AI Summary & Key Takeaways
AI InsightBy contrast, archetypal sacred motifs—such as attending a funeral, the forty-day funeral repast, and the ancestral guardian spirit (aruaq)—preserve their traditional configuration in the works of Kyrgyz writers, including Sultan Raev’s Sultan Raev’s “Tuman”, Argen Mazhitov’s “Omirden otsem suyegimdi kim koyady?!”, and Nurzhigit Kadyrbekov’s “Kalpak syry.” Rather than undergoing semantic change, these motifs shift toward a poetic dominant that reinforces the authors’ conceptual intentions.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This article examines the utilitarian function, cultural-historical continuity of ethno-folkloric plots in contemporary Kazakh and Kyrgyz stories. The semantic core of these ethno-plots, deliberately employed by the authors, originates in ritual practices that played a decisive role in ancient communities’ life, including religious motifs, mythological consciousness, magical-ritual actions. Such traditions once performed an essential spiritual function in shaping the worldview of early societies. Today, they contribute to the cultural foundations of a society grounded in national values. The study aims to identify both shared, distinctive features of ethno-folkloric plots in Kazakh and Kyrgyz prose and to examine their transformation within contemporary national consciousness, acquiring new semantic layers. The analysis demonstrates that magical motifs such as curse, sorcery, deliverance from an evil spirit in Kazakh writers' stories—“Boytumar” by Lira Konys, “Kargys”, “Kyzyl Saka” by Esbolat Aidabosyn—undergo functional transformation within the narrative structure. By contrast, archetypal sacred motifs—such as attending a funeral, the forty-day funeral repast, and the ancestral guardian spirit (aruaq)—preserve their traditional configuration in the works of Kyrgyz writers, including Sultan Raev’s Sultan Raev’s “Tuman”, Argen Mazhitov’s “Omirden otsem suyegimdi kim koyady?!”, and Nurzhigit Kadyrbekov’s “Kalpak syry.” Rather than undergoing semantic change, these motifs shift toward a poetic dominant that reinforces the authors’ conceptual intentions.
Özet
Makale, modern Kazak ve Kırgız hikâyelerinde etno-folklorik motiflerin faydacı işlevsel kullanımı ile kültürel-tarihî bağlarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Yazarlar tarafından bilinçli olarak kullanılan etno-motiflerin temelinde, eski toplumların yaşamında önemli yer tutan inançlar ve ritüeller, dinî motifler ve mitik bilinç ile büyüsel güçlerin etkisine dayalı uygulamalar yer almaktadır. Söz konusu gelenek ve uygulamalar, ilkel dönem insanının dünyayı algılayıp anlamlandırmasında önemli bir ruhsal işlev üstlenmiş; günümüzde ise ulusal değerlere dayalı bir toplum inşasının kültürel ön koşullarının oluşmasına katkı sağlamaktadır. Araştırmanın amacı, Kazak ve Kırgız hikâyelerindeki etno-folklorik motiflerin ortak ve farklı yönlerini belirlemek; bunların ulusal bilinçte ne ölçüde dönüşüme uğradığını ve yeni anlam katmanları kazandığını ortaya koymaktır. Kazak yazarlar Lira Qonıs’ın “Boytumar”, Esbolat Aydabosın’ın “Qargıs” ve “Qızıl Saqa” adlı hikâyelerindeki beddua → şifacılık (halk hekimliği) → zararlı ruhtan arınma gibi büyüsel unsurların işlevsel bir dönüşüme uğradığı gözlemlenirken; Kırgız yazarlar Sultan Raev’in “Tuman”, Argen Majitov’un “Ömirden Ozsam Süyegimdi Kim Koyadı?!” ve Nurjigit Kadırbekov’un “Qalpaq Sırı” adlı eserlerinde yer alan defin ritüeli → kırkıncı gün yemeği → koruyucu ata ruhları (aruaq) gibi sakral kavramların geleneksel yapılarını koruduğu; bununla birlikte yazarın temel düşüncesini aktarmada poetik birer dominant unsur olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir.