Journals / Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Dergisi / 2025 / Cilt: 7 Sayı: 1

Active Citizenship in Social Studies Curriculum: Dimensions, Strategies, and Gradual Development

Sosyal Bilgiler Öğretim Programında Aktif Vatandaşlık: Boyutlar, Stratejiler ve Kademeli Gelişim

Engin Zabun(CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0001-8132-8953
Pages
78–93
Publication Date
2026-01-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate that the curriculum structures active citizenship through a holistic approach, shifting its primary focus to the Moral Responsibility and Social Responsibility dimensions.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to examine the Ministry of National Education’s (MNE) renewed Social Studies Curriculum (2024) within the framework of the Turkish Century Education Model (TYMM) to assess students’ approach to acquiring active citizenship competencies.
📊
Key Findings & Data:To achieve this, the program ensures a spiral progression of learning outcomes from Grade 4 to Grade 7 and proposes Reflective Inquiry strategies such as Project-Based Learning and Debate to support the capacity for action.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate that the curriculum structures active citizenship through a holistic approach, shifting its primary focus to the Moral Responsibility and Social Responsibility dimensions.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:2024 Verileri
⚙️Variables:Aktif Vatandaşlık · Aktif Vatandaşlık · sosyal bilgiler öğretim programı

Abstract

This study aims to examine the Ministry of National Education’s (MNE) renewed Social Studies Curriculum (2024) within the framework of the Turkish Century Education Model (TYMM) to assess students’ approach to acquiring active citizenship competencies. To achieve this objective, the research was designed using a concurrent intertwined mixed methods design based on document analysis. The program’s active citizenship dimensions (political participation, social responsibility, and moral responsibility) were examined using quantitative and qualitative content analysis techniques, systematically demonstrating how these dimensions are structured within the program. The findings indicate that the curriculum structures active citizenship through a holistic approach, shifting its primary focus to the Moral Responsibility and Social Responsibility dimensions. A substantial majority of the learning outcomes were categorized under Moral Responsibility, and the core competency codes of Patriotism and Responsible Decision-Making were identified as the most dominant elements. These results suggest that the curriculum primarily positions active citizenship as a national and ethical duty. To achieve this, the program ensures a spiral progression of learning outcomes from Grade 4 to Grade 7 and proposes Reflective Inquiry strategies such as Project-Based Learning and Debate to support the capacity for action. However, the Political Participation dimension remained the least frequent among all dimensions, and the Citizenship Literacy competency was comparatively sparse, indicating a move away from institutional politics and the development of critical political consciousness. In conclusion, the TYMM curriculum possesses a theoretically strong potential for cultivating active citizenship, though realizing this potential in practice requires strengthening teachers’ pedagogical competence in active learning methods.

Özet

Bu çalışma, Millî Eğitim Bakanlığı’nın Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) kapsamında yenilenen Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nın (2024), öğrencilere aktif vatandaşlık yeterliliğini kazandırma yaklaşımını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşmak üzere, araştırma doküman analizi esasına dayalı bir eş zamanlı iç içe geçmiş karma yöntem deseni kullanılarak tasarlanmıştır. Programın aktif vatandaşlık boyutlarını (siyasi katılım, sosyal sorumluluk ve ahlaki sorumluluk) nicel ve nitel içerik analizi teknikleriyle inceleyerek, bu boyutların programda nasıl yapılandırıldığı sistematik olarak ortaya konmuştur. Niceliksel bulgular, programın Ahlaki Sorumluluk boyutuna yüksek düzeyde yeriverdiğini ve özellikle temel değerler arasında yer alan vatanseverlik ve sorumlu karar verme değerlerine yoğun bir yer ayrılması, etik temelin güçlü tutulduğunu göstermiştir. Nitel bulgular, vatandaşlık okuryazarlığı gibi yenilikçi bileşenler ve eylem-değer-eğilim (E-D-E) çerçevesi aracılığıyla pasif vatandaşlık yaklaşımından net bir şekilde uzaklaşıldığını kanıtlamaktadır. Programda yer alan beceriler 4. sınıftan 7. sınıfa kadar kademeli olarak sivil eyleme dönüştürme, müzakere ve sosyal adalet/küresel sorumluluk odaklarına doğru ilerlettiği tespit edilmiştir. Bu gelişimsel kurgu, aktif vatandaşlık kavramını geleneksel siyasetin ötesine taşıyan çağdaş bir yaklaşımı yansıtmaktadır. Sonuç bölümünde, programın güçlü teorik altyapısının sürdürülebilirliği için öğretmen yeterliliği ve uygulamaya yönelik kritik pedagojik desteğin önemi vurgulanmıştır.

🔖

Cite This Article

Zabun, E. (2026). Active Citizenship in Social Studies Curriculum: Dimensions, Strategies, and Gradual Development. Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 78–93. https://ajindex.com/articles/1623564

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. Altheide, D. (1996). Qualitative media analysis. Sage.
  2. Beck, U. (2000). The brave new world of work. Polity Press.
  3. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
  4. Cevizci, A. (2012). Eğitim felsefesi. Say.
  5. Çelik, H. (2019). Vatandaşlık eğitimi üzerine. Kriter.
  6. Dahl, R. (2015). Demokrasi üzerine. Phoenix.
  7. Dewey, J. (1916). Demokrasi ve eğitim (M. S. Otaran, Çev.). Başarı.
  8. Ersoy, F. A. (2016). Sosyal bilgiler dersi ve vatandaşlık eğitimi. İçinde R. Turan & T. Yıldırım (Ed.), Sosyal bilgilerin temelleri (ss. 143-163). Anı.
  9. Hoskins, B., & Mascherini, M. (2009). Measuring active citizenship through the development of a composite indicator. Journal of Social Indicator Research, 90(3), 459-488.
  10. Hoskins, B., D’hombres, B., & Campbell, J. (2008). Does formal education have an ımpact on active citizenship behaviour? EUR 23399 EN, Joint Research Centre, European Commission. https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC45983
  11. Johnson, R. B., Onwuegbuzie, A. J., & Turner, L. A. (2007). Toward a definition of mixed methods research. Journal of Mixed Methods Research, 1(2), 112-133.
  12. Kartal, O. Y. (2013). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri ile aktif vatandaşlık bağlamında toplum yaşamına katılma düzeyleri arasındaki ilişki (Tez No. 345866) [Doktora Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  13. Kaymakcı, S., & Ata, B. (2012). Social Studies Teachers’ Perceptions about the Nature of Social Studies. Journal of Social Studies Education Research, 3(1), 35-64.
  14. Kuş, Z., & Aksu, A. (2017). Vatandaşlık ve vatandaşlık eğitimi hakkında sosyal bilgiler öğretmenlerinin inançları. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(8), 18-41.
  15. Loader, B. D. (2007). Introduction: Young citizens in the digital age: Disaffected or displaced? İçinde B. Loader (Ed.), Young citizens in the digital age (ss. 15-32). Routledge.
  16. Millî Eğitim Bakanlığı. (1973). Millî Eğitim Temel Kanunu (Kanun No: 1739). Resmî Gazete.
  17. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni. Ankara.
  18. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2024b). Türkiye yüzyılı maarif modeli sosyal bilgiler dersi öğretim programı (4, 5, 6, ve 7. sınıflar). Ankara.
  19. National Council for the Social Studies (NCSS). (1994). National Council for the social studies: Expectations of excellence, National curriculum standards for social studies. NCSS.
  20. Osler, A., & Starkey, H. (2006). Education for democratic citizenship: A review of research, policy and practice 1995-2005. Research Papers in Education, 24(4), 433–466. https://doi.org/10.1080/02671520600942438
  21. Şen, A. (2004). Özgürlükle kalkınma. Ayrıntı.
  22. Turner, B. S. (2001). The erosion of citizenship. British Journal of Sociology, 52(2), 189-210.
  23. Tutkun, T. (2013). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyi ile aktif vatandaşlık bileşenlerinden temsili demokrasiye, protesto ve sosyal değişime katılım düzeyi arasındaki ilişki (Tez No. 345911) [Yüksek Lisans Tezi, anakkale Onsekiz Mart Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  24. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.