Journals / İnsan ve İnsan / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 24

Investigation of the Risk Factos Affecting Years of Life Lost Via DEMATEL Method

Kaybedilen Yaşam Yılını Etkileyen Risk Faktörlerinin DEMATEL Yöntemi Kullanılarak İncelenmesi

Pages
30–61
Publication Date
2020-04-17
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The probability of occurrence of 10 riskfactors in the affected group can be largely eliminated through awareness-raising, health andadministrative measures and early education.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:In this study, the causal relationship between the 19 risk factors that have an effecton the years of life lost (YLL) was investigated by DEMATEL method.
📊
Key Findings & Data:According to the findings 19 risk factors; Itwas divided into two groups as 10 affecting and 9 affected.
💡
Conclusion & Impact:The probability of occurrence of 10 riskfactors in the affected group can be largely eliminated through awareness-raising, health andadministrative measures and early education.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Karar verme · Karar verme teknikleri · Toplum sağlığı

Abstract

In this study, the causal relationship between the 19 risk factors that have an effecton the years of life lost (YLL) was investigated by DEMATEL method. The relative weights ofthese risk factors were calculated. In this way, it is aimed to ensure the effective use of scarceresources and the effectiveness of possible measures that can be implemented by eliminatingthe risks that may cause harm in healthy life year. According to the findings 19 risk factors; Itwas divided into two groups as 10 affecting and 9 affected. Among the influencing factors, theuse of addictive substances, especially alcohol, has been identified as the risk factors affectedand hence the most effective factors on years of life lost. The probability of occurrence of 10 riskfactors in the affected group can be largely eliminated through awareness-raising, health andadministrative measures and early education.

Özet

Bu çalışmada The Decision Making Trial and Evaluation Laboratory (DEMATEL) yöntemivasıtasıyla kaybedilen yaşam yılları (YLL) üzerinde etkili olan 19 risk faktörü arasındaki nedensonuç ilişkisi araştırılmış ve risk faktörlerinin göreceli ağırlıkları hesaplanmıştır. Bu yolla,sağlıklı geçirilen yaşam yılında kayıplara neden olması muhtemel risklerin bertaraf edilerek kıtolan kaynakların etkin kullanımının ve uygulamaya konulacak olası tedbirlerin etkililiğininsağlanması amaçlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre 19 risk faktörü; 10’u etkileyen, 9’u iseetkilenen olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Etkileyen faktörler içerisinde alkol başta olmaküzere bağımlılığa neden olan maddelerin kullanımı, etkilenen risk faktörleri ve dolayısıyla kaybedilenyaşam yılı üzerinde en fazla etkiye neden olan faktörler olarak belirlenmiştir. Etkileyengrubunda yer alan 10 risk faktörünün ortaya çıkma olasılığı; uygulamaya konulacak olan sağlıklailgili ve idari tedbirler, bilinçlendirme ve küçük yaşta eğitim yoluyla büyük ölçüde bertarafedilebilir.

🔖

Cite This Article

AYDIN, G. Z., ULUDAĞ, A. S. (2020). Investigation of the Risk Factos Affecting Years of Life Lost Via DEMATEL Method. İnsan ve İnsan, Cilt: 7 - Sayı: 24, 30–61. https://ajindex.com/articles/51940

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (12)

  1. Aktaş, Ramazan, Mete M. Doğanay, Yunus Gökmen, Yavuz Gazibey ve Ufuk Türen. Sayısal Karar Verme Yöntemleri. İstanbul: Beta Yayınları, 2015.
  2. Arslan, Deniz Tugay ve İsmail Ağırbaş. “Sağlık Çıktılarının Ölçülmesi: QALY ve DALY”. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi. 13 (2017): 99-126.
  3. Bahadori, Mohammadkarim ve Ramin Ravangard. “Analysis of the Systematic Relationships among Social Determinants of Health (SDH) and Identification of Their Prioritization in Iran Using DEMATEL Technique”. Iranian Journal of Public Health. 42/12 (2013): 1457-1464.
  4. Bahadori, Mohammadkarim, Mahmood Salesi, Ramin Ravangard, Seyed Mojtaba Hosseini, Mehdi Raadabadi, Amin Hojati Dana ve Ahmad Ameryoun. “Prioritization of Factors Affecting Time Management among Health Managers”. International Journal of Travel Medicine and Global Health. 3/4 (2015): 159-164.
  5. Bulut, Sinan. “Sağlıkta Sosyal Bir Belirleyici; Fiziksel Aktivite“. Turkish Bulletin of Hygiene and Experimental Biology/Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji. 70/4 (2013): 205-215.
  6. Büyüközkan, Gülçin ve Sezin Güleryüz. “An Integrated DEMATEL-ANP Approach for Renewable Energy Resources Selection in Turkey”. International Journal of Production Economics. 182 (2016): 435-448.
  7. Candan, Gökçe. “İlaç Sektöründe Başarılı Tersine Lojistik Uygulamaları İçin Faktörlerin Değerlendirilmesi: Bulanık Mantık Temelli Yaklaşım. İşletme Araştırmaları Dergisi”. Journal of Business Research Turk. 10/3 (2018): 592-605.
  8. Chang, Dong-Shang, Shu-Ming Liu ve Yi-Chun Chen. “Applying DEMATEL to Assess TRIZ’s Inventive Principles for Resolving Contradictions in the Long-Term Care Cloud System”. Industrial Management and Data Systems. 117/6 (2017): 1244-1262.
  9. Chen, Xiujuan, Guangqian Qiu, Linhai Wu, Guoyan Xu, Jianhua Wang ve Wuyang Hu. “Influential Impacts of Combined Government Policies for Safe Disposal of Dead Pigs on Farmer Behavior”. Environmental Science and Pollution Research. 24 (2017): 3997-4007.
  10. Çımrın, Arif, Peri Arbak, İbrahim Akkurt, Emel Ceylan, Fatma Evyapan, Ayten Filiz ve Abdurrahman Şenyiğit. Ed., Muzaffer Metintaş. “Çevresel-Mesleksel Akciğer Hastalıkları“, Türkiye’de Temel Akciğer Sağlığı Sorunları ve Çözüm Önerileri. Ankara: Sentez Matbaacılık ve Yayıncılık, 2010.
  11. Dikmen, Feyyaz Cengiz ve Yunus Taş. “Applying Dematel Approach to Determine Factors Affecting Hospital Service Quality in A University Hospital: A Case Study”. Yönetim Bilimleri Dergisi/Journal of Administrative Sciences. 16/2 (2018): 11-28.
  12. Elbir, Tolga, Abdurrahman Bayram, Melik Kar