Journals / İlahiyat Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 25

Prof. Dr. Emin Âşıkkutlu’nun Hayatı ve Eserleri Üzerine Bir Değerlendirme

Erdoğan Köycü(Bartın Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)0000-0003-4555-4552
Pages
83–100
Publication Date
2026-06-29
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Emin Âşıkkutlu has authored book chapter, books, and articles, contributed to the Turkish Religious Affairs Foundation's Encyclopedia of Islam, and was part of the scholarly team that wrote the book project "Islam with Hadiths," commissioned by the Presidency of Religious Affairs.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Born in Trabzon in 1960, Emin Âşıkkutlu, currently the Rector of Trabzon University, completed his Aşere-i Takrib education under Hafız Mehmet Rüştü Âşıkkutlu (d. 1400/1980), the son of Ahmed Cemaleddin, a teacher from a family with an ancient scholarly tradition.
📊
Key Findings & Data:He received his undergraduate degree from the Faculty of Theology at Bursa Uludağ University in 1983 and his master's degree from the Institute of Social Sciences at Marmara University in 1985.
💡
Conclusion & Impact:Emin Âşıkkutlu has authored book chapter, books, and articles, contributed to the Turkish Religious Affairs Foundation's Encyclopedia of Islam, and was part of the scholarly team that wrote the book project "Islam with Hadiths," commissioned by the Presidency of Religious Affairs.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2003 Verileri
⚙️Variables:Hadîs · Kıraat · Emin Âşıkkutlu

Abstract

Born in Trabzon in 1960, Emin Âşıkkutlu, currently the Rector of Trabzon University, completed his Aşere-i Takrib education under Hafız Mehmet Rüştü Âşıkkutlu (d. 1400/1980), the son of Ahmed Cemaleddin, a teacher from a family with an ancient scholarly tradition. He received his undergraduate degree from the Faculty of Theology at Bursa Uludağ University in 1983 and his master's degree from the Institute of Social Sciences at Marmara University in 1985. In 1985, he was appointed as a research assistant in the Department of Hadith at Marmara University's Faculty of Theology. He completed his doctorate at the Institute of Social Sciences at Marmara University in 1992 and became an associate professor in 2003. In August 2016, he transferred from the Faculty of Theology at Marmara University to the Faculty of Theology at Karadeniz Technical University. On May 18, 2018, he was appointed Rector of Trabzon University. On August 31, 2010, he was appointed Acting Dean of the Faculty of Theology at Trabzon University, and on June 26, 2025, he handed over his duties to Prof. Dr. Cemil Hakyemez. In 2016, he transferred from the Faculty of Theology at Marmara University to the Faculty of Theology at Karadeniz Technical University. On May 18, 2018, he was appointed Rector of Trabzon University. On August 31, 2010, he was appointed Acting Dean of the Faculty of Theology at Trabzon University, and on June 26, 2025, he handed over his duties to Prof. Dr. Cemil Hakyemez. Emin Âşıkkutlu has authored book chapter, books, and articles, contributed to the Turkish Religious Affairs Foundation's Encyclopedia of Islam, and was part of the scholarly team that wrote the book project "Islam with Hadiths," commissioned by the Presidency of Religious Affairs.

Özet

1960 yılında Trabzon’da doğmuş ve şu anda Trabzon Üniversitesi Rektörlüğünü yürü-ten Emin Âşıkkutlu, kadîm bir ilim geleneği olan bir ailenin öğretmen olan Ahmed Cemaleddin’in oğlu Hâfız Mehmet Rüştü Âşıkkutlu’dan (ö.1400/1980) Aşere-i Takrîb eğitimini tamamlamıştır. 1983 yılında Bursa Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde lisansını, 1985 yılında Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yüksek lisan-sını tamamlamıştır. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Hadis Anabilim Dalı’na araştırma görevlisi olarak atanmıştır. 1992 yılında Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde doktorasını tamamlamıştır. 2003 yılında doçent olmuştur. 2016 yılında Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi’nden Karadeniz Teknik Üniversi-tesi İlâhiyat Fakültesi’ne naklen geçiş yapmıştır. 18 Mayıs 2018 tarihinde Trabzon Üniversitesi'nin Rektörlüğüne atanmıştır. 31 Ağustos 2010 tarihinde Trabzon Üniversi-tesi İlahiyat Fakültesi Dekan Vekilliğine atanmış, 26 Haziran 2025 tarihinde görevini Prof. Dr. Cemil Hakyemez’e devretmiştir. Emin Âşıkkutlu, kitap, kitap bölümü ve makaleler telif etmiş, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi madde yazarları ara-sında ve Diyanet İşleri Başkanlığının hazırlattığı Hadislerle İslâm adlı kitap projesinin yazımında ilmi heyette yer almıştır.

🔖

Cite This Article

Köycü, E. (2026). Prof. Dr. Emin Âşıkkutlu’nun Hayatı ve Eserleri Üzerine Bir Değerlendirme. İlahiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı: 25, 83–100. https://ajindex.com/articles/1616645

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (85)

  1. Aşıkkutlu, Emin. Bursa Yazma ve Eski Basma Eserler Kütüphanesi’ndeki Hadis Usulü İle İlgili Yazmaların Tavsif ve Tanıtımı Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1985.
  2. Aşıkkutlu, Emin. Hadiste Ricâl Tenkidi (Cerh ve Ta’dîl İlmi), İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 1992.
  3. Âşıkkutlu, Emin. “Berkânî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 5/505-506. İstanbul: TDV Yayınları, 1992.
  4. Âşıkkutlu, Emin. “Fısk” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 13, 38-39. İstanbul: TDV Yayınları, 1996.
  5. Âşıkkutlu, Emin. Hadiste Ricâl Tenkidi, 3. Baskı, İstanbul: İFAV Yayınları, 1997.
  6. Âşıkkutlu, Emin, “İbn Ved’ân”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 20/440-441. İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  7. Âşıkkutlu, Emin. “İbn Ebî Ömer”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 19/438. İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  8. Âşıkkutlu, Emin. “İbn Ebî Şeybe Ebû Ca‘fer”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 19/443-444. İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  9. Âşıkkutlu, Emin. “İbn Kurkul”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 20/145. İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  10. Âşıkkutlu, Emin. “İbnü’l-Felekî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 21/44. İstanbul: TDV Yayınları, 2000.
  11. Âşıkkutlu, Emin. “İsmâilî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 23/126-127. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
  12. Âşıkkutlu, Emin. “Iclî Ebû’l-Hasen”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 21/417. İstanbul: TDV Yayınları, 2002.
  13. Âşıkkutlu, Emin. “Buhârî Döneminde (III/IX. Asır) İmanla İlgili Yaklaşımlar ve Sahîh’inin İman Bölümü Çerçevesinde Buhârî’nin İman Yaklaşımı”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 19. (2000), 59-83. Âşıkkutlu, Emin. Kitâbu’l-Ma‘rife ve’t-Târîh Adlı Eseri Çerçevesinde Fesevî ve Ricâl İlmindeki Yeri, İstanbul: İFAV Yayınları, 2001.
  14. Âşıkkutlu, Emin. Kırâat İlminin Temellendirilmesinde Ahruf-i Seb‘a Hadisleri (Tahriç Tahlil ve Değerlendirme), Kur’ân ve Tefsîr Araştırmaları-IV, İstanbul: Ensar Neşriyat, 2001.
  15. Âşıkkutlu, Emin. “Bir İsnâd Tenkid Yöntemi Olarak Şartlı Cerh-Ta‘diller ve Uygulamadaki Sonuçları”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 20. 2001(1). 49-80.
  16. Âşıkkutlu, Emin. Kitâbu’l-Ma‘rife ve’t-Târîh Adlı Eseri Çerçevesinde Fesevî ve Ricâl İlmindeki Yeri, İstanbul: İFAV Yayınları, 2001.
  17. Âşıkkutlu, Emin. “Kadh”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 24/65-66. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
  18. Âşıkkutlu, Emin. “Meçhul”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 23/286-288. Ankara: TDV Yayınları, 2003.
  19. Âşıkkutlu, Emin. “Mestûr”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansik- lopedisi, 29/337-338. İstanbul: TDV Yayınları, 2004.
  20. Âşıkkutlu, Emin. “Hadis Vaz’ının Hz. Peygamber Devrinde Başladığına Dair Rivâyetler ve Delil Değerleri”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5/2 (2005) 5-26.
  21. Âşıkkutlu, Emin. “Mütkin”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 32/221-222. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
  22. Âşıkkutlu, Emin. “Müttehem”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 32/26. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
  23. Âşıkkutlu, Emin. II. Uluslararası Hadis ve Günümüzde Hadise Yönelik Saldırılar Sempozyumu 28-30 Mart 2005, Hadis Tetkikleri Dergisi (HTD), IV/1, 2006. 183-185.
  24. Âşıkkutlu, Emin. Abdurrahman Gürses Anısına I. Kur’an ve Kıraati Sempozyumu, 12 Kasım 2000, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi. M. Rüştü Aşıkkutlu Anısına II. Kur’an ve Kıraati Sempozyumu, 25 Mayıs 2003, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 2006. 127-145.
  25. Âşıkkutlu, Emin. “Arkasından Ağlanması Sebebiyle Ölüye Azap Edilir” Hadisine Sosyo-Kültürel Bağlamda Bir Yaklaşım, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2 (2006). 33-66.
  26. Âşıkkutlu, Emin. “Tabaka Kavramı ve Muhaddislerin Tabaka Anlayışı”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 32/1 (2007). 5-18.
  27. Âşıkkutlu, Emin. Ricâl İlmi’ne Giriş, İstanbul: İFAV Yayınları, 2007.
  28. Âşıkkutlu, Emin. “Tahvil”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 39/440. İstanbul: TDV Yayınları, 2010.
  29. Âşıkkutlu, Emin. “Teşeyyu” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 40/564-565. İstanbul: TDV Yayınları, 2011
  30. Âşıkkutlu, Emin. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Dinî Hayatın İntikalinde Ârif Bir Âlim Oflu Mehmet Rüştü Âşıkkutlu Efendi, I. Uluslararası Geçmişten Günümüze Trabzon’da Dinî Hayat Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 2016. 1, 183-220.
  31. Âşıkkutlu, Emin. “Deccâl”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 9/72. Ankara: TDV Yayınları, 2019.
  32. Âşıkkutlu, Emin. “Muaddil”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 30/303. Ankara: TDV Yayınları, 2020.
  33. Âşıkkutlu, Emin. “Mübhem”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 31/434-436. Ankara: TDV Yayınları, 2020.
  34. Âşıkkutlu, Emin. “Muhâlefet”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 30/401-402. Ankara: TDV Yayınları, 2020.
  35. Barlas, Kenan. “VI. Hadis İhtisas Toplantısı: ‘Hadis Tenkidi ve Sorunları,’ 01-02 Kasım 2024 “TRABZON”, Hadis Tetkikleri Dergisi (HTD), 22/2 (2024). 383-393.
  36. Couseın, Soumegıe. Hz. Peygamber’in Zorlukları Aşma Yöntemi, Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2006.
  37. Çakır, Murat. Bir Tebliğ Metodu Olarak Hz. Peygamber’in Hadislerinde Kıssa, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2002.
  38. Çelik, Fatih. Hz. Peygamber’in Hadislerinde Ticârî Ahlâk, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2004.
  39. Demirci, Selim. Molla Gürânî ve el-Kevseru’l-Cârî Adlı Buhârî Şerhi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2010.
  40. Günaydın, Mehmet. Karadeniz Güneşi Reisü’l-Kurra Mehmet Rüştü Aşık Kutlu’nun Hayatı ve Din Eğitimine Katkıları, Kahramanmaraş: Selçuk Ofset, 2004.
  41. Güneş, Yusuf. Hadislerde İletişim Ahlâkı, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul, 2010.
  42. Hadislerle İslâm (ed. Mehmet Emin Özafşar vd.) (Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2014).
  43. Keskinsoy, Rukiye. Günümüze Trabzon’da Hâfızlık Geleneği Mehmet Rüştü Aşıkkutlu Kur’an Kursu Örneği, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Samsun, 2023.
  44. es-Suyûtî, Celâluddîn. Miftâhu´l-Cenne fîl-İhticâc bi´s-Sunne tah. Abdurrah mân Fâhûrî 4. Baskı, Dâru’s-Selâm, Kahire, 2012 (Sünnet’in Dindeki Yeri) (terc. Emin Âşıkkutlu), Nesil Yayınları, İstanbul, 2003.
  45. es-Suyûtî, Celâluddîn. Miftâhu´l-Cenne fîl-İhticâc bi´s-Sunne tah. ve terc. Ali Kaya, İstanbul: Semerkand Yayınları, 2017.
  46. es-Suyûtî, Celâluddîn. Miftâhu´l-Cenne fîl-İhticâc bi´s-Sunne terc. Enbiya Yıldırım, Ankara: Otto Yayınları, 2015.
  47. es-Suyûtî, Celâluddîn, Miftâhu’l-Cenne fîl-İhticâc bi´s-Sunne terc. Enbiya Yıldırım, Ankara: Takdim Yayınları, 2019.
  48. Taşan, Yusuf. Dini Tebliğde Hutbenin Yeri ve Hz. Peygamber’in Hutbe Tarzı, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2007.
  49. Teker, Yusuf. Hadis Usûlü Edebiyatında Elfiyye’ler Irâkî ve Elfiyye’si, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2006.
  50. Trabzonlu Müellifler ve Eserleri (Osmanlı Dönemi), ed. Süleyman Gür-Cevdet Karaca, İstanbul: Ensar Yayınları, 2023.
  51. Uluocak, Fahri. Ebû Hureyre’nin Kur’ân’a Arz Ettiği Rivâyetler, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2010.
  52. Yılmaz, Rahile. İbn Ebî Hâtim er-Râzî’nin İlelü'l-Hadîs Adlı Eserinde Vasledil-mekle İlletli Saydığı Mürsel Rivâyetler,) Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2008.
  53. https://ilahiyat.trabzon.edu.tr/S/4231/hadis Erişim Tarihi: 28.02.2026.
  54. https://islamansiklopedisi.org.tr/asikkutlu-mehmet-rustu Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  55. https://islamansiklopedisi.org.tr/berire Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  56. https://islamansiklopedisi.org.tr/berkani Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  57. https://www.biyografiler.com/kimdir/emin-asikkutlu Erişim Tarihi: 02.01.2024.
  58. https://islamansiklopedisi.org.tr/cerh-ve-tadil Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  59. https://islamansiklopedisi.org.tr/deccal--hadis Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  60. https://islamansiklopedisi.org.tr/fisk#2-hadis Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  61. https://islamansiklopedisi.org.tr/ibn-ebu-seybe-ebu-cafer Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  62. https://islamansiklopedisi.org.tr/ibn-ebu-omer Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  63. https://islamansiklopedisi.org.tr/ibn-kurkul Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  64. https://islamansiklopedisi.org.tr/ismaili Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  65. https://islamansiklopedisi.org.tr/icli-ebul-hasan Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  66. https://ilahiyat.trabzon.edu.tr/Share/0B65D1A240A93E2F5BF56DC911219DAD Erişim Tarihi: 11.01.2025. https://islamansiklopedisi.org.tr/ibn-vedan Erişim Tarihi: 16. 01.2025.
  67. https://islamansiklopedisi.org.tr/kadh Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  68. https://islamansiklopedisi.org.tr/kizb Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  69. https://islamansiklopedisi.org.tr/leyyin Erişim Tarihi: 16.01.2025
  70. https://islamansiklopedisi.org.tr/mechul Erişim Tarihi:16.01.2025.
  71. https://islamansiklopedisi.org.tr/mestur--hadis Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  72. https://islamansiklopedisi.org.tr/muaddil Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  73. https://islamansiklopedisi.org.tr/mukaribul-hadis Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  74. https://islamansiklopedisi.org.tr/mubhem Erişim Tarihi:16.01.2025.
  75. https://islamansiklopedisi.org.tr/muhalefet Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  76. https://İslamansiklopedisi.org.tr/Mutkin Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  77. https://islamansiklopedisi.org.tr/muttehem Erişim Tarihi: 17.01.2025
  78. https://islamansiklopedisi.org.tr/tahvil--hadis Erişim Tarihi: 16.01.2025.
  79. https://islamansiklopedisi.org.tr/telkin--hadis Erişim Tarihi: 17.01.2025.
  80. https://islamansiklopedisi.org.tr/teseyyu Erişim Tarihi: 17.01.2025
  81. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ Erişim Tarihi: 04.01.2025
  82. https://turkmaarifansiklopedisi.org.tr/cerh-ve-tadil Erişim Tarihi: 16.01. 2025.
  83. https://ubys.trabzon.edu.tr/ABPDS/AcademicInformation/BilgiGoruntulemev2/Index?pid Erişim Tarihi: 02.01.2024.
  84. https://ilahiyat.trabzon.edu.tr/S/4231/hadis 28.02.2026.
  85. https://turkmaarifansiklopedisi.org.tr/yazar/emin-asikkutlu Erişim Tarihi: 16.01.2025 https://yoksis.yok.gov.tr/Erişim Tarihi: 28.02.2025