Journals / Türkoloji / 2026 / Sayı: 127

REPRESENTATION OF THE “AT TERGEU” DISCOURSE: TRANSFORMATION AND PRESERVATION FEATURES UNDER CONDITIONS OF URBANIZATION

“AT TERGEV” SÖYLEMİNİN TEMSİLİ: KENTLEŞME KOŞULLARINDA DÖNÜŞÜMÜ VE KORUNMA ÖZELLİKLERİ

Janar Akimişeva(Al-Farabi Kazak Ulusal Üniversitesi)0000-0002-3832-8218
Journal
Türkoloji
Pages
127–154
Publication Date
2026-09-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The article emphasizes the need to revitalize traditions such as at tergeu in contemporary culture in accordance with modern realities.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The article examines the representation of At tergeu Discourse, one of the traditional linguistic and cultural phenomena of the Kazakh people, in the context of modern urbanization from linguocultural, pragmatic, and sociolinguistic perspectives.
📊
Key Findings & Data:The study also demonstrates that in metropolitan environments at tergeu adapts to new urban discourse and appears in symbolic and ethical forms.
💡
Conclusion & Impact:The article emphasizes the need to revitalize traditions such as at tergeu in contemporary culture in accordance with modern realities.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:«At tergev» söylemi · Ulusal değer · Ulusal kod

Abstract

The article examines the representation of At tergeu Discourse, one of the traditional linguistic and cultural phenomena of the Kazakh people, in the context of modern urbanization from linguocultural, pragmatic, and sociolinguistic perspectives. At tergeu is a unique linguistic phenomenon that regulates kinship relations in Kazakh society, shapes communicative etiquette, and reflects the national worldview. The study revealed that forms of national etiquette such as at tergeu are gradually disappearing, especially in urban environments. However, based on field data recorded directly from informants, the study conducted a comparative analysis of the degree of preservation of the at tergeu tradition across the Mangystau, Turkistan, and Kyzylorda regions of Kazakhstan. Although traditional forms of at tergeu have changed under the influence of urbanization, globalization, digital communication, and social change, their pragmatic and symbolic functions persist. The study employed ethnolinguistic, discourse-analytical, comparative-descriptive, and pragmalinguistic methods. The study found that at tergeu in modern society functions not only as everyday communication but also as a manifestation of cultural identity, national code, and gender communication. The study also demonstrates that in metropolitan environments at tergeu adapts to new urban discourse and appears in symbolic and ethical forms. Furthermore, the article identifies the reasons for the gradual disappearance of this socially significant custom from the public relations system. The article emphasizes the need to revitalize traditions such as at tergeu in contemporary culture in accordance with modern realities.

Özet

Bu makale, Kazak halkının geleneksel dilbilimsel ve kültürel olgularından biri olan “at tergev” söyleminin, çağdaş kentleşme bağlamında sosyokültürel, pragmatik ve sosyodilbilimsel bir bakış açısıyla ele alınmasını incelemektedir. İsim verme, Kazak toplumunda akrabalık ilişkilerini düzenleyen, iletişim kurallarını şekillendiren ve ulusal dünya görüşünü yansıtan kendine özgü bir dilbilimsel olgudur. Çalışma, “at tergev” gibi ulusal görgü kurallarının Kazak toplumunda, özellikle de kentsel ortamlarda unutulmaya başladığını ortaya koymaktadır; ancak Kazakistan’ın bölgelerinde at isimlendirme geleneğinin korunma düzeyi karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş ve kaynak kişilerden alınan bilgiler doğrultusunda inceleme yapılmıştır. Geleneksel at isimlendirme biçimlerinin kentleşme, küreselleşme, dijital iletişim ve toplumsal dönüşüm nedeniyle değişmiş olmasına rağmen, pragmatik ve sembolik işlevlerinin korunduğu tespit edilmiştir. Çalışmada etnolinguistik, söylem analizi, karşılaştırmalı ve pragmatik dilbilimsel yöntemler kullanılmıştır. Çağdaş toplumda isim takmanın yalnızca bir aile içi etkileşim biçimi değil, aynı zamanda kültürel kimlik, ulusal kod ve toplumsal cinsiyet iletişiminin bir tezahürü olduğu tespit edilmiştir. Metropol ortamında isim takma, yeni bir kentsel söyleme uyum sağlamaktadır. Sembolik-etik bir biçimde kendini gösteren ve halkla ilişkiler sistemi içinde sosyal öneme sahip olan at tergev geleneğinin, ulusal gelenek ve görenek sahnesinden düştüğü tespit edilmiştir. Çağdaş kültürümüzde, modern çağa uygun bir şekilde Kazak toplumunda “at tergev” geleneğini yeniden canlandırma ihtiyacı dile getirilmiştir.

🔖

Cite This Article

Dinayeva, B., Akimişeva, J. (2026). REPRESENTATION OF THE “AT TERGEU” DISCOURSE: TRANSFORMATION AND PRESERVATION FEATURES UNDER CONDITIONS OF URBANIZATION. Türkoloji, Sayı: 127, 127–154. https://ajindex.com/articles/1622216

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (28)

  1. Kaynak Kişiler:
  2. KK1: Seitova, Altınay. (1948), 78, Emekli, Kızılorda Şehri, Kazakistan. Görüşme Tarihi: 20 Aralık 2025.
  3. KK2: Janabaeva, Ikpal. (1973), 53, “Karaözek” 35. Ortaöğretim Okulu’nda Müdür Yardımcısı, Kazak Dili Ve Edebiyatı Öğretmeni, Karaözek Köyü, Jetysay Ilçesi, Türkistan Bölgesi, Kazakistan. Görüşme Tarihi: 5 Ocak 2026.
  4. KK3: Naiçibaeva, Bazarkül. (1952) 74, Emekli, Karaözek Köyü, Jetysay Ilçesi, Türkistan Bölgesi, Kazakistan. Görüşme Tarihi: 6 Ocak 2026.
  5. KK4: Kamarova, Nagbdu. (1972), 54, Filoloji Bilimleri Doktor Adayı, Profesör, Yessenov Üniversitesi Turizm ve Diller Fakültesi’nde Kazak Filolojisi Bölümü Başkanı, Aktau Şehri, Kazakistan. Görüşme Tarihi: 15 Nisan 2026.
  6. KK5: Tajigulova, Umithan. (1971), 55, Aşçı, Sayın Köyü, Tupkaragan Ilçesi, Mangistau Bölgesi, Kazakistan. Görüşme Tarihi: 17 Nisan 2026.
  7. Abai hakkında anılar (2010). Derleme/Kokbay Akhsakal'ın Anıları // Semipalatinsk: Abai Devlet Rezervi-Müzesi. Cilt 1. -260 s.
  8. Ahmetov, A. (2015). Türk Dillerinde tabu ve eufemizmler (karşılaştırmalı etnolinguistik çalışma): Monografi. Astana: ‘Gylym’ Yayınevi.
  9. Batyrlar Jırı. (2006). Almatı: Yazar.
  10. Esbalayeva, R. (2021). Geleneksel Kazak isimlendirme kavramı ve etno-deformasyonel mobilizasyon. Túrkologıa Dergisi. 4 (108). 126-144.
  11. Ertayeva, B. (2022). Türk halklarında tabu kelimeler ve yasak kelimeler. Türkoloji Dergisi, Sayı 3 (111). s. 30-45.
  12. Halid, Q. (1992). Tavarikh Hamsha (Beş Tarih). Almatı: Kazakistan.
  13. Hinalgan, J. (2017). “At tergev”, “At İsimlendirme” – Geleneksel Ulusal Etno-Kültürün Tanınmasının Bir Garantisi. s. 260-267. // “Küreselleşme Sürecinde Türk Dünyasının Geleceği” temalı Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi: Türkistan Forumu III. Türkistan. -980 s.
  14. Januzakov, T. (1971). Kazak isimlerinin tarihi: dilbilimsel ve tarihsel-etnografik bir Analiz. Almatı: Bilim. Jumaliev, K. (1960). Edebiyat teorisi. Ders kitabı. Almatı.
  15. Jumagulova, M.Ş. (2014). Çağdaş ingilizcede eufemistik ikame kelimeler üzerine. Abay Kazak Ulusal Pedagoji Üniversitesi Bülteni. “Filoloji Bilimleri” Serisi, 3 (49). 35-39.
  16. Jumadilov, Q. (1999). Harika bir dünya. Almatı: Tamyr
  17. Kaliulı, B. (2002). Genel dilbilimin temelleri. Almatı: Kitap.
  18. Kazak Dili Ansiklopedisi. (1998). Almatı.
  19. Koblanova, A.J. (2023). Kazak gelinlerinin geleneksel kültürdeki iletişimsel kimliği. Kazakistan’ın Bilimi ve Yaşamı Dergisi. 2 (58), 165-169.
  20. Kopylenko, M.M. (2010). Etnolinguistik Temelleri. Almatı.
  21. Manas. (1962). Kırgız Halkının Kahramanlık Destanı. Almatı: Kazakistan Devlet Sanat Edebiyatı Yayınevi.
  22. Mankeyeva, J. (2010). Kazak dili'nde eski köklerin yeniden canlanması. Almatı: JSC “Devlet Dil Geliştirme Merkezi”. Momışulı, B. (2003). Uçan yuva. Almatı: Ata-mura.
  23. Müsіrеpоv, G. (1984). Uyanan yurt. Almatı: «Qazmemkorkedebbas».
  24. Omarulı, K. (1994). Baba. Almatı: «Balausa».
  25. Ospanova, G. (2014). Türkiye Türkçesinde örtmeceler. Yayımlanmış Doktora Tezi. Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri, s. 34.
  26. Samoyloviç, A.N. (1915). Kazak-Kırgız evli bir kadının dilinde yasak kelimeler. Zhivaya Starina. Petrograd. s. 161-168.
  27. Smanov, B. (2016). J. Jabayev'in yaratıcı eseri – ahlaki ve eğitimsel değerlerin özü. Abay KazNU Bülteni, Filoloji Bilimleri Serisi, No. 1 (55). s. 173-178.
  28. Zelenin, D.K. (1929). Doğu Avrupa ve Kuzey Asya halkları arasında kelime tabuları. 1. ve 2. Bölümler. Leningrad: SSCB Bilimler Akademisi Yayınevi.