Journals / Baçini Sanat Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 7

Analysis of the Cross-Stitch Prayer Rugs in the Sivas-Gemerek Region in the Context of Folk Art

Sivas-Gemerek Bölgesindeki Kanaviçe Seccadelerin Halk Sanatı Bağlamında İncelenmesi

Tuğba Bağbaşı(ERCİYES ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ)0000-0003-1510-1974
Pages
60–80
Publication Date
2026-01-22
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The aim of this study is to inventory these handcrafted prayer rugs and introduce them to the scientific community.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Examples of Turkish embroidery art have been found on fragmented fabric pieces in Central Asian burial mounds, and its history dates back to pre-Islamic times.
📊
Key Findings & Data:The fact that no prior scientific studies have been conducted on the prayer rugs included in the catalog is quite significant.
💡
Conclusion & Impact:The aim of this study is to inventory these handcrafted prayer rugs and introduce them to the scientific community.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:El sanatı · Seccade · Kanaviçe

Abstract

Examples of Turkish embroidery art have been found on fragmented fabric pieces in Central Asian burial mounds, and its history dates back to pre-Islamic times. Embroidery, a traditional handicraft, is known to have spread from Asia to Europe. This craft, used by many civilizations, can be found in everyday items such as clothing, pillows, quilts, saddlebags, and prayer rugs. Although embroidery art has been developed in Europe under different names and techniques such as cross-stitch and tapestry, it is fundamentally a type of embroidery done according to the stitching technique of the needle. The art of fabric embroidery, commonly known today as cross-stitch, is created using single and double needle techniques. The motifs, simply embroidered with needle and thread, reflect the culture and art of the region where they are made, as well as the emotions of the people who created them. This research focuses on cross-stitch embroidered prayer rugs located in the Gemerek district of Sivas province. Ten prayer rugs, which are part of a dowry, have been included and examined in detail in terms of fabric type, color, pattern, and composition. The fact that no prior scientific studies have been conducted on the prayer rugs included in the catalog is quite significant. The aim of this study is to inventory these handcrafted prayer rugs and introduce them to the scientific community.

Özet

Türk işleme sanatı örneklerine, Orta Asya kurganlarından çıkarılan kumaş parçaları üzerinde rastlanmış olup tarihi İslamiyet öncesi dönemlere dayanmaktadır. Geleneksel el sanatlarından biri olan işleme sanatının Asya’dan Avrupa’ya geçtiği bilinmektedir. Birçok medeniyet tarafından kullanılan bu el sanatına kıyafet, yastık, yorgan, heybe ve seccade gibi günlük kullanım eşyalarında rastlanılmaktadır. İşleme sanatı Avrupa’da kanaviçe, goblen iğnesi gibi farklı isimlerle ve tekniklerle tasarlanmış olsa da temelde iğnenin dikiş tekniğine göre yapılan işleme türüdür. Günümüzde yaygın olarak kanaviçe adı ile anılan kumaş işleme sanatı, tek ve çift iğne tekniği ile oluşturulmuştur. İğne ve iplikle basit bir şekilde işlenen motifler işlendiği yörenin kültürünü ve sanatını yansıtmakla beraber, işleyen kişilerin duygularını da içermektedir. Araştırmada Sivas ilinin Gemerek ilçesinde yer alan kanaviçe işlemeli seccadeler ele alınmıştır. Çeyiz eşyası olan 10 adet seccadeye yer verilmiş ve bu seccadeler kumaş cinsi, renk, desen ve kompozisyon açısından detaylı bir şekilde incelenmiştir. Kataloğa dahil edilen seccadeler hakkında daha önce herhangi bir bilimsel çalışma yapılmaması açısından oldukça önemlidir. Çalışmanın amacı, bu el sanatı ürünü olan seccadelerin envanterlenmesi ve bilim dünyasına tanıtılmasıdır.

🔖

Cite This Article

Bağbaşı, T. (2026). Analysis of the Cross-Stitch Prayer Rugs in the Sivas-Gemerek Region in the Context of Folk Art. Baçini Sanat Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 7, 60–80. https://ajindex.com/articles/1629224

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (21)

  1. Anonim. (1971). Kanaviçe.Meydan Larrousse Ansiklopedisi.C:6. İstanbul, s. 859.
  2. Arseven, C. E. (1985). Kanaviçe. Sanat Ansiklopedisi. C.2.İstanbul. Milli Eğitim Basımevi.
  3. Arslan, N. (2024). Sivas İlçelerinde Bulunan Tescilli Camilerin Ahşap ve Kalem İşleri Tezyinatının Değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  4. Aslanapa,O.(1993).Türk Sanatı.İstanbul: Remzi Kitapevi Yayınları.
  5. Barışta, H. Ö. (1997). Türk İşlemelerinden Teknikler. Ankara: Gazi Üniversitesi Mesleki Yaygın Eğitim Fakültesi, Yayın No:2.
  6. Barışta, H. Ö. (1999). Osmanlı İmparatorluğu Dönemi Türk İşlemeleri. (1.Baskı). T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  7. Barışta, H. Ö. (2005). Türkiye Cumhuriyeti Dönemi Halk Plastik Sanatları. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. Beşoğul, İ. (1982). Türk Motifleri ve İşlemeleri. İstanbul: Gonca Yayınevi.
  8. Can, M. (2017). Anadolu Türk Kültüründe Kanaviçe.Motif Akademi Halkbilimi Dergisi. 10/20. 319-334.
  9. Çolakoğlu, Ela. (2006). 20.YY. İskenderun Merkez ve Köylerinde Bulunan Kanaviçe İşlemeler. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.Konya: Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  10. Eronç, Y. P. (1984). Giyim Süsleme Teknikleri. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
  11. Kalyoncu H. (2015). Ehl-i Hiref-i Hassa’ Teşkilatının Osmanlı Kültür ve Sanat Yaşamındaki Yeri ve Önemi.TheJournal of AcademicSocialScienceStudies. 33, 279-294.
  12. Koçak E. (2021). Çağdaş Sanatlarda Kanaviçe’nin Evrimi. ÇAKÜ Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 9/2, 238-259.
  13. Korkusuz, S. (1980). Nakıs. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
  14. Nas, Emine. (2012). Konya Yöresi El Sanatlarında Anlam Yüklü Motiflerin Halk Diline Yansıması. TurkishStudies - International PeriodicalForTheLanguages, LiteratureandHistory of TurkishorTurkic, 7/1, 1619-1633.
  15. Sivas 1996 İl Yıllığı. (1996). Ankara: Sivas İl Özel İdare Müdürlüğü.
  16. Sözen, M.& Tanyeli, U. (2014). Sanat Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitapevi.
  17. Sürür,A. (1976). Türk İşleme Sanatı. İstanbul: Türk Süsleme Sanatları Serisi 4, Ak Yayınları.
  18. Taştepe, Ç. & Horoz. H. (2019). Geleneksel Türk El Sanatlarından Biri Olan Kanaviçenin Dünü, Bugünü, Yarını.Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,37, 135-140.
  19. Tüm Cebeci, D. (2022). Türk İşleme Sanatında Hayat Ağacı Motifi ve Uygulamaları. Arış, 20/21, 7-29.
  20. Yasak, İ. (2021). Sivas İli (Genişletilmiş Yeni Baskı). Sivas: Sivas Belediyesi.
  21. Yılmaz, A. (2018). Giresun ve Çevresinde Bulunan Kanaviçe İşlemeler.Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü El Sanatları Eğitimi ABD. Yüksek L