Journals / Sosyoloji Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 29 Sayı: 2

İstanbul'da Yaşlılara Yönelik Yerel Politikalar ve İlçeler Arası Farklılaşma

Ece Bengi Tüfekçioğlu(İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8375-231X
Yiğit Samet Ünal(BEYKENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2747-6546
Pages
66–84
Publication Date
2026-10-27
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu durum, yaşlı ve emeklilere yönelik yerel politikaların İstanbul’da tek tip bir belediyecilik anlayışıyla şekillenmediğini; ilçelerin sosyoekonomik düzeylerine bağlı olarak yaşlılığın bazı yerlerde katılım ve sosyal görünürlük, bazı yerlerde bakım ve destek üzerinden ele alındığını göstermektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Yaşlılık, demografik dönüşüm, kentleşme ve aile içi bakım ilişkilerindeki değişimle birlikte yerel yönetim politikaları açısından giderek daha önemli bir toplumsal mesele haline gelmektedir.
📊
Key Findings & Data:Bu çalışma ise İstanbul’daki ilçe belediyelerinin yaşlı ve emekli nüfusa yönelik politikalarının sosyoekonomik düzeylere göre nasıl farklılaştığını incelemektedir.
💡
Conclusion & Impact:Bu durum, yaşlı ve emeklilere yönelik yerel politikaların İstanbul’da tek tip bir belediyecilik anlayışıyla şekillenmediğini; ilçelerin sosyoekonomik düzeylerine bağlı olarak yaşlılığın bazı yerlerde katılım ve sosyal görünürlük, bazı yerlerde bakım ve destek üzerinden ele alındığını göstermektedir.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:yaşlılık · yerel yönetimler · sosyal belediyecilik

Özet

Yaşlılık, demografik dönüşüm, kentleşme ve aile içi bakım ilişkilerindeki değişimle birlikte yerel yönetim politikaları açısından giderek daha önemli bir toplumsal mesele haline gelmektedir. Bu çalışma ise İstanbul’daki ilçe belediyelerinin yaşlı ve emekli nüfusa yönelik politikalarının sosyoekonomik düzeylere göre nasıl farklılaştığını incelemektedir. Araştırmada, İstanbul ilçelerinin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırmaları (SEGE) skorları yeniden düzeylendirilmiş; stratejik planlarına erişilebilen 37 ilçe belediyesinin belgeleri içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Stratejik planlardan hareketle hedef ve faaliyetler yardım, sağlık/bakım, kültürel-sosyalleşme, mekânsal hizmetler ve aktif katılım kategorilerinde sınıflandırılmıştır. Bulgular, yaşlılık politikalarının homojen bir yapı sergilemediğini ve üst sosyoekonomik düzeylerde katılımcı yönelimin, alt sosyoekonomik düzeylerde ise koruyucu yönelimin ve sınırlı görünürlüğün daha belirgin hale geldiğini göstermektedir. Bu durum, yaşlı ve emeklilere yönelik yerel politikaların İstanbul’da tek tip bir belediyecilik anlayışıyla şekillenmediğini; ilçelerin sosyoekonomik düzeylerine bağlı olarak yaşlılığın bazı yerlerde katılım ve sosyal görünürlük, bazı yerlerde bakım ve destek üzerinden ele alındığını göstermektedir.

🔖

Cite This Article

Tüfekçioğlu, E. B., Ünal, Y. S. (2026). İstanbul'da Yaşlılara Yönelik Yerel Politikalar ve İlçeler Arası Farklılaşma. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, Cilt: 29 Sayı: 2, 66–84. https://ajindex.com/articles/1667577

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (28)

  1. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu. (2003). Resmî Gazete (Sayı: 25326). https://cdn.tbmm.gov.tr/TbmmWeb/EtikKomisyonu/Belgeler/kanun_5018.pdf
  2. Aydın, A. (2017). Yaşlı işgücünün çalışma hayatındaki sorunları: Kırklareli ili örneği. Journal of Human Sciences, 14(2), 1632-1646. https://doi.org/10.14687/jhs.v14i2.4603
  3. Bourdieu, P. (1991). Language and Symbolic Power. Harvard University Press.
  4. Bourdieu, P. (2016). Sosyoloji Meseleleri (2. b.). (F. Öztürk, B. Uçar, M. Gültekin, & A. Sümer, Çev.) Ankara: Heretik.
  5. Demir, İ., & Güner, T. A. (2021). Türkiye’de yaşlı emeğinin prekaryalaşması. Çalışma ve Toplum, 3(70), 2055-2074. https://doi.org/10.54752/ct.1155191
  6. Harvey, D. (2016). Kent Deneyimi. (çev. Soğancılar, E.). İstanbul: Sel Yayıncılık.
  7. Hernández, D. (2017). Public transport, well-being and inequality: Coverage and affordability in the city of Montevideo. CEPAL Review, 2017(122), 151-169. https://doi.org/10.18356/e5039949-en
  8. HelpAge International. (2016). Ageing and the city: making urban spaces work for older people. https://www.helpage.org/silo/files/ageing-and-the-city-making-urban-spaces-work-for-older-people.pdf
  9. İstanbul Planlama Ajansı. (2024). Enflasyon ve Kronikleşen Yoksulluğun Gölgesinde Geçim Mücadelesi: Emekliler. https://ipa.istanbul/images/Calismalar/enflasyon-ve-kroniklesen-yoksullugun-golgesinde-gecim-mucadelesi-emekliler-53520.pdf
  10. Kıray, M. (2000). Ereğli-Ağır sanayiden önce bir sahil kasabası. (3. b.). Ankara: Bağlam Yayıncılık.
  11. Lefebvre, H. (2014). Mekânın Üretimi (2. b.), (çev. Işık Ergüden), İstanbul: Sel Yayıncılık.
  12. Lefebvre, H. (2018). Şehir Hakkı (3. b.), (çev. Işık Ergüden), İstanbul: Sel Yayıncılık.
  13. Özel, F. B. (2025). “Evde Kendin Olmak”: Yerel Yönetimlerle Destekli Yaşlanma ve Yaşlı Yetişkinlerin Yerinde Yaşlanma Algıları. Toplum ve Sosyal Hizmet, 36(4), 719-748. https://doi.org/10.33417/tsh.1552097
  14. Phillipson, C. (2010). Ageing and urban society: growing old in the ‘century of the city’. In D. Dannefer, C. Phillipson (Eds.) The SAGE handbook of social gerontology (pp. 597-606). SAGE Publications Ltd, https://doi.org/10.4135/9781446200933.n46
  15. Robson, C. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri: Gerçek dünya araştırması. (Ş. Çınkır & N. Demirkasımoğlu, Ed.). Anı Yayıncılık.
  16. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2022). Sosyo-ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırmaları, İlçe SEGE Çalışmaları, Erişim tarihi: 13.02.2026. https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/b94224510b7b/sege
  17. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2025). Sosyo-ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırmaları, İl SEGE Çalışmaları, Erişim tarihi: 13.02.2026. https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/b94224510b7b/sege
  18. Savage, M. (2014). Pierre Bourdieu’nün kayıp kent sosyolojisi. Cogito, 76, 106-120.
  19. Scharf, T., Phillipson, C., & Smith, A. E. (2005). Social exclusion of older people in deprived urban communities of England. European journal of ageing, 2(2), 76–87. https://doi.org/10.1007/s10433-005-0025-6
  20. Thomése, F., Buffel, T., & Phillipson, C. (2018). Neighbourhood change, social inequalities and age-friendly communities. In T. Buffel, S. Handler, & C. Phillipson (Ed.), Age-Friendly Cities and Communities: A Global Perspective (s. 33–50). Chapter, Bristol University Press.
  21. TÜİK. (2025). Nüfus İstatistikleri Portalı. https://nip.tuik.gov.tr (Erişim tarihi 29.06.2026)
  22. United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. https://sdgs.un.org/2030agenda (Erişim tarihi 29.06.2026)
  23. World Health Organization. (2007). Global age-friendly cities: A guide. Geneva, Switzerland https://www.who.int/publications/i/item/9789241547307
  24. World Health Organization. (2015a). Measuring the age-friendliness of cities: a guide to using core indicators. https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/028b8e78-ddd1-4e94-8b88-3f49952f6260/content
  25. World Health Organization. (2015b). World report on ageing and health. World Health Organization.
  26. World Health Organization. (2018). Age-friendly environments in Europe: Indicators, monitoring and assessments. https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/cf9f2ba0-85f5-45ed-a786-fe6b7e97f09f/content
  27. World Health Organization. (2021). Social isolation and loneliness among older people. https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/116323b7-0b9d-4c03-802b-741253da4fdb/content
  28. Yıldız, S. Z. (2025). Genç Yaşlılık Dönemindeki Emeklilerin Zaman Deneyimleri. İstanbul: İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Sosyoloji Ana Bilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.