Journals / Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2026 / Sayı: 2026

Determination of the Competent Judicial Branch in Cases of De Facto Expropriation

Hukuki El Atma Davalarında Yargı Yolunun Belirlenmesi

Pages
—
Publication Date
2026-09-07
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Accordingly, it is concluded that disputes arising from legal interference with property should be adjudicated by civil courts.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Legal interference with property arises when the administration, without physically seizing a property, renders the right to property ineffective through administrative acts or planning decisions.
📊
Key Findings & Data:One of the most controversial issues in such cases concerns the determination of the competent judicial jurisdiction.
💡
Conclusion & Impact:Accordingly, it is concluded that disputes arising from legal interference with property should be adjudicated by civil courts.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Hukuki El Atma · Kamulaştırmasız El Atma · Mülkiyet Hakkı

Abstract

Legal interference with property arises when the administration, without physically seizing a property, renders the right to property ineffective through administrative acts or planning decisions. One of the most controversial issues in such cases concerns the determination of the competent judicial jurisdiction. An examination of the case law of high courts reveals a lack of uniformity in this regard. The Court of Jurisdictional Disputes and the Council of State consistently hold that disputes arising from legal interference fall within the jurisdiction of administrative courts, on the grounds that such interference is based on administrative acts. In contrast, the Court of Cassation considers legal interference as a form of expropriation without compensation and concludes that civil courts have jurisdiction. This disparity further places property owners, whose ownership rights have been violated through unlawful expropriation, in an even more difficult position. The prevailing view in legal doctrine likewise supports the jurisdiction of civil courts, without relying on the concept of voie de fait. This study argues that, given the current state of Turkish law, the distinction between legal interference and de facto expropriation has largely lost its relevance in terms of the protection of property rights. Accordingly, it is concluded that disputes arising from legal interference with property should be adjudicated by civil courts.

Özet

Hukuki el atma, idarenin bir taşınmaza fiilen el koymaksızın, idari işlem veya planlama faaliyetleri yoluyla mülkiyet hakkını kullanılamaz hâle getirmesi şeklinde ortaya çıkan bir kamulaştırmasız el atma türüdür. Bu tür müdahalelerde en tartışmalı husus, açılacak davalarda görevli yargı yolunun belirlenmesidir. Yüksek yargı içtihatları incelendiğinde, bu konuda yeknesak bir yaklaşımın bulunmadığı görülmektedir. Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay, hukuki el atmanın idari işlem niteliğindeki tasarruflardan kaynaklandığı gerekçesiyle idari yargının görevli olduğu yönünde istikrarlı kararlar vermektedir. Buna karşılık Yargıtay, hukuki el atmayı kamulaştırmasız el atmanın bir türü olarak değerlendirerek adli yargının görevli olduğu sonucuna ulaşmaktadır. Doktrinde ağırlıklı görüş de fiili yol kavramına dayanmaksızın, hukuki el atma davalarında adli yargının görevli olması gerektiğini savunur. Bu çalışmada, Türk hukukunda gelinen noktada hukuki el atma ile fiili kamulaştırmasız el atma arasındaki ayrımın mülkiyet hakkının ihlali bakımından önemini büyük ölçüde yitirdiği; bu nedenle hukuki el atma davalarında adli yargının görevli olması gerektiği ileri sürülmektedir.

🔖

Cite This Article

Erdem, A. (2026). Determination of the Competent Judicial Branch in Cases of De Facto Expropriation. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Sayı: 2026. https://ajindex.com/articles/1646782

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (25)

  1. Akyılmaz B, Sezginer M ve Kaya C, Türk İdare Hukuku (12. bs Savaş Yayınevi 2020) Arcak A, Kamulaştırmasız El Koyma ve Yeni Hükümler (1. bs Seçkin Kitabevi 1987)
  2. Arslan R, Fiili ve Hukuki Kamulaştırmasız El Atma Davaları (11. bs Seçkin Yayınları 2022)
  3. Çabri S, İmar Kanunu Uyarınca Kamulaştırma (1. bs Legal Yayınları 2005)
  4. Çabri S, ‘Kamulaştırmasız El Atma Kavramının Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 15.12.2010 Tarihli Kararı Doğrultusunda Tanımlanması’ (2011) XV [1-2] Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 77
  5. Çabuk M, Doğan Çakmak N ve Şengöz D, Danıştay Kararları Işığında Kamulaştırmasız El Atma (2. bs Seçkin Yayınları 2020)
  6. Duran L, İdare Hukuku Meseleleri (1. bs İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları 1964)
  7. Eroğlu Durkal M, Kamulaştırma Hukuku (1. bs Seçkin Yayıncılık 2025)
  8. Gölcüklü M A, Kamulaştırma Davaları (1. bs Seçkin Yayıncılık 2024)
  9. Gözler K, İdare Hukuku, Cilt: II, (2. bs Ekin Kitabevi 2009)
  10. Gözübüyük A Ş, ve Tan T, İdare Hukuku Cilt 1 Genel Esaslar (13. bs Turhan Kitabevi 2019)
  11. Hayta M A, Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Koyma Davaları (2. bs Adalet Yayınevi 2014)
  12. Kaplan G, ‘İdare Hukukunun Arkaik ve Anakronik Bir Kurumu: Fiili Yol’ (2007) 11 [1] Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 887
  13. Kaplan G, ‘Yeni Yasal Düzenlemelere Göre Kamulaştırmasız El Koyma Sebebiyle Doğan Tazmin Hakkının Tabi Olduğu Usul ve Esaslar’ (2012) 25 [99] TBB Dergisi 125
  14. Karademir D, ‘Kamulaştırmasız El Atma’ (2015) 7 [Özel Sayı: Prof. Dr. Yaşar Gürbüz’e Armağan] Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 930
  15. Kulaklı E, ‘İdari Yargının Görevli Olduğu Kamulaştırmasız El Atma Davalarında Taşınmazın Tescili Sorunu’ (2015) 2 [1] İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 185
  16. Kutlu Gürsel M, Kamulaştırma Hukuku (3. bs Seçkin Yayınları 2019)
  17. Odluyurt A T, Yargı Kararları Işığında Hukuki El Atma (1. bs Yetkin Yayınları 2022)
  18. Oktay Ö, Kamulaştırmasız El Koyma ve Hukuki El Koyma (1. bs Seçkin Kitabevi 2025)
  19. Onar S S, İdare Hukukunun Umumi Esasları Cilt III (1. bs Akgün Kitabevi 1966)
  20. Şahiniz S, ‘Yargıtay Kararları Işığında Kamulaştırmasız El Koyma’ (2004) 1 [1] Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 51
  21. Şaşı M, ‘Mülkiyet Hakkı Bağlamında Türk ve Fransız Uyuşmazlık Mahkemelerinin Güncel Fiili Yol İçtihadı’ (2020) [43] TAAD 79
  22. Şaşı M, Mülkiyet Hakkı İhlallerinde İdarenin Hukuki Sorumluluğu (1. bs Yetkin Yayınları 2019)
  23. Yalçınduran T, Kamulaştırmasız El Koyma (1. bs Yetkin Yayınları 2015)
  24. Yıldırım B, Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Atma Davaları (İlaveli 2. bs Yetkin Yayınları 2013)
  25. Yıldırım R ve Çınarlı S, Türk İdare Hukuku Dersleri Cilt: 2 (1. bs Astana Yayınları 2019)