SavedAdd your journal

Journals / 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum / 2026 / Cilt: 15 Sayı: 43

EXAMINING MIDDLE SCHOOL PRINCIPALS’ AWARENESS AND BEHAVIOUR REGARDING TRANSFORMATIONAL LEADERSHIP EDUCATIONAL INSTITUTIONS

ORTAOKUL MÜDÜRLERİNİN DÖNÜŞÜMCÜ LİDERLİĞE İLİŞKİN FARKINDALIK VE DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

Madina Raissova(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0009-0002-4002-9847
Ferudun Sezgin(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-7645-264X
Pages
75–106
Publication Date
2026-04-24
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Furthermore, within the dimension of individualized consideration, school principals indicated that they demonstrate leadership behaviours by supporting development, considering individual needs, and assisting in problem-solving.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The aim of this study is to examine school principals' awareness of transformational leadership and the leadership behaviors they demonstrate within the context of transformational leadership.
📊
Key Findings & Data:The participants consisted of 15 middle school principals working in public secondary schools located in the central and district areas of Ankara, selected using criterion sampling and maximum diversity sampling techniques from purposeful sampling methods.
💡
Conclusion & Impact:Furthermore, within the dimension of individualized consideration, school principals indicated that they demonstrate leadership behaviours by supporting development, considering individual needs, and assisting in problem-solving.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Dönüşümcü liderlik · okul müdürü · liderlik davranışları

Abstract

The aim of this study is to examine school principals' awareness of transformational leadership and the leadership behaviors they demonstrate within the context of transformational leadership. The study employed a qualitative research approach and was designed using a phenomenological research design. The participants consisted of 15 middle school principals working in public secondary schools located in the central and district areas of Ankara, selected using criterion sampling and maximum diversity sampling techniques from purposeful sampling methods. Data were collected using a semi-structured interview form. Descriptive analysis and content analysis techniques were used in the analysis of the data. The research results reveal that school principals have adopted the transformational leadership approach and perceive that they exhibit leadership characteristics within the dimensions of transformational leadership, primarily through inspirational motivation, as well as idealised influence, intellectual stimulation, and individualized consideration. Within the idealised influence dimension, school principals stated that they exhibit leadership behaviours by using their expertise in management, through value-oriented, trust-building, and goal-oriented practices. Within the inspirational motivation dimension, the research findings show that school principals exhibit leadership behaviours by considering various situations, creating a vision, and increasing motivation. However, school principals stated that they attach importance to supporting the professional and personal development of teachers through various training activities and development opportunities, and that they exhibit behaviours within the dimension of intellectual stimulation by encouraging innovative and creative thinking. Furthermore, within the dimension of individualized consideration, school principals indicated that they demonstrate leadership behaviours by supporting development, considering individual needs, and assisting in problem-solving.

Özet

Bu araştırmanın amacı, okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik konusundaki farkındalıklarını ve dönüşümcü liderlik bağlamında sergiledikleri liderlik davranışlarını incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve fenomenolojik desen benimsenmiştir. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ve maksimum çeşitlilik örnekleme teknikleri kullanılarak belirlenen, Ankara ili merkez ve ilçelerindeki devlet ortaokullarında görev yapan 15 okul müdüründen oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik yaklaşımını benimsediklerini ve dönüşümcü liderliğin başta telkinle güdüleme olmak üzere idealleştirilmiş etki, entelektüel uyarım ve bireysel destek boyutları kapsamında liderlik özellikleri sergilediklerine ilişkin algılara sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Okul müdürlerinin idealleştirilmiş etki boyutu kapsamında değer odaklı, güven oluşturan ve çalışanları amaca yönelten uygulamaları ile yönetim alanına ilişkin uzmanlıklarını kullanarak liderlik davranışlarını sergilediklerini ifade ettikleri görülmektedir. Araştırma bulguları telkinle güdüleme boyutu kapsamında ise okul müdürlerinin çeşitli durumları dikkate alarak vizyon oluşturma ve motivasyonu artırma yönüyle liderlik davranışları sergilediklerini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte okul müdürleri çeşitli eğitim faaliyetleri ve gelişim fırsatları aracılığıyla öğretmenlerin mesleki ve kişisel gelişimlerini desteklemeye önem verdiklerini, yenilikçi ve yaratıcı düşünceleri konusunda teşvik edici davranarak entelektüel uyarım boyutu kapsamında davranışlar sergilediklerini belirtmişlerdir. Ayrıca bireysel destek boyutu kapsamında okul müdürleri, gelişime destek olma, bireysel ihtiyaçları dikkate alma ve sorun çözümüne destek olma yönüyle liderlik davranışları gösterdiklerini ifade etmişlerdir.

🔖

Cite This Article

Raissova, M., Sezgin, F. (2026). EXAMINING MIDDLE SCHOOL PRINCIPALS’ AWARENESS AND BEHAVIOUR REGARDING TRANSFORMATIONAL LEADERSHIP EDUCATIONAL INSTITUTIONS. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Cilt: 15 Sayı: 43, 75–106. https://ajindex.com/articles/1640779

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (35)

  1. BASS, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Sage.
  2. BALCI, A. (2009). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler (7. baskı). Pegem Akademi.
  3. BULUÇ, B. (2009). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri ile okul müdürlerinin liderlik stilleri arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15(57), 5–34.
  4. BUSH, T. (2014). Instructional and transformational leadership: Alternative and complementary models?. Educational Management Administration & Leadership, 42(4), 443–444.
  5. BUSH, T., & Glover, D. (2003). School leadership: Concepts and evidence. Nottingham: National College for School Leadership.
  6. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri (6. baskı). Pegem Akademi.
  7. CALDWELL, B. J., & Spinks, J. M. (1992). Leading the self-managing school. London: Falmer Press.
  8. CHEMERS, M. M. (1997). An integrative theory of leadership. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
  9. ÇELIKTEN, M. (1999). Okul müdürlerinin liderlik davranışları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 18(18), 187–204.
  10. DAY, C., Sammons, P., Hopkins, D., Harris, A., Leithwood, K., Gu, Q., Brown, E., Ahtaridou, E., & Kington, A. (2010). Ten strong claims about successful school leadership. National College for Leadership of Schools and Children’s Services.
  11. ERTÜRK, R., & Argon, T. (2021). Okul yöneticilerinin liderlik stillerinin öğretmen motivasyonu üzerindeki etkisi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 10(3), 45–60.
  12. FULLAN, M. (2001). Leading in a culture of change. Jossey-Bass.
  13. GÖKSOY, S., Torlak, R., & Uğuz, S. (2019). Eğitim kurumlarında dönüşümcü liderlik ve örgütsel güven ilişkisi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 15(1), 10–25.
  14. GÜÇLÜ, N., & Türkoğlu, H. (2003). Dönüşümcü liderlik. Kastamonu Eğitim Dergisi, 11(2), 309–320.
  15. GÜNEYLI, A. (2007). Yaratıcı drama yönteminin yabancı dil öğretiminde akademik başarıya ve tutuma etkisi. Eğitim ve Bilim, 32(144), 55–62.
  16. HALLINGER, P. (2003). Leading educational change: Reflections on the practice of instructional and transformational leadership. Cambridge Journal of Education, 33(3), 329–351. https://doi.org/10.1080/0305764032000122005
  17. HOY, W. K., & Miskel, C. G. (2012). Educational administration: Theory, research, and practice (9th ed.). New York, NY: McGraw-Hill.
  18. KARIP, E. (1998). Dönüşümcü liderlik. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 16(16), 443–465.
  19. KAZAK, E., & Polat, S. (2023). Eğitim örgütlerinde dönüşümcü liderlik ve yenilikçi okul kültürü. Eğitim Yönetimi Dergisi, 29(2), 157–176.
  20. KHAN, A. (2023). Transformational school leadership and teacher motivation: A cross-cultural perspective. International Journal of Leadership in Education, 26(4), 567–582. https://doi.org/xxxx
  21. KWAN, P. (2020). Is transformational leadership theory passé? Revisiting the integrative effect of instructional leadership and transformational leadership on student outcomes. Educational Administration Quarterly, 56(2), 321–349. https://doi.org/10.1177/0013161X19861137
  22. LEITHWOOD, K., & Jantzi, D. (2000). The effects of transformational leadership on organizational conditions and student engagement with school. Journal of Educational Administration, 38(2), 112–129. https://doi.org/10.1108/09578230010320064
  23. LUNENBURG, F. C., & Ornstein, A. C. (2013). Educational administration: Concepts and practices (6th ed.). Belmont, CA: Wadsworth, Cengage Learning.
  24. MARKS, H. M., & Printy, S. M. (2003). Principal leadership and school performance: Integrating transformational and instructional leadership. Educational Administration Quarterly, 39(3), 370–397. https://doi.org/10.1177/0013161X03253412
  25. MILES, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage.
  26. MILES, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2023). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (4th ed.). Sage.
  27. ÖZDEMIR, M., Karadağ, E., & Kılınç, A. Ç. (2013). Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 19(1), 25–50.
  28. SEGGIE, F. N., & Bayyurt, Y. (2017). Nitel araştırma: Yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları. Anı Yayıncılık.
  29. SENGE, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday.
  30. SEZGIN, F., Kılınç, A. Ç., Özdemir, M., Özdemir, T. Y., & Erdoğan, C. (2024). Okul liderliği araştırmalarında güncel eğilimler: Türkiye örneği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 30(2), 123–150.
  31. TIAN, M., Zhang, X., Mao, Y., & Gurr, D. (2022). The impact of transformational leadership on teacher professional learning in China. Educational Management Administration & Leadership, 50(5), 713–731. https://doi.org/10.1177/17411432211002009
  32. YILDIRIM, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. baskı). Seçkin Yayıncılık.
  33. YÜKSEL, A., Tosun, C., & Demir, F. (2019). Dönüşümcü liderlik ve örgütsel bağlılık ilişkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(2), 1137–1154.
  34. YÜKSEL, S., & Bilgivar, O. O. (2024). Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik stilleri ile öğretmenlerin yaratıcı düşünme eğilimleri arasındaki ilişkiler. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(1), 373–391. https://doi.org/10.51460/baebd.1424550
  35. ZENGIN, M. (2019). Dönüşümcü liderlik davranışlarının öğretmenlerin motivasyonuna etkisi. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi, 3(1), 45–62.