SavedAdd your journal

Journals / Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Dergisi / 2025 / Cilt: 7 Sayı: 1

An Investigation of Social Studies Teachers’ Self-Efficacy Perceptions Toward Spatial Technologies: A Case Study of Tokat Province

Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Mekânsal Teknolojilere Yönelik Öz yeterlik Algılarının İncelenmesi Tokat İli Örneği

Emre Yildiz(Milli Eğitim Bakanlığı Tokat)
Ömer Faruk Sönmez(Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi)
Pages
116–139
Publication Date
2026-01-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In conclusion, it can be said that teachers' levels of self-efficacy regarding spatial technologies vary depending on certain demographic characteristics, and that this situation affects the integration of spatial technologies into teaching processes.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examined social studies teachers’ perceptions of their self-efficacy in using spatial technologies and determined whether these perceptions differed according to demographic variables.
📊
Key Findings & Data:The sample of the study consists of 190 social studies teachers working in Tokat province, selected using simple random sampling.
💡
Conclusion & Impact:In conclusion, it can be said that teachers' levels of self-efficacy regarding spatial technologies vary depending on certain demographic characteristics, and that this situation affects the integration of spatial technologies into teaching processes.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:2017 Verileri
⚙️Variables:Sosyal bilgiler eğitimi · öğretim elemanı sayısı · kadın-erkek oranı

Abstract

This study examined social studies teachers’ perceptions of their self-efficacy in using spatial technologies and determined whether these perceptions differed according to demographic variables. Conducted based on a quantitative research approach, the study features cross-sectional descriptive survey and causal comparative design characteristics. The sample of the study consists of 190 social studies teachers working in Tokat province, selected using simple random sampling. Data was collected using a Personal Information Form containing questions about teachers’ personal information (gender, age, professional seniority, field, etc.) and the Spatial Technologies Self-Efficacy Scale developed by Akbaş and Toros (2017). The data obtained from the scale were analyzed using the SPSS 22.0 program. Assuming that the data were normally distributed, parametric statistical analyses were applied; the independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were performed to determine the differences between the variables. The findings from the study revealed that teachers' self-efficacy levels regarding spatial technologies were generally in the medium to high range. Significant differences in self-efficacy perceptions were found based on the variables of gender, age, region of assignment, whether or not teachers had taken a GIS course, whether or not they had received cartography training, and length of time using computers. However, it was determined that the variables of field of graduation, professional seniority, marital status, and parenthood did not have a significant effect on self-efficacy perceptions. In conclusion, it can be said that teachers' levels of self-efficacy regarding spatial technologies vary depending on certain demographic characteristics, and that this situation affects the integration of spatial technologies into teaching processes. In this context, it is recommended to expand in-service training programs aimed at developing teachers' technological competence, strengthen the technological infrastructure in schools, and establish mentoring and sharing platforms that will increase professional interaction.

Özet

Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin mekânsal teknolojileri kullanmaya yönelik öz yeterlik algı düzeylerini belirlemek ve bu algıların demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Nicel araştırma yaklaşımına dayalı olarak yürütülen çalışma, kesitsel betimsel tarama ve nedensel karşılaştırmalı desen özelliklerini taşımaktadır. Araştırmanın örneklemini, Tokat ilinde görev yapan ve basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 190 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak öğretmenlerin kişisel bilgilerine (cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, branş vb.) ilişkin soruları içeren Kişisel Bilgi Formu ile Akbaş ve Toros (2017) tarafından geliştirilen Mekânsal Teknolojiler Öz yeterlik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Ölçekten elde edilen veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım gösterdiği kabul edilerek parametrik istatistiksel analizler uygulanmış; değişkenler arasındaki farkları belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, öğretmenlerin mekânsal teknolojilere yönelik öz yeterlik düzeylerinin genel olarak orta–yüksek aralığında olduğunu ortaya koymuştur. Cinsiyet, yaş, görev bölgesi, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) dersi alma durumu, haritacılık/kartografya eğitimi alma durumu ve bilgisayar kullanma süresi değişkenlerine göre öz yeterlik algılarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Buna karşın; mezuniyet branşı, mesleki kıdem, medeni durum ve çocuk sahibi olma değişkenlerinin öz yeterlik algıları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, öğretmenlerin mekânsal teknolojilerle ilgili öz yeterlik düzeylerinin belirli demografik özelliklere bağlı olarak farklılaştığı ve bu durumun mekânsal teknolojilerin öğretim süreçlerine entegrasyonunu etkilediği söylenebilir. Bu bağlamda, öğretmenlerin teknolojik yeterliklerini geliştirmeye yönelik hizmet içi eğitim programlarının yaygınlaştırılması, okullardaki teknolojik altyapının güçlendirilmesi ve mesleki etkileşimi artıracak mentorluk ve paylaşım platformlarının oluşturulması önerilmektedir.

🔖

Cite This Article

Yildiz, E., Sönmez, Ö. F. (2026). An Investigation of Social Studies Teachers’ Self-Efficacy Perceptions Toward Spatial Technologies: A Case Study of Tokat Province. Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 116–139. https://ajindex.com/articles/1623566

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (68)

  1. Akış, A., & Akman, M. (2022). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde coğrafya konularının öğretiminde CBS kullanımına yönelik bakış açıları. Electronic Journal of Education Sciences, 11(22), 257–273.
  2. Akbaş, Y., & Toros, S. (2017). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının mekânsal teknolojilere yönelik öz yeterlik algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. The Journal of International Social Research, 10(54), 668–677.
  3. Akbaş, Y., & Toros, S. (2017). Mekânsal teknolojilere yönelik öz yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 7(1), 61–79.
  4. Alibrandi, M., & Palmer-Moloney, J. (2001). Making a place for technology in teacher education with geographic information systems (GIS). Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 1(4), 483–500.
  5. Altunçekiç, A., Yaman, S., & Koray, Ö. (2005). Öğretmen adaylarının öz-yeterlik inanç düzeyleri ve problem çözme becerileri üzerine bir araştırma. Kastamonu Eğitim Dergisi, 13(1), 93–102.
  6. Apaydın Timur, S. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin çevre eğitimi öz-yeterlik düzeyleri (Tez No. 624082) [Yüksek lisans tezi, Aksaray Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  7. Artvinli, E. (2009). Coğrafya öğretmenlerinin CBS kullanım yeterlikleri. Marmara Coğrafya Dergisi, 19, 122–143.
  8. Avcı, D. U., Güneş, P. U., & Çabuk, A. (2015). Uzaktan eğitim ile uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri eğitimlerinin verilmesine dair bir değerlendirme. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 7(3), 53–68.
  9. Aypay, A., & Özdemir, M. (2021). Güncel eğilimlerden hareketle gelecek eğitim politikalarına yönelik çıkarımlar. İnsan ve İnsan, 8(27), 27–49.
  10. Baltacı, A. (2017). Okul müdürlerinin iş doyumları ile öz yeterlik algıları arasındaki ilişki. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 49–76.
  11. Bandura, A. (1994). Self-efficacy. V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior içinde (ss. 71–81). Academic.
  12. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Freeman.
  13. Brown, S., vd. (2024). The role of teacher agency in using GIS to teach sustainability. International Research in Geographical and Environmental Education, 33(1), 56–71.
  14. Bufasi, E., vd. (2024). Addressing the complexity of spatial teaching: A narrative review. Frontiers in Education, 9, 1306189.
  15. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (28. baskı). Pegem Akademi.
  16. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (11. baskı). Pegem Akademi.
  17. Castellar, S. M. V., & Jordão, B. G. F. (2021). Spatial thinking in cartography teaching for schoolchildren. International Journal of Cartography, 7(3), 304–316.
  18. Çetinkaya, S., & Tabak, S. (2019). Öğretmen adaylarının eğitim programı okuryazarlık yeterlilikleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(1), 296–309.
  19. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design (5. baskı.). Sage.
  20. Demirel, Ö. (2012). Eğitimde program geliştirme (17. baskı). Pegem Akademi.
  21. DeVellis, R. F. (2017). Scale development (4. baskı). Sage.
  22. Domínguez Almansa, A., Riveiro-Rodríguez, T., Blanco-Chao, R., & Costa-Casais, M. (2025). Geographic information systems and teacher training in heritage education. Geospatial technologies for heritage education içinde (ss. 199–212). Springer.
  23. Duarte, F., Teodoro, A., & Gonçalves, M. (2022). Evaluation of spatial thinking ability in higher education. ISPRS International Journal of Geo-Information, 11(8), 417.
  24. Ergün, A. (2023). Dijital haritaların kullanılabilirliğinin incelenmesi. International Journal of Geography and Geography Education, 50, 82–103.
  25. Erol, O., & Akpınar, E. (2021). Eğitimde dijital teknolojilerin kullanımı. Millî Eğitim Dergisi, 50(231), 450–472.
  26. Ertmer, P. A., & Ottenbreit-Leftwich, A. T. (2010). Teacher technology change. Journal of Research on Technology in Education, 42(3), 255–284.
  27. Gagnier, K. M., Holochwost, S. J., & Fisher, K. R. (2022). Spatial thinking and elementary teachers’ self-efficacy. Journal of Research in Science Teaching, 59(1), 95–126.
  28. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: a simple guide and reference. Pearson.
  29. Gündoğan, S. (2017). CBS entegrasyonu ve öğretmen yeterlikleri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(2), 789–812.
  30. Hagevik, R. (2011). Fostering 21st-century learning with geospatial technologies. Middle School Journal, 42(4), 26–33.
  31. Hong, J. E. (2014). Teacher adoption of GIS. Journal of Geography, 113(4), 139–150.
  32. Hong, J. E., & Stonier, F. (2015). GIS in-service teacher training based on TPACK. Journal of Geography, 114(3), 108–117.
  33. İrcan, M. R., & Duman, N. (2020). Web tabanlı CBS uygulamaları. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(3), 1051–1085.
  34. İşman, A. (2008). Eğitim teknolojisi ve öğretim teknolojisi. Pegem Akademi.
  35. Kahraman, E. (2013). Türkçe öğretmenlerinin bilgisayar destekli eğitim ve teknolojiye yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 347194) [Yüksek lisans tezi, Niğde Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  36. Kalaycı, Ş. (Ed.). (2014). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (5. baskı). Asil.
  37. Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi (27. baskı). Nobel.
  38. Kaymak, E., & Titrek, O. (2021). Öğretmenlerin teknoloji uyumu öz-yeterlikleri. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 104–134.
  39. Kerski, J. J. (2000). The implementation and effectiveness of geographic information systems technology and methods in secondary education (Tez No. 2000. 9969381) [Doktora tezi, Colorado Üniversitesi]. ProQuest.
  40. Keskin, Y. (2018). Sosyal bilgiler öğretiminde mekânsal beceriler. MEB.
  41. Kültekin, S. (2006). Bilgi toplumu ve eğitim programları (Tez No. 206476) [Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  42. Lee, J., & Bednarz, S. W. (2009). Effect of GIS learning on spatial thinking. Journal of Geography in Higher Education, 33(2), 183–198.
  43. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2024). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (4, 5, 6 ve 7. sınıflar). MEB.
  44. Öner, S. (2020). CBS kullanımına yönelik bir uygulama. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 7, 372–392.
  45. Övçan, S. (2015). Harita okuryazarlığı öz yeterliği. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 247–268.
  46. Özcan, H. (2015). Harita okuma ve mekânsal düşünme. Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 23–40.
  47. Özcan, F. (2015). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının harita okuma özyeterlilik ve başarı düzeyleri (Tez No.417988) [Yüksek lisans tezi, Aksaray Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  48. Özdemir, S., Aypay, A., & Yılmaz, M. (2023). Dijitalleşme sürecinde eğitim. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 29(2), 155–176.
  49. Öztürk, A. (2017). Türkiye’de hayat bilgisi dersi öğretim programlarında çocukların katılım hakkı: tarihsel bir analiz. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (27), 864-890.
  50. Ratiani, M., & Madzgharashvili, M. (2025). GIS-supported spatial thinking. European Journal of Geography Education, 12(1), 50–67.
  51. Safran, M. (2008). Sosyal bilgiler öğretiminde teknolojinin yeri. M. Safran (Ed.), Sosyal bilgiler öğretimi içinde (ss. 257–275). Pegem Akademi.
  52. Sezer, A., Yıldırım, N., & Pınar, A. (2010). Bilgisayar öz yeterlilik algısı. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 1–16.
  53. Sezgin, F., Erdoğan, O., & Erdoğan, B. (2017). Teknoloji öz-yeterlikleri. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 7(1), 180–199.
  54. Şahin, L. (2017). Bir sosyal politika aracı olarak eğitim. Trakya Üniversitesi İİBF E-Dergi, 6(1), 122–171.
  55. Şahin, S. (2017). Eğitimde teknoloji kullanımı. Eğitim Teknolojileri Dergisi, 7(2), 35–48.
  56. Şahinoğlu, S. (2021). Holizm yaklaşımı. Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 8(15), 418–441.
  57. Şanlı, C. (2020). Mekânsal analiz kazanımları. Coğrafya Eğitimi Dergisi, 5(1), 20–33.
  58. Şanlı, C. (2024). Spatial self-efficacy and anxiety. Participatory Educational Research, 11(5), 208–226.
  59. Şanlı, C., & Sezer, A. (2019). Mekânsal düşünme ölçeği uyarlama çalışması. Ege Coğrafya Dergisi, 28(2), 213–225.
  60. Şenol, C. (2020). Öğretmenlerin mesleki profesyonellik algılarının mesleki statü, iş memnuniyeti ve öz yeterlik algıları üzerine etkisi (Tez No. 624943) [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  61. Tenkoğlu, H. (2017). Fen bilimleri dersinde teknoloji entegrasyon matrisi modelinin öğrencilerin teknoloji standartları, yansıtıcı düşünme becerileri ve akademik başarılarına etkisi (Tez No. 478695) [Yüksek lisans tezi, Amasya Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  62. Uçkaç, A. (2009). Ekonomik kalkınma ve küreselleşme sürecinde eğitim (Tez No. 261878) [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  63. Uğurlu, N. B., & Aladağ, E. (2015). Mekânsal düşünme ve öğretmen görüşleri. Marmara Coğrafya Dergisi, 32, 22–42.
  64. Uttal, D. H., & Cohen, C. A. (2012). Spatial thinking and STEM. The psychology of learning and motivation içinde (ss. 147–181). Elsevier.
  65. Yang, Y., Du, W., & Mavrikis, M. (2025). Spatial skill development through augmented reality. Digital Experiences in Mathematics Education.
  66. Yalçın, A., Şanlı, C., & Pınar, A. (2025). Spatial thinking skills test development. Journal of Theoretical Educational Sciences, 18(2), 280–301.
  67. Yıldırım, R. (2017). CBS’in sosyal bilgiler eğitiminde kullanımı. Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(3), 1191–1212.
  68. Yıldırım, S. (2017). Eğitimde mekânsal analiz. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 7(2), 45–62.