Journals / Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi / 2026 / Sayı: 27

The Relationship Between Central Budget Transfers to The Social Security System and Inflation: An Econometric Analysis on Türkiye

Merkezi Bütçeden Sosyal Güvenlik Sistemine Yapılan Transferlerin Enflasyonla İlişkisi: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Analiz

Nadir Can Moğulkoç(Sosyal Güvenlik Kurumu)
Ferhat Şentürk(Sosyal Güvenlik Kurumu)
Pages
22–42
Publication Date
2026-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

VAR model results indicate a positive relationship between social security transfers and inflation.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to analyze the impact of public resources used to finance the constitutionally guaranteed right to social security in Türkiye—particularly the transfers from the central government to the social security system—on inflation.
📊
Key Findings & Data:While the social security system ensures protection for individuals against social risks such as unemployment, old age, and illness, its sustainability imposes a significant burden on public finances.
💡
Conclusion & Impact:VAR model results indicate a positive relationship between social security transfers and inflation.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:2013 Verileri
⚙️Variables:Enflasyon · VAR Analizi · Bütçe Transferleri

Abstract

This study aims to analyze the impact of public resources used to finance the constitutionally guaranteed right to social security in Türkiye—particularly the transfers from the central government to the social security system—on inflation. While the social security system ensures protection for individuals against social risks such as unemployment, old age, and illness, its sustainability imposes a significant burden on public finances. As social expenditures have grown, the scale of budgetary transfers to the system has expanded over time, raising concerns about their potential effects on budget deficits and inflation—key issues in terms of macroeconomic stability. Within this framework, the study employs quarterly data from the period 2013:1 to 2024:2 to examine the causal relationship between social security transfers and inflation using econometric methods. To reveal the short-term dynamic interactions between the variables, a Vector Autoregressive (VAR) model is applied. In addition, variance decomposition and impulse-response analyses are conducted to assess how changes in social security transfers influence inflation over time. VAR model results indicate a positive relationship between social security transfers and inflation. The variance decomposition analysis shows how the impact of transfers on the variance of inflation increases and accumulates over a ten-period horizon. The impulse-response analysis indicates the timing and nature of inflation's reaction to shocks in social security transfers. The findings suggest that the growing share of the social security system within public spending should be evaluated not only in terms of fiscal sustainability but also in light of its implications for price stability.

Özet

Bu çalışma, Türkiye'de vatandaşlara anayasal bir hak olarak tanınan sosyal güvenlik hakkının finansmanında kullanılan kamu kaynaklarının, özellikle sosyal güvenlik sistemine yapılan merkezi bütçe transferlerinin enflasyon üzerindeki etkisini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Sosyal güvenlik sistemi, bireylerin işsizlik, yaşlılık, hastalık gibi sosyal risklere karşı korunmasını sağlarken, bu sistemin sürdürülebilirliği kamu maliyesi üzerinde önemli bir yük oluşturmaktadır. Artan sosyal harcamaların karşılanabilmesi için merkezi bütçeden yapılan transferler zamanla büyümekte ve bu durumun bütçe açıkları ile enflasyon üzerindeki olası etkileri, makroekonomik istikrar açısından önemli bir tartışma alanı yaratmaktadır. Bu kapsamda, çalışmada 2013:1 – 2024:2 dönemine ait çeyreklik veriler kullanılarak sosyal güvenlik transferleri ile enflasyon arasındaki nedensellik ilişkisi ekonometrik yöntemlerle incelenmiştir. Analizde, değişkenler arasındaki kısa dönemli dinamik ilişkileri ortaya koymak amacıyla Vector Autoregressive (VAR) modeli uygulanmıştır. Ayrıca varyans ayrıştırması ve etki-tepki analizleri yoluyla, sosyal güvenlik transferlerinde meydana gelen değişimlerin enflasyon üzerindeki etkisinin zaman içindeki dağılımı değerlendirilmiştir. VAR modeli sonuçlarına göre, sosyal güvenlik sistemine merkezi bütçeden yapılan transferler ile enflasyon arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Varyans ayrıştırması analizi ile, enflasyonun varyansında on dönemde meydana gelen değişimde sosyal güvenlik sistemine yapılan transferlerin etkisinin zamanla ne şekilde arttığı ve birikimli etkisi gözlenmiştir. Etki-tepki analizinde, sosyal güvenlik transferlerindeki ani bir artışın (şokun), enflasyonu hangi dönemlerde ve ne yönde etkilediği gözlenmiştir. Elde edilen bulgular, sosyal güvenlik sisteminin kamu harcamaları içindeki artan payının sadece mali sürdürülebilirlik açısından değil, fiyat istikrarı bakımından da dikkatle ele alınması gerektiğini göstermektedir.

🔖

Cite This Article

Moğulkoç, N. C., Şentürk, F. (2026). The Relationship Between Central Budget Transfers to The Social Security System and Inflation: An Econometric Analysis on Türkiye. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, Sayı: 27, 22–42. https://doi.org/10.63673/SosyoTeknik.1981506

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (28)

  1. Abdioğlu, Z. ve Terzi, H. (2009). Enflasyon ve Bütçe Açıkları İlişkisi: Tanzi ve Patinkin Etkisi.Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 23 (2), s. 195–211.
  2. Akçay, C., Alper, E. ve Özmucur, S. (1996). “Budget Deficit, Money Supply and Inflation: Evidence from Low and High Frequency Data for Turkey”, Bogaziçi University Institute of Social Sciences.
  3. Akgeyik, T.,Yılmaz,B.E ve Şeker,M. (2007). En Büyük Karadelik: Sosyal Güvenlik Açıkları ve Reform Tartışmalarının Sosyo-Ekonomik Yansımaları. Türk Sigorta Enstitüsü Vakfı Sigorta Araştırma İnceleme Yayınları, Yayın No:26, İstanbul
  4. Altıntaş, H.; Çetintaş, H. ve Taban,S. (2008). Türkiye'de Bütçe Açığı, Parasal Büyüme ve Enflasyon Arasındaki İlişkinin Ekonometrik Analizi: 1992-2006. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8 (2), s. 185–208.
  5. Altunöz, U. (2017). Sosyal Güvenlik Politikaları Açısından Bütçe Transferlerinin Makroekonomik Etkileri: Türkiye Deneyimi. International Review of Economics andManagement, 5(1), s. 58–78.
  6. Bayrak, M. ve Kanca, C. O. (2013). Türkiye'de Kamu Kesimi Açıklarının Nedenleri ve Fiyatlar Genel Düzeyi Üzerindeki Etkileri. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi (48), s. 91–111.
  7. Cural, M. (2016). Türk Sosyal Güvenlik Sisteminin Mali Yapısı ve Sisteme Yapılan Bütçe Transferlerinin Ekonomik Yansımaları. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 21(2), s. 693–706.
  8. Cural, M. ve Memişoğlu, H. (2022). Türkiye’de Sosyal Güvenlik Reformlarının Mali Sonuçları. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 8(1).
  9. Dilekli, S. ve Yeşilkara, K. (2002). Maastricht Kriterleri. Avrupa Birliği İle İlişkiler Genel Müdürlüğü, T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı.
  10. Friedman, M. (1968). The Role of monetary policy. The American Economic Review, 58(1).
  11. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı. (2024), Merkezi Yönetim Bütçe İstatistikleri. Haziran 1, 2024 tarihinde https://muhasebat.hmb.gov.tr/merkezi-yonetim-butce-istatistikleri adresinden alındı.
  12. İpek, E. ve Akar, S. (2016). Bütçe Açığı ve Enflasyon Arasındaki İlişki: Türkiye İçin Ampirik Bir Analiz. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 38 (2), s. 167–189.
  13. Karadeniz, Y. (2022). Enflasyon ve Bütçe Açığı Arasındaki Kuadratik İlişki: Türkiye Örneği. Sayıştay Dergisi, 33(125), s. 291–309.
  14. Kılavuz, E. ve Altınöz, B. (2020). Türkiye’de Para Arzı İle Enflasyon Arasındaki İlişki: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 5 (2), s. 242–260.
  15. Küçükşahi̇n, D., ve Nurdoğan, A.K. (2022). Kadın İstihdamının Sosyal Güvenlik Kurumu Prim Gelirleri Üzerindeki Etkisi: Türkiye için Ekonometrik Bir Analiz. International Journal of Innovative Approaches in Social Sciences, 6(2), 59-80. https://doi.org/10.29329/ijiasos.2022.458.2
  16. T.C. Başbakanlık. (2005). Sosyal Güvenlik Reformu: Sorunlar ve Çözüm Önerileri, Kamu Yönetiminde Yeniden Yapılanma. Ankara.
  17. Taşdemir, B.M. (2025). Sosyal Güvenlik Sistemine Yapılan Bütçe Transferlerinin Etkileri. Turkuaz Uluslarası Sosyo-Ekonomik Stratejik Araştırmalar Dergisi, 7(2).
  18. Tiwari, A. (2011). Fiscal Deficit and Inflation: An empirical analysis for India. The Romanian Economic Journal, 131 (42), s. 131–158.
  19. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (2004). Enflasyon
  20. Totonchi, J. (2011). Macroeconomic theories of inflation. In International conference on economics and finance research. 4 (1), s. 459-462).
  21. Tuncay, A. C., ve Ekmekçi, Ö. (2011). Sosyal Güvenlik Hukuku Dersleri (14. b.). İstanbul, Türkiye.
  22. TÜİK (2024). https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/statistical-themes
  23. Ünsal, E. M. (2005). Makro İktisat. 6.baskı. Ankara: İmaj Yayınevi
  24. Vieira, C. (2000). Are Fiscal Deficits Inflationary? Evidence for the EU. Economic Research Paper, 7, s.1-16.
  25. White, J. (2012): “Social Security's Effects on the Federal Budget Deficit:Economics and Politics”, Case Western Reserve University.
  26. Yıldırım, K.; Karaman, D ve Taşdemir, M (2014). Makroekonomi, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  27. Yılmaz, B.E. (2014). Sosyal Güvenlik Ekonomisi: Türkiye’de Sosyal Güvenlik Sisteminin Açıkları, Finansmanı ve Reformu. Derin Yayınları
  28. Yılmaz, V ve Yentürk, N. (2015). Türkiye'de Sosyal Güvenlik Harcamalarının Uzun Dönemli Analizi Değelendirme Notu. Sivil Toplum Dayanışma Merkezi.