Journals / Spor ve Bilim Dergisi / 2025 / Cilt: 3 Sayı: 2

The Relationship Between Metacognitive Processes and Perceived Learning Levels of University Students Actively Engaged in Sports During Competition

Aktif Olarak Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Müsabaka Esnasındaki Üst Bilişsel Süreçleri ile Algılanan Öğrenme Düzeyleri Arasındaki İlişki

İsmail Karademir(KAFKAS ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5724-7969
Hatice Gezer(KAFKAS ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7291-4002
Engin Gezer(KAFKAS ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3225-2160
Pages
113–126
Publication Date
2025-10-17
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings revealed a significant difference only in cognitive learning scores with respect to gender (U = 2540.0, p = .023), indicating that female students scored higher than males.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The aim of this study is to examine the relationship between metacognitive processes exhibited by university students actively engaged in sports during competitions and their perceived levels of learning.
📊
Key Findings & Data:Conducted within the framework of a correlational survey model, the study included 160 university students (79 males, 81 females), aged between 18 and 25, who were actively involved in individual or team sports.
💡
Conclusion & Impact:The findings revealed a significant difference only in cognitive learning scores with respect to gender (U = 2540.0, p = .023), indicating that female students scored higher than males.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Üst bilişsel süreçler · Algılanan öğrenme · Üniversite öğrencileri

Abstract

The aim of this study is to examine the relationship between metacognitive processes exhibited by university students actively engaged in sports during competitions and their perceived levels of learning. Conducted within the framework of a correlational survey model, the study included 160 university students (79 males, 81 females), aged between 18 and 25, who were actively involved in individual or team sports. Data were collected through the “Metacognitive Processes During Performance Scale” and the “Perceived Learning Scale.” Since the data did not follow a normal distribution, non-parametric tests (Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, and Spearman’s rho correlation) were employed in the analyses. The findings revealed a significant difference only in cognitive learning scores with respect to gender (U = 2540.0, p = .023), indicating that female students scored higher than males. No significant differences were identified for age or type of sport. Regarding parental attitudes, a statistically significant difference was found only in the Metacognitive Processes Scale (χ²(3) = 11.61, p = .009), with students reporting authoritarian parental attitudes demonstrating higher levels of metacognitive processes. Furthermore, significant positive correlations were observed between metacognitive processes and the cognitive, affective, and psychomotor domains of learning. A significant and positive relationship was also found between metacognitive processes and perceived learning levels (p < .01). In conclusion, the study demonstrated that female students reported higher cognitive learning levels than males, parental attitudes had a particularly influential role on metacognitive processes, and metacognitive processes were positively associated with all dimensions of learning. These results emphasize that fostering metacognitive skills plays a critical role in enhancing learning performance within sports contexts.

Özet

Bu araştırmanın amacı, aktif olarak spor yapan üniversite öğrencilerinin müsabaka esnasında sergiledikleri üst bilişsel süreçler ile algılanan öğrenme düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. İlişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülen çalışmaya, 18–25 yaş aralığında olan ve bireysel ya da takım sporlarıyla aktif şekilde ilgilenen 160 üniversite öğrencisi (79 erkek, 81 kadın) katılmıştır. Veriler, “Performans Esnasındaki Üst Bilişsel Süreçler Ölçeği” ve “Algılanan Öğrenme Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle analizlerde non-parametrik testler (Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H ve Spearman’s rho korelasyon) kullanılmıştır. Bulgular, cinsiyet değişkenine göre yalnızca bilişsel öğrenme düzeyinde anlamlı farklılık olduğunu (U = 2540.0, p = .023) kadın öğrencilerin bu alandaki puanlarının erkeklere kıyasla daha yüksek olduğunu göstermiştir. Yaş ve spor branşı değişkenlerinde anlamlı fark tespit edilmemiştir. Ebeveyn tutumu değişkenine göre yalnızca Üst Bilişsel Süreçler ölçeğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (χ²(3) = 11.61, p = .009). Otoriter ebeveyn tutumuna sahip katılımcıların üst bilişsel süreç düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca üst bilişsel süreçlerle öğrenmenin bilişsel, duyuşsal ve psikomotor alanları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Üst bilişsel süreçler ile algılanan öğrenme düzeyleri arasında ise anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğu tespit edilmiştir (p < .01). Sonuç olarak, çalışmada elde edilen bulgular; kadın öğrencilerin bilişsel öğrenme düzeylerinin erkeklere kıyasla daha yüksek olduğunu, ebeveyn tutumunun özellikle üst bilişsel süreçler üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğunu ve üst bilişsel süreçlerle öğrenmenin tüm boyutları arasında pozitif ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, spor ortamlarında üst bilişsel becerilerin geliştirilmesinin öğrenme performansını artırmada kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.

🔖

Cite This Article

Karademir, İ., Gezer, H., Gezer, E. (2025). The Relationship Between Metacognitive Processes and Perceived Learning Levels of University Students Actively Engaged in Sports During Competition. Spor ve Bilim Dergisi, Cilt: 3 Sayı: 2, 113–126. https://ajindex.com/articles/1646607

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (40)

  1. Akgül, A., Gürel Göksel, A., & Yaraş, A. (2023). Üniversite öğrencilerinin e-öğrenme tutum düzeylerinin incelenmesi: spor bilimleri fakültesi örneği. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(4), 1262-1276.
  2. Akın, A. (2006). Üst biliş: Bilişsel süreçler üzerindeki etkileri ve eğitimle ilişkisi. Eğitim ve Bilim, 31(139), 13-25.
  3. Albayrak, E., Güngören, Ö. C., & Horzum, M. B. (2014). Algılanan öğrenme ölçeğinin Türkçeye uyarlaması. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 33(1), 1-14.f
  4. Alkan, İ., & Bayri, N. (2020). Ortaokul öğrencilerinin yapılandırmacı öğrenme ortamı algıları ile üstbiliş farkındalık düzeyleri arasındaki ilişki. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 801-812. https://doi.org/10.17679/inuefd.637693
  5. Amorose, A. J., & Anderson-Butcher, D. (2007). Autonomy-supportive coaching and self-determined motivation in youth sport. Psychology of Sport and Exercise, 8(5), 654–670. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2006.11.003
  6. Arıcı, F. (2011). Üniversite öğrencilerinde toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin algılar ve psikolojik iyi oluş. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Hacettepe Üniversitesi.
  7. Asan, S., & Çingöz, Y. E. (2021). Takım ve bireysel spor yapan bireylerin bilişsel davranışçı fiziksel aktivite düzeylerinin karşılaştırılması. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(2), 167-174. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunibesyo/issue/63280/946127
  8. Baker, J., Wattie, N., & Schorer, J. (2020). Compromising skill: How overthinking can limit athletic performance. International Journal of Sport Psychology, 51(2), 95–112. https://doi.org/10.7352/IJSP.2020.51.2
  9. Beilock, S. L., & Carr, T. H. (2001). On the fragility of skilled performance: What governs choking under pressure? Journal of Experimental Psychology: General, 130(4), 701–725. https://doi.org/10.1037/0096-3445.130.4.701
  10. Biggs, J. (1987). Student Approaches to Learning and Studying. Australian Council for Educational Research.
  11. Buldur, S., & Baygül, E. (2023). Fen bilimleri dersindeki sınıf içi değerlendirme ortamı algıları ile üst bilişe yönelik sınıf ortamı algıları arasındaki ilişki. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 11(3), 752-773.
  12. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (29. Baskı). Pegem Akademi.
  13. Cüceloğlu, D. (2000). İnsan ve Davranış. Remzi Kitabevi.
  14. Çalgıcı, G., & Ogan-Bekiroğlu, F. (2021). Ortaokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalıkları ile öğrenme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 182-194.
  15. Duman, S. (2008). Problem Çözme Yöntemleri ve Uygulamaları. Eğitim Yayınları.
  16. Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive–developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906–911. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0003-066X.34.10.906
  17. Follmer, D. J., & Sperling, R. A. (2016). The mediating role of metacognition in the relationship between executive function and self-regulated learning. British Journal of Educational Psychology, 86(4), 559–575. https://bpspsychub.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/bjep.12123
  18. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 Update (10th ed.). Pearson.
  19. Gürsal, B., & Gezer, E. (2024). Performans esnasındaki üst bilişsel süreçler: Ölçek uyarlama çalışması. Mediterranean Journal of Sport Science, 7(4), 754-767. https://doi.org/10.38021asbid.1571801
  20. Johnson, J. (2006). Decision-making processes in sports. Journal of Sports Psychology, 8(2), 120-135.
  21. Karabacak, A., Yıldırım, N., Adıgüzel, E., & Kurt, E. (2015). Üniversite öğrencilerinin bilişsel çarpıtma ve sosyal kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin aile ile ilgili değişkenler açısından incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 516-533. https://dergipark.org.tr/tr/pub/befdergi/issue/17275/180481
  22. Karadeniz, Ş. (2004). Cinsiyet ve öğrenme stilinin gezinme stratejisi ve başarıya etkisi. Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 48-55.
  23. Karasar, N. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemi (20. Baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
  24. Kaya, A., Bozaslan, H., & Genç, G. (2012). Üniversite öğrencilerinin anne-baba tutumlarının problem çözme becerilerine, sosyal kaygı düzeylerine ve akademik başarılarına etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (18), 208-225. https://dergipark.org.tr/tr/pub/zgefd/issue/47947/606639
  25. Kelemen, B., Tóth, R., Benczenleitner, O., & Tóth, L. (2024). Mental preparation in runners: gender differences, competition levels, and psychological training effects on performance. Frontiers in Sports and Active Living, 6, 1456504. https://doi.org/10.3389/fspor.2024.1456504
  26. Oğuz, A., & Kutlu-Kalender, N. (2018). Ortaokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalıkları ile öz yeterlik algıları arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim Dergisi, 43(195), 211-226. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/496900
  27. Özkatar Kaya, E. (2022). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin bireysel ve takım sporu yapmasındaki kişilik özelliklerinin iletişim beceri düzeylerine etkisi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 857-866. https://dergipark.org.tr/tr/pub/asbid/issue/73962/1206472
  28. Rovai, A. P., Wighting, M. J., Baker, J. D., & Grooms, L. D. (2009). Development of an instrument to measure perceived cognitive, affective, and psychomotor learning in traditional and virtual classroom higher education settings. The Internet and higher education, 12(1), 7-13. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2008.10.002
  29. Schraw, G., & Dennison, R. S. (1994). Assessing metacognitive awareness. Contemporary Educational Psychology, 19(4), 460-475. https://doi.org/10.1006/ceps.1994.1033
  30. Soenens, B., & Vansteenkiste, M. (2010). A theoretical upgrade of the concept of parental psychological control. Developmental Review, 30(1), 74–99. https://doi.org/10.1016/j.dr.2009.11.001
  31. Sperling, R. A., Howard, B. C., Miller, L. A., & Murphy, C. (2002). Measures of children's knowledge and regulation of cognition. Contemporary Educational Psychology, 27(1), 51–79. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0361476X01920103
  32. Sürek, S. (2021). Takım Sporu Yapan ve Bireysel Spor Yapan Öğrencilerin Algısal Motor Becerileri ile Dikkat Özelliklerinin İncelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Marmara Üniversitesi.
  33. Veenman, M. V. J., & Beishuizen, J. J. (2004). Intellectual and metacognitive skills of novices while studying texts under conditions of text difficulty and time constraint. Learning and Instruction, 14(6), 621–640. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2004.09.004
  34. Vestberg, T., Gustafson, R., Maurex, L., Ingvar, M., & Petrovic, P. (2017). Executive functions predict the success of top-soccer players. PLoS ONE, 12(2), e0170845. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0170845
  35. Wang, M. T., & Kenny, S. (2014). Parental control and autonomy support in adolescent development. Child Development Perspectives, 8(3), 145–150. https://doi.org/10.1111/cdep.12073
  36. Yıldırım, A., & Doğanay, A. (2016). Öğrenme stratejileri ve akademik başarı arasındaki ilişkiler. Eğitim ve Bilim, 41(186), 25-39.
  37. Yıldız, M. (2010). Sporcuların üst bilişsel farkındalıklarının performans üzerindeki etkileri. Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 45-58.
  38. Yılmaz, A., & Ağgön, E. (2023). Aktif spor yapan üniversite öğrencilerinin beden memnuniyeti, mental iyi oluş ve özgüven düzeylerinin incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 14(1), 31-42.
  39. Yılmaz, T., & Mayda, M. H. (2024). Aktif spor yapan üniversite öğrencilerinin ruminasyon düzeylerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 9(2), 194-205.
  40. Yu, Z., & Deng, X. (2022). A meta-analysis of gender differences in e-learners' self-efficacy, satisfaction, motivation, attitude, and performance across the world. Frontiers in Psychology, 13, 897327. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.897327