Journals / Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten / 2016 / Cilt: 64 - Sayı: 2

The Persian Words in at-Tuḥfa az-Zakiyya fi’l-luġa at-Turkiyya-I

ET-TUHFETÜ’Z-ZEKİYYE Fİ’L-LUGÂTİ’T-TÜRKİYYE’DE FARSÇA SÖZCÜKLER-I

Pages
175–188
Publication Date
2017-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The precise number is not certain but about55-60 Persian words have been identified in at-tuḥfa az-zakiyya fi’l-luġa at-Turkiyyaand the words beginning with a-h are presented in this article.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Kitāb at-Tuḥfa az-Zakiyya fi’l-luġa at-Turkiyya is one of the most importantbooks whose purpose is to teach Turkish to foreigners.
📊
Key Findings & Data:This book consists of 90 leavesand two chapters, one is Arabic-Turkish dictionary and the other one is grammar.Et-Tuhfetü’z-Zekiyye Fi’l-Lugâti’t-Türkiyye’de Farsça Sözcükler-IAlthough the author of the book, the date and the place of writing are still unknown,it’s possible to say that at-Tuḥfa az-Zakiyya fi’l-luġa at-Turkiyya is written in the 14thcentury, i.e. the last period of Mamluks, based on the notes on the second and lastpages of the book.
💡
Conclusion & Impact:The precise number is not certain but about55-60 Persian words have been identified in at-tuḥfa az-zakiyya fi’l-luġa at-Turkiyyaand the words beginning with a-h are presented in this article.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kıpçak Türkçesi · Farsça · Osmanlı Türkçesi

Abstract

Kitāb at-Tuḥfa az-Zakiyya fi’l-luġa at-Turkiyya is one of the most importantbooks whose purpose is to teach Turkish to foreigners. This book consists of 90 leavesand two chapters, one is Arabic-Turkish dictionary and the other one is grammar.Et-Tuhfetü’z-Zekiyye Fi’l-Lugâti’t-Türkiyye’de Farsça Sözcükler-IAlthough the author of the book, the date and the place of writing are still unknown,it’s possible to say that at-Tuḥfa az-Zakiyya fi’l-luġa at-Turkiyya is written in the 14thcentury, i.e. the last period of Mamluks, based on the notes on the second and lastpages of the book. The Persian words which are considered as Kipchak words in thebook are given as Turkish equivalents of the Arabic words.In this article, the Persian words in at-Tuḥfa az-Zakiyya fi’l-luġa at-Turkiyya areidentified and the meanings of those words are presented with their equivalents inOttoman Turkish and Kipchak language. The precise number is not certain but about55-60 Persian words have been identified in at-tuḥfa az-zakiyya fi’l-luġa at-Turkiyyaand the words beginning with a-h are presented in this article.

Özet

Et-Tuhfetü’z-Zekiyye fi’l-lugâti’t-Türkiyye Kıpçak Türkçesiyle yazılmış, yabancılaraTürkçe öğretmeyi amaçlayan, döneminin en önemli eserlerinden birisidir.Arapça-Türkçe sözlük ve gramer olmak üzere iki bölümden oluşan kitabın varaksayısı 90’dır. Nerede, ne zaman ve kimin tarafından yazıldığı kesin olarak bilinmeyeneserin ikinci ve son sayfasında yazılan bazı notlara dayanarak 14. yüzyılda yaniMemlûkların son dönemlerinde yazıldığını tahmin etmek mümkündür. Eserde Farsçasözcükler, Arapça sözcüklerin karşılığı olarak Kıpçak Türkçesine ait sözcüklermişgibi gösterilmiştir.Bu çalışmada Tuhfe’de geçen Farsça sözcükler tespit edilmiş, bu sözcüklerin karşıladıklarıanlamlar ile Osmanlı ve Kıpçak Türkçesindeki biçimleri hakkında bilgiverilmiştir. Kesin sayı belli olmamakla birlikte 55-60 civarında Farsça sözcük mevcuttur.Bütün sözcükleri tek bir makalede incelemek yerine bu ilk yazıda a-h sesleri ilebaşlayan sözcükler ele alınmıştır.

🔖

Cite This Article

ÖLMEZ, Z., KHAİRULLAH, H. L. (2017). The Persian Words in at-Tuḥfa az-Zakiyya fi’l-luġa at-Turkiyya-I. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, Cilt: 64 - Sayı: 2, 175–188. https://ajindex.com/articles/33439

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (13)

  1. Azmun, Yusuf (2007), “Türkçe-Farsça Semantik İlişkilerine Genel Bir Bakış”, Türk Dilleri Araştırmaları, c. 17, İstanbul, 23-82.
  2. Eckmann, János (1965), “Memlûk Kıpçakçasının Oğuzcalaşmasına Dair”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten 1964.
  3. Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 35-41. DS II = Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü II, TDK Yayınları, 1965 Ankara. DS VII = Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü II, TDK Yayınları, 1974 Ankara EDPT = Clauson, Sir Gerard, 1960: Sanglax. A Persian Guide to the Turkish Language by Muhammad Maxdī Xān, Facsimile Text, London. Ercİlasun, Ahmet B., Ziyat Akkoyunlu (2014), Dîvânu Lugâti’t-Türk, Giriş-Metin-Çeviri- -Notlar-Dizin, TDK Yayınları,
  4. Ankara.
  5. Gabain, A. von (Çev. Mehmet Akalın) (1988),
  6. Eski Türkçenin Grameri, TDK Yayınları,
  7. Ankara.
  8. Halasi-kun, Tibor, (Çev. Musa Salan) (2012), “Kıpçak Türkçesi Filolojisi X: Et-tuhfe ve onun müellifi”, Dil Araştırmaları, sayı:11: 185-195. KTS = Toparlı, Recep, Hanifi Vural, Recep Karaatlı, 2003:
  9. Kıpçak Türkçesi Sözlüğü, TDK Yayınları, Ankara. Lexicon I = Meninski, Franciscus à Mesgnien, 2000: Thesaurus Linguarum Orientalium Turcicae-Arabicae-Persicae / Lexicon Turcico-Arabico-Persicum. Mit einer Einleitungund mit einem türkischen Wortindex von Stanisław Stachowski, sowie einem Vorwort von Mehmet Ölmez, Simurg Yayıncılık İstanbul.
  10. Stachowski, Stanisław (1998), Osmanlı Türkçesinde Yeni Farsça Alıntılar Sözlüğü, Wörterbuch der neupersischen Lehnwörter im Osmanisch-Türkischen, yayımlayan: Mehmet Ölmez, Simurg, İstanbul.
  11. Steingass, Ferdinand (1892), Persian-English Dictionary, New Reprint, Beirut: Librairie du Liban Publishers.
  12. Tekİn, Talât (1995), Türk Dillerinde Birincil Uzun Ünlüler, Ankara.
  13. Tietze, Andreas (2002), Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati. Sprachgeschichtliches und Etymologisches Wörterbuch des Türkei-Türkischen, cilt 1, A-E, İstanbul-Wien. --------------------, 2009: Tarihi ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati. Sprachgeschichtliches und Etymologisches Wörterbuch des Türkei-Türkischen, cilt 2, F-J, İstanbul-Wien. TMEN III: Doerfer, Gerhard, 1965: Türkische und mongolische Elemente im Neupersischen. III. Wiesbaden. TSl. = Türkçe Sözlük, 11. Baskı, TDK, 2011, Ankara. TTS I = XIII. Yüzyıldan Beri Türkiye Türkçesiyle Yazılmış Kitaplardan Toplanan Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü, A-B, TDK Yayınları, 19882, Ankara. TTS II = XIII. Yüzyıldan Beri Türkiye Türkçesiyle Yazılmış Kitaplardan Toplanan Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü, C-D, TDK Yayınları, 1965, Ankara. TTS III =