AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn this regard, the study aims to offer a unique contribution to urban sociology and inequality literature by reading stratification through the lens of the city and to contribute to discussions on space-based inequalities.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
When observing social stratification in cities, analyzing it solely through income inequality is insufficient. Access to services, the quality of services, and their locations are also important factors to consider when evaluating privileged groups. In this study, which aims to examine class division and its reproduction through spaces in Istanbul, ranked first in the latest provincial data (2025) of the Socio-Economic Development Ranking Research, services targeting upper income groups were selected. Other reasons for selecting Istanbul include the city's concentration of economic capital, the development of its service sector, and the abundance of consumption spaces compared to other provinces. Private hospitals, private schools, luxury chain gyms (MAC One, MAC Studio, Hillside City Club, John Reed, and Snap Fitness), and luxury supermarket chains (Macrocenter, Carrefour Gurme, Gourmet Garage) In this study, which analyzed the distribution across Istanbul's 39 districts by comparing it with the SEGE (2022) district survey, the SEGE scores for all districts in Turkey were re-leveled according to Istanbul province. Districts classified as D1 (highest) to D5 (lowest) based on their scores have enabled the association of luxury services and consumption spaces with districts. This comparison of urban spaces provides insights not only into the reproduction of economic capital but also into the reproduction of cultural and social capital. In this study, Pierre Bourdieu's concept of “distinction” forms the theoretical framework, suggesting that individuals living within the same city but accessing different services reinforce existing distinctions. The “luxury infrastructure network” identified through the analysis helps interpret consumption differences across districts based on class. The distribution of spaces examined alongside SEGE scores makes intra-urban inequalities visible through access to luxury spaces. In this regard, the study aims to offer a unique contribution to urban sociology and inequality literature by reading stratification through the lens of the city and to contribute to discussions on space-based inequalities.
Özet
Toplumsal tabakalaşmayı kentlerde gözlemlerken yalnızca gelir eşitsizliği üzerinden analiz yapmak yetersiz kalmaktadır. Kentlerde erişilen hizmetler, hizmetlerin niteliği ve konumları da ayrıcalıklı kesimi değerlendirirken önemini koruyan verilerdir. Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırmaları’nın güncel il verilerinde (2025) ilk sırada olan İstanbul’da sınıfsal ayrışmayı ve bu ayrışmanın yeniden üretimini mekânlar üzerinden okumayı amaçlayan bu çalışmada özellikle üst gelir gruplarını hedef alan hizmetler seçilmiştir. İstanbul’un seçilmesinin diğer sebepleri de şehrin ekonomik sermayesinin yoğunluğu, hizmet sektörünün gelişmişliği ve tüketim mekânlarının diğer illerle kıyasla oldukça fazla olmasıdır. Özel hastaneler, özel okullar, lüks zincir spor salonları (MAC One, MAC Studio, Hillside City Club, John Reed ve Snap Fitness) ve lüks market zincirleri (Macrocenter, Carrefour Gurme, Gourmet Garage) İstanbul’un 39 ilçesindeki dağılımını SEGE (2022) ilçe araştırmasıyla karşılaştırarak analiz gerçekleştirilen bu çalışmada Türkiye’deki tüm ilçeler düzeyinde olan SEGE skorları İstanbul iline göre yeniden düzeylendirilmiştir. Skorlarına göre D1 (en yüksek)-D5 (en düşük) şeklinde sınıflandırılan ilçeler lüks hizmet ve tüketim mekânlarının ilçelerle ilişkilendirilmesine olanak sağlamıştır. Kent mekânlarındaki bu karşılaştırma yalnızca ekonomik sermayenin değil, kültürel ve sosyal sermayenin de yeniden üretimi hakkında fikir oluşturmaktadır. Bu çalışmada kuramsal çerçeveyi oluşturan Pierre Bourdieu’nün “ayrım” kavramından hareketle aynı şehrin sınırları içinde yaşayan bireylerin farklı hizmetlerle muhatap olması yaşanan ayrımı desteklemektedir. Analiz edilen verilerin sonucunda ortaya çıkan “lüks altyapı ağı” tüketimin sınıflara göre farklılıklarını ilçeler üzerinden yorumlamaya yardımcı olmaktadır. SEGE skorlarıyla birlikte incelenen mekânların dağılımı kent içi eşitsizlikleri lüks mekânlara erişim üzerinden görünür kılmaktadır. Çalışma bu yönüyle kent sosyolojisi ve eşitsizlik literatürüne tabakalaşmayı kent üzerinden okuyan özgün bir katkı sunmayı ve mekân temelli eşitsizlik tartışmalarına fayda sağlamayı hedeflemektedir.