Journals / İlahiyat Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 25

Approaches to Music in Modern Qurʾānic Exegesis: The Case of the Verse Prohibiting Idle Discourse (Luqmān 31:6)

Boş Sözü Yasaklayan (Lokmân 31/6) Âyetin Yakın Dönem Tefsirlerinde Müzik Konusuna Yaklaşımlar

Pages
55–70
Publication Date
2026-06-29
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

According to the results, only al-Mawdūdī, in his interpretation of this verse, emphasizes the harms of music without addressing permissible forms of music.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This article examines approaches to music in modern Qurʾānic exegesis within the context of verse 6 of Sūrat Luqmān, which prohibits lahw al-ḥadīth (idle or vain discourse).
📊
Key Findings & Data:The commentaries analyzed include those of Elmalılı Hamdi Yazır (d. 1942), Ömer Rıza Doğrul (d. 1952), Hasan Basri Çantay (d. 1964), Ömer Nasuhi Bilmen (d. 1971), Süleyman Ateş, the Qurʾān Yolu (Diyanet), Sayyid Quṭb (d. 1966), Abū al-Aʿlā al-Mawdūdī (d. 1979), Saʿīd Ḥawwā (d. 1989), Muṣṭafā al-Marāghī (d. 1952), and Ṭabāṭabāʾī (d. 1981).
💡
Conclusion & Impact:According to the results, only al-Mawdūdī, in his interpretation of this verse, emphasizes the harms of music without addressing permissible forms of music.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tefsir · Müzik · Mûsikî

Abstract

This article examines approaches to music in modern Qurʾānic exegesis within the context of verse 6 of Sūrat Luqmān, which prohibits lahw al-ḥadīth (idle or vain discourse). The commentaries analyzed include those of Elmalılı Hamdi Yazır (d. 1942), Ömer Rıza Doğrul (d. 1952), Hasan Basri Çantay (d. 1964), Ömer Nasuhi Bilmen (d. 1971), Süleyman Ateş, the Qurʾān Yolu (Diyanet), Sayyid Quṭb (d. 1966), Abū al-Aʿlā al-Mawdūdī (d. 1979), Saʿīd Ḥawwā (d. 1989), Muṣṭafā al-Marāghī (d. 1952), and Ṭabāṭabāʾī (d. 1981). From these works, the exegetes’ views on the occasion of revelation (asbāb al-nuzūl), the meaning of the expression lahw al-ḥadīth, its association with music, and their general evaluations of music have been identified. These findings have been assessed in light of information drawn from theses, articles, and encyclopedia entries on music and have led to a set of conclusions. According to the results, only al-Mawdūdī, in his interpretation of this verse, emphasizes the harms of music without addressing permissible forms of music. The majority of exegetes, however, maintain that the verse does not prohibit music per se, but rather condemns the use of music—or anything else—as a means of diverting people from the Qurʾān. When evaluated in light of reports on the occasion of revelation, narrations concerning music, sīra literature, and the opinions of jurists, the consistency of the majority view becomes evident.

Özet

Bu makalede boş sözü yasaklayan Lokmân Sûresi 6. âyet bağlamında yakın dönem tefsirlerinde müzik konusuna yaklaşımlar incelenmiştir. İncelenen tefsirler Elmalılı Hamdi Yazır (ö. 1942), Ömer Rıza Doğrul (ö. 1952), Hasan Basri Çantay (ö. 1964), Ömer Nasuhi Bilmen (ö. 1971), Süleyman Ateş, Diyanet Kur’ân Yolu, Seyyid Kutub (ö. 1966), Ebu’l-A’lâ el-Mevdûdî (ö. 1979), Saîd Havvâ (ö. 1989), Mustafa el-Merâğî (ö. 1952), Tabâtabâî (ö. 1981) tefsirleridir. Bu tefsirlerden âyetin iniş sebebi, lehvu’l-hadîs (boş söz) ifadesi, âyetin müzikle ilişkilendirilmesi hakkında müfessirlerin görüşleri ve müfessirlerin müzikle ilgili genel açıklamaları tespit edilmiş; bulgular müzik ve musiki konusunda tez, makale ve ansiklopedi maddelerinden bilgiler ile değerlendirilmiş ve sonuca ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre yalnız Mevdûdî bu âyeti tefsir ederken müziğin zararlarından söz etmiş, mübah müziklere değinmemiştir. Müfessirlerin çoğunluğu ise âyetin müziği yasaklamadığı, müzik veya başka bir şeyin Kur’ân’dan uzaklaştırma amaçlı kullanılmasını yasakladığı fikrindedir. Âyetin sebeb-i nüzul bilgisi, müzik hakkında rivayetler, siyer bilgisi ve fıkıh âlimlerinin görüşleri ile değerlendirildiğinde müfessirlerin çoğunluğunun açıklamalarının tutarlılığı görülmüştür.

🔖

Cite This Article

Kurt, M. E. (2026). Approaches to Music in Modern Qurʾānic Exegesis: The Case of the Verse Prohibiting Idle Discourse (Luqmān 31:6). İlahiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı: 25, 55–70. https://ajindex.com/articles/1616643

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (44)

  1. Akdoğan, Bayram. “Bazı Âyet ve Hadisler Doğrultusunda, İslâm Açısından Mûsikî Sanatının Değerlendirilmesi”. Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 39 (1999), 379-392.
  2. Akdoğan, Bayram. “Fıkıh Mezheplerine Göre Müzik Sanatı, Müzik Âleti ve Müzisyenler”. Avrupa İslâm Üniversitesi İslâm Araştırmaları 4/1 (Mayıs 2011), 195-205.
  3. Akdoğan, Bayram. “Mûsikî, Oyun ve Eğlence ile İlgili Olduğu İddia Edilen Âyetlerin Tefsirleri”. Din ve Hayat 11/36 (Aralık 2018), 22-27.
  4. Apaydın, Yunus. “Mûsiki – Fıkıh”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 31/261-263. Ankara: TDV Yayınları, 2020.
  5. Arpaguş, Faysal. ““Lehve’l-Hadîs”in Müziğe Tahsisinin Tefsir Açısından Değerlendirilmesi”. Amasya İlahiyat Dergisi 15 (Aralık 2020), 395-419. https://doi.org/10.18498/amailad.778622
  6. Aslantalay, Kamuran. “Müzik Âletleriyle İlgili Hadislerin Tahriç ve Değerlendirilmesi (Kütüb-i Tis’a Özelinde)”. Akif 53/1 (Haziran 2023), 75-96. https://dx.doi.org/10.51121/akif.2023.33
  7. Ateş, Süleyman. Yüce Kur’ân’ın Çağdaş Tefsiri. 11 Cilt. İstanbul: Yeni Ufuklar Neşriyat, 1988.
  8. Bardakoğlu, Ali. “Haramlar ve Helaller”, İlmihal II: İslâm ve Toplum. 29-194. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 14. Basım, 2007.
  9. Bilmen, Ömer Nasuhi. Kur’anı Kerim’in Türkçe Meâli Âlisi ve Tefsiri. 8 Cilt. İstanbul: Nesa Yayıncılık, ts.
  10. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed. el-Câmiu’s-Sahîh. thk. Mustafâ Deyb el-Buğâ. 7 Cilt. Dımaşk: Dâru İbn Kesîr-Dâru’l-Yemâme, 5. Basım, 1414/1993.
  11. Çantay, Hasan Basri. Kur’ân-ı Hakîm ve Meâl-i Kerîm. 3 Cilt. İstanbul: Elif Ofset, 1990.
  12. Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar. İstanbul: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 6. Basım, 2019.
  13. Doğrul, Ömer Rıza. Tanrı Buyruğu. İstanbul: Bilgi Basım ve Yayınevi, 3. Basım, 1955.
  14. Fahru’r-Râzî, Muhammed b. Ömer b. Hüseyn. Mefâtihu’l-Ğayb. thk. eş-Şeyh Halîl el-Meys. 32 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1401/1981.
  15. Farmer, Henry George. “Musikî”. MEB İslâm Ansiklopedisi. 8/678-689. İstanbul Meb Yayınları, 1964.
  16. Gönül, Mehmet - Yıldırım, Mustafa. “İslâm Dininde Mûsikîye Karşıt Görüşlere Mûsikî Penceresinden Bir Bakış”. İSTEM 15/30 (2017), 257-270.
  17. Gözükatı, Oğuz. Müzik ve Çalgı Âletleri Hakkındaki Hadislerin Değerlendirilmesi. Sivas: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2023.
  18. Havvâ, Saîd. el-Esâs fi’t-Tefsîr. 11 Cilt. Kahire: Dârusselâm, 1405/1985.
  19. Hoş, Mehmet. İslam Hukukunda Müzik. Bursa: Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
  20. İbn Hazm, Ebû Muhammed Alî el-Endelûsî. el-Muhallâ bi’l-Âsâr. thk. Abdulğaffâr Süleymân el-Bendârî. 12 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikr, ts.
  21. İbn. Kesîr, Ebu’l-Fidâ İsmâîl b. Ömer el-Kureşî ed-Dımaşkî. Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm. thk. Sâmî b. Muhammed es-Selâme. 8 Cilt. Riyad: Dâru Tayyibe, 2. Basım, 1420/1999.
  22. İbn Kudâme, Muvaffakuddîn. el-Muğnî. thk. Abdullâh b. Abdilmuhsin et-Türkî, Abdulfettâh Muhammed el-Hulv. 15 Cilt. Riyad: Dâru Âlemi’l-Kütüb, 3. Basım, 1417/1997.
  23. İbn Mâce, Ebû Abdullâh Muhammed. Sünenü İbn Mâce. thk. Muhammed Fuâd Abdulbâkî. 2 Cilt. by.: Dâru İhyâi Kütübi’l-Arabiyye, ts.
  24. Kaan, Enver Osman. Günümüz Fıkıh Meseleleri. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Yayınları, 2022.
  25. Karakaş, Emine Nur. Hz. Muhammed Döneminde Müzik, Şarkıcılar ve Eğlence Hayatı. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2024.
  26. Karakelle, Sema. Psikoloji. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Uzaktan Eğitim Fakültesi, 2016.
  27. Karaman, Hayrettin vd., Kur’ân Yolu Türkçe Meal ve Tefsir. 5 Cilt. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 5. Basım, 2014.
  28. Kaya, Hüsamettin. “Zahiri Mezhebinin Müzik Anlayışı: Rivayetlere Dayalı Bir İnceleme”. Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 25 (Haziran 2025), 230-252. https://doi.org/10.34085/buifd.1636955 Kutub, Seyyid. Fî Zılâli’l-Kur’ân. Kahire: Dâru’ş-Şurûk, 1423/2003.
  29. Mâlik b. Enes, b. Mâlik el-Asbahî el-Medenî, el-Müdevvene. 4 Cilt. by.: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1415/1995.
  30. Mâturîdî, Ebû Mansûr Muhammed. Te’vîlâtu’l-Kur’ân. thk. Ahmet Vanlıoğlu, Bekir Topaloğlu. 18 Cilt. İstanbul: Mizan Yayınları, 2005.
  31. Merâğî, Ahmed Mustafâ. Tefsîru’l-Merâğî. Kahire: Şerike Mektebe ve Matbaa Mustafâ el-Bâbî el-Halebî ve Evlâduh, 1365/1946.
  32. Mevdûdî, Ebu’l-A’lâ. Tefhîmu’l-Kur’ân. çev. Muhammed Han Kayanî vd. 7 Cilt. İstanbul: İnsan Yayınları, 2005. Müslim, Ebu’l-Hüseyn b. el-Haccâc. Sahîhu Müslim. 5 Cilt. thk. Muhammed Fuâd Abdulbâkî. Kahire: Matbaa Îsâ el-Bâbî el-Halebî ve Şurakâhu, 1374/1955.
  33. “Müzik”. Meydan Larousse Büyük Lûgat ve Ansiklopedi. 9/183-184. İstanbul: Meydan Yayınevi, 1971.
  34. Özcan, Nuri –Çetinkaya, Yalçın. “Mûsiki”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 31/261-263. Ankara: TDV Yayınları, 2020.
  35. Polat, Fethi Ahmet. “Dirayet Ağırlıklı Tefsirler”. Tefsir El Kitabı. ed. Mehmet Akif Koç. 177-226. Ankara: Grafiker Yayınları, 2. Basım, 2014.
  36. Serahsî, Şemsü’l-Eimme Muhammed. el-Mebsût. 31 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Marife, ts.
  37. Suyûtî, Abdurrahmân Celâluddîn. ed-Dürrü’l-Mensûr fi’t-Tefsîri’l-Me’sûr. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1432/2011. Şâfiî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İdrîs. el-Ümm. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 2. Basım, 1403/1983.
  38. Tabâtabâî, Allâme es-Seyyid Muhammed Hüseyin. el-Mîzân fî Tefsîri’l-Kur’ân. 22 Cilt. Beyrut: Müessese el-Alemî li’l-Matbûât, 1417/1997.
  39. Taberî, Ebû Ca'fer Muhammed b. Cerîr. Câmiu'l-Beyân an Te'vîli Âyi'l-Kur'ân. thk. Abdullah b. Abdilmuhsin et-Türkî. 26 Cilt. Kahire: Dâru'l-Hicr, tsz.
  40. TDK, Türk Dil Kurumu. “Güncel Türkçe Sözlük”. Erişim 26 Mart 2026. https://sozluk.gov.tr/
  41. Tirmizî, Ebû Îsâ Muhammed. Sünenü’t-Tirmizî. thk. Beşâr Avvâd Marûf. 6 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Ğarbi’l-İslâmî, 1996. Yavuz, Adil. “Müzik ile İlgili Hadislerin Sıhhat ve Dalâlet Açısından Değerlendirilmesi”. İsav’ın 50. Yılına Armağan. ed. Bedrettin Çetiner. 199-230. İstanbul: İslâmî İlimler Araştırma Vakfı, 2020.
  42. Yazır, Elmalılı Hamdi. Hak Dini Kur’an Dili. 6 Cilt. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2021.
  43. Yerlikaya, Ünal “Sanat, Spor ve Eğlenceyle İlgili Problemler”, İslâm Hukuku El Kitabı, ed. Talip Türcan. 805-826. Ankara: Grafiker Yayınları, 5. Basım, 2017.
  44. Zuhaylî, Veybe. İslam Fıkhı Ansiklopedisi. çev. Ahmet Efe vd. 10 Cilt. İstanbul: Risale Yayınları, 3. Basım, 1994.