Çaldıran, was connected to the sanjak of Bitlis with Hınıs and Handırıs. Varto, which remained under the sanjak of Bitlis until 1540, was transformed into a sub-district of Hınıs after the formation of the province of Erzurum and the transformation of Hınıs into a sanjak of it. Varto's presence in the administrative organization as the sub-district of Hınıs continued until the mid-19th century. Being connected to Mush in the mid-19th century, Varto was first ruled as a sub-district and then as a district. In this study, the mid-17th century administrative, social, settlement, population and tribal structure of Varto, which is currently a central district of Mush, was examined according to four avârız registers (1642, 1643, 1645 and 1650). Answers for the questions “How many villages were there in Varto in the 1 7th century?”, “Who or what tribes lived in these villages?”, and “How much tax did they pay the state center?” were sought. In addition, comparisons were made between the 16th and 1 7th centuries by using the 1 6th century tahrir registers data.

Özet

Çaldıran Savaşı’ndan kısa bir süre sonra Osmanlı hâkimiyetine giren Varto bölgesi, Hınıs veHandırıs ile birlikte Bitlis sancağına bağlandı. 1540 yılına kadar Bitlis sancağına bağlı kalan Varto,Erzurum eyaletinin teşkili ve Hınıs’ın buraya tabi bir sancak haline getirilmesinden sonra Hınıs’ın birnahiyesi haline getirildi. Varto’nun Hınıs’ın nahiyesi olarak idari teşkilattaki varlığı 19. yüzyıl ortasınakadar devam etti. 19. yüzyıl ortalarında Muş’a bağlanan Varto, önce nahiye daha sonra kaza olarakidare edildi. Bu çalışmada, günümüzde Muş’a bağlı bir ilçe merkezi olan Varto’nun 17. yüzyılortalarındaki idarî, sosyal, yerleşim, nüfus ve aşiret yapısı dört avârız defterine (1642, 1643, 1645 ve1650) göre incelenmiştir. 17. yüzyılda Varto’da kaç köy olduğu, bu köylerde kimlerin veya hangiaşiretlerin yaşadığı, devlet merkezine ne kadar vergi verdikleri sorularına cevap aranmıştır. Ayrıca 16.yüzyıla ait tahrir defteri verileri kullanılarak iki yüzyıl arasında karşılaştırmalar da yapılmıştır.

🔖

Cite This Article

ALANOĞLU, M. (2022). Varto in The Middle of The 17th Century (Settlement, Population, Taxes and Tribes). History Studies, Cilt: 12 - Sayı: 3, 1143–1175. https://ajindex.com/articles/536627

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. A. AMD. 86/66. A. MKT. MVL. 90/99, 85/57, 85/8. BEO. 13/944. C. AS. 899/38700. D. MKF. d. 31738. HAT. 769/36172; 814/37264. MAD. d. 22171, 5152, 6422, 14933, 14739. MVL. 711/58. A.DVNS. MHM. d, 7. TT. d. 64, 70, 189, 294, 231. Sâlnâme-i Vilâyet-i Bitlis, 1310. Sâlnâme-i Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye, 1263, 1264. Sâlnâme-i Vilâyet-i Erzurum, 1287, 1288, 1289, 1290, 1291,1875, 1293. 1550 Tarihli Çabakçur Livası: Nüfus ve İskân, Haz. M. Mahfuz Söylemez-Abdullah Demir, Bingöl Belediyesi Kültür Yayınları, Bingöl 2009. 294 Numaralı Hınıs Livâsı Mufassal Tahrir Defteri (963/1556), Ankara 2000. Dâhiliye Vekâleti, Son Teşkilât-ı Mülkîyede Köylerimizin Adları, Millet Matbaası 1928. 1642 Tarihli Erzurum Eyaleti Mufassal Avârız Defteri I (Erzurum-Tortum-İsbir-Hınıs -Pasin), Haz. Mehmet İnbaşı-İbrahim E. Çakır-Selçuk Demir, TTK, Ankara 2014.
  2. AKBAL, Fazıla, “1831 Tarihinde Osmanlı İmparatorluğu’nda İdari Taksimat ve Nüfus”, Belleten, C. 15/60, Ankara 1951, s. 617-628.
  3. ALANOĞLU, Murat, “1642 Tarihli Avârız Defterine Göre Kızuçan (Pülümür) Kazâsı”, Tarih Okulu Dergisi, Yıl 9, sayı XXVIII, Aralık 2016, s. 109-140.
  4. AYDIN, Dündar, Erzurum Beylerbeyliği ve Teşkilatı Kuruluş ve Genişleme Devri (1535-1566),
  5. TTK, Ankara 1998.
  6. BARKAN, Ö. Lütfi “Tarihî Demografî Araştırmaları ve Osmanlı Tarihi”, Türkiyat Mecmuası, C. X (1951 -1953), S. 1 -24. BARKAN, Ö. Lütfi, “Avârız”, İA, C. 2, İstanbul 1979, s. 13-19.
  7. BELLAİGUE, Christopher de, İsyan Toprakları: Türkiye’nin Unutulmuş Halkları Arasında, İletişim Yayınları, İstanbul 2016.
  8. BURNEY, C. A., “A First Season of Excavations on the Urartian Citadel of Kayalıdere”, Anatolian Studies, 16 (1966), s. 55-111.
  9. ÇELİK, Şenol, “1070-1071/1659-1660 Tarihli Avârız Defterine Göre XVII. Yüzyıl Ortalarında Turgutlu Kazası”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sayı 16, İstanbul 2007, s. 33-66.
  10. DARLİNG, Linda T., Gelir Artışı ve Kanuna Uygunluk, Osmanlı İmparatorluğunda Vergi Toplanması ve Maliye Yöntemi 1560-1660,
  11. Çev. Adnan Tonguç, Alfa, İstanbul 2019.
  12. DEMİR, Alparslan,“1642 Tarihli Avârız Defterine Göre Koğans Kazâsı”, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sayı 11/2, Gaziantep 2012, s. 505-529.
  13. DEMİR, Selçuk-ÇAKIR, İbrahim E., “Tercan Kazası (1591 -1642)”, Karadeniz Araştırmaları, sayı 50, Yaz 2016, s. 153-175.
  14. EMECEN, Feridun M., “Kayacık Kazâsı Avârız Defteri”, Tarih Enstitüsü Dergisi, sayı 12, İstanbul 1981 -1982, s. 159-170.
  15. FIRAT, M. Şerif, Doğu İlleri ve Varto Tarihi, Kamer, İstanbul 1998.
  16. GÖYÜNÇ, Nejat, “Hâne Deyimi Hakkında”, Tarih Der