SavedAdd your journal

Journals / Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 1

COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLERİN GASTRONOMİ TURİZMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ: BAYBURT ÖRNEĞİ

Mehmet Nazikgül(Bayburt Üniversitesi Sosyal Bilimler MYO)0000-0001-9856-3722
Murat Ödemiş(GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3636-8344
Pages
151–177
Publication Date
2024-04-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda, işletmelerin menülerinde coğrafi işaretli ürünlere daha fazla yer verilmesi ve bu ürünlere yönelik tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinin artırılması tavsiye edilmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Araştırmanın amacı, Bayburt’un coğrafi işaretli yiyecek ve içeceklerinin gastronomi turizmi açısından incelenmesidir.
📊
Key Findings & Data:Araştırma, Bayburt’ta faaliyet gösteren restoran işletmelerinin yöneticileri veya şefleri üzerinde gerçekleştirilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda, işletmelerin menülerinde coğrafi işaretli ürünlere daha fazla yer verilmesi ve bu ürünlere yönelik tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinin artırılması tavsiye edilmektedir.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Coğrafi işaret · Yiyecek içecek işletmeleri · Gastronomi turizmi

Özet

Araştırmanın amacı, Bayburt’un coğrafi işaretli yiyecek ve içeceklerinin gastronomi turizmi açısından incelenmesidir. Araştırma, Bayburt’ta faaliyet gösteren restoran işletmelerinin yöneticileri veya şefleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler, betimsel ve içerik analizi veri analiz yöntemleriyle incelenmiştir. Araştırmada ortaya çıkan sonuçlara göre, yiyecek içecek işletmesi yöneticileri ve şeflerinin coğrafi işaret kavramıyla ilgili farkındalık düzeylerinin düşük olduğu ve işletmelerinde coğrafi işaretli ürünlere çok fazla yer vermedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bu ürünlerin tanıtım ve pazarlanma faaliyetlerinin yetersiz olduğu gözlemlenmektedir. Araştırmada, yönetici ve şeflerin özellikle turizm yoğunluğunun yaşandığı yaz aylarında çokça talep gören coğrafi işaretli ürünlere işletmelerinde daha fazla yer verme eğilimi gösterdikleri belirlenmiştir. Ayrıca ortaya çıkan bir diğer sonuca göre, Bayburt’ta turistik hareketliliğin sınırlı olması nedeniyle coğrafi işaretli ürünler işletme menülerinde çok fazla yer bulamamaktadır. Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda, işletmelerin menülerinde coğrafi işaretli ürünlere daha fazla yer verilmesi ve bu ürünlere yönelik tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinin artırılması tavsiye edilmektedir.

🔖

Cite This Article

Nazikgül, M., Ödemiş, M. (2024). COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLERİN GASTRONOMİ TURİZMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ: BAYBURT ÖRNEĞİ. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 151–177. https://ajindex.com/articles/1600560

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (59)

  1. Addor, F. ve Grazioli, A. (2002). Geographical Indications Beyond Wines and Spirits: A Roadmap for a Better Protection for Geographical Indications in the WTO/Trips Agreement. Journal of World Intellectual Property, 5(6), 865. https://www.legalanthology.ch/t/addor_protection-of-geographical-indications_2005.pdf
  2. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı (6. Basım). Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
  3. Altuntaş, A. ve Gülçubuk, B. (2014). Yerel Kalkınmada Yaygınlaşan Bir Araç Olarak Geleneksel Gıdalar ve Geleneksel Gıda Mevzuatının Yaygınlaştırılabilirliği. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 31(3), 78-81. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1818444
  4. Apak, Ö. C. ve Gürbüz, A. (2018). Turistlerin Yöresel Gıda Ürünlerine İlgi Düzeyleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(2), 334-349. https://jotags.net/index.php/jotags/article/view/401/679
  5. Apak, Ö., Ünlü, H. ve Kıvanç, M. İ. (2022). Unutulmaya Yüz Tutmuş Yöresel Yiyeceklerin Gün Yüzüne Çıkarılması: Bayburt İli Ev Kadınları Üzerine Bir Araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(1), 267-283. https://doi.org/10.21325/jotags.2022.989
  6. Başaran, D. (2016). Kırsal kalkınmada coğrafi işaretlerin etkisi: Gaziantep ve Siirt illeri örneği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
  7. Bérard, L. & Marchenay, P. (2006). Local Products and Geographical Indications: Taking Account of Local Knowledge and Biodiversity. International Social Science Journal, 58(187), 109-116. https://doi.org/10.1111/j.1468-2451.2006.00592.x
  8. Berg, B. L. & Lune, H. (2015). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (Çev: Aydın, H.). Eğitim Kitabevi.
  9. Bramley, C. (2011). A Review of The Socio-Economic Impact of Geographical Indications: Considerations for the Developing World. Paper presented at the WIPO Worldwide Symposium on Geographical Indications (pp. 1-22). WIPO Lima, Peru.
  10. Bramley, C., Biénabe, E. & Kirsten, J. (2009). The Economics of Geographical Indications: Towards a Conceptual Framework for Geographical Indication Research in Developing Countries. The Economics of İntellectual Property, 1, 109-149.
  11. Cebeci, H. ve Şen M. (2020). Coğrafi İşaret Tescilli Soğuk Bir Lezzet: Görele Dondurması. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 4(2), 197-217. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1118110
  12. Çalışkan, V. ve Koç, H. (2012). Türkiye’de Coğrafi İşaretlerin Dağılış Özelliklerinin ve Coğrafi İşaret Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 17(28), 193-214. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/26999
  13. Çekal, N. ve Doğan, E. (2022). Sürdürülebilir Gastronomide Standart Reçete ve Coğrafi İşaretlerin Önemi. Turizm Çalışmaları Dergisi, 4(1), 49-60. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2261666
  14. Das, K. (2010). Prospects and Challenges of Geographical Indications in India. The Journal of World Intellectual Property, 13(2), 148-201. https://doi.org/10.1111/j.1747-1796.2009.00363.x
  15. Dogan, B. ve Gokovali, U. (2012). Geographical Indications: The Aspects of Rural Development and Marketing Through the Traditional Products. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 62, 761-765. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.09.128
  16. Doğan, B. (2015). Coğrafi İşaret Korumasının Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Önemi. E-Journal of New World Sciences Academy NWSA-Social Sciences, 10(2), 58-75. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/187180
  17. Doğanlı, B. (2020). Coğrafi İşaret, Markalaşma ve Kırsal Turizm İlişkileri. İnsan ve Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 525-541. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1314148
  18. Esenbuğa, N. ve Sağlık, E. (2012). (Tra1 bölgesi) İllerinin Yöresel Yemek Envanterinin Çıkarılması ve Kitaplaştırılması. Erzurum: Zafer Ofset.
  19. Evans, G. E. & Blakeney, M. (2006). The Protection of Geographical Indications After Doha: Quo Vadis?. Journal of International Economic Law, 9(3), 575-614. https://doi.org/10.1093/jiel/jgl016
  20. Firmani, P., De Luca, S., Bucci, R., Marini, F. & Biancolillo, A. (2019). Near Infrared (NIR) Spectroscopy-Based Classification for the Authentication of Darjeeling Black Tea. Food Control, 100, 292-299. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2019.02.006
  21. Gökovalı, U. (2007). Coğrafi İşaretler ve Coğrafi İşaretlerin Ekonomik Etkileri: Türkiye Örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Dergisi, 21(2), 141-160. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/30158
  22. Kalekahyası, S. (2022). Bayburt ilindeki coğrafi işaret almış yöresel ürünlerin bilinirlik düzeyi ve tüketici tutumlarına etkisi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bayburt Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Bayburt.
  23. Kalekahyası, S. ve Göktaş, B. (2022). Coğrafi İşaret Almış Yöresel Ürünlerin Bilinirlik Düzeyi ve Tüketici Tutumlarına Etkisi: Bayburt İli Örneği. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(3), 673-702. http://doi: 10.30692/sisad.1142517
  24. Kantaroğlu, M. ve Demirbaş, N. (2018). Türkiye’de Coğrafi İşaretli Gıda Ürünleri Üretim Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Paper Presented at the VIII. International Balkan and Near Eastern Social Sciences Congress Series, Plovdiv.
  25. Kart, N., Saraç, Ö., Pamukçu H. ve Sandıkçı, M. (2022). Afyon Sucuğu Üreticilerinin Sürdürülebilir Gastronomi Kapsamında Coğrafi İşaret Tesciline Yönelik Algıları. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(1), 381-404. http://doi: 10.16953/deusosbil.1030441
  26. Kelemci Schneider, G. ve Ceritoğlu, A. B. (2010). Yöresel Ürün İmajının Tüketici Satın Alma Davranışı ve Yüksek Fiyat Ödeme Eğilimi Üzerindeki Etkisi: İstanbul İlinde Bir Uygulama. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 3(6), 29-52. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1672141
  27. Koçak, A. ve Arun, Ö. (2006). İçerik Analizi Çalışmalarında Örneklem Sorunu. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 4(3), 21-28. https://doi.org/10.18094/si.51496
  28. Marie-Vivien, D. & Biénabe, E. (2017). The Multifaceted Role of the State in the Protection of Geographical Indications: A Worldwide Review. World development, 98, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2017.04.035
  29. Mercan, Ş. O. ve Üzülmez, M. (2014). Coğrafi İşaretlerin Bölgesel Turizm Gelişimindeki Önemi: Çanakkale İli Örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 29(2), 67-94. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/210874
  30. Mevzuat Bilgi Sistemi (2023). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6769.pdf [Erişim Tarihi: 06.06.2023].
  31. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook. New York: Sage Publications.
  32. Nazik, H. ve Arlı, M. (2003). Araştırma Teknikleri. İstanbul: YA-PA Yayınları.
  33. Orhan, A. (2010). Yerel Değerlerin Turizm Ürününe Dönüştürülmesinde "Coğrafi İşaretlerin" Kullanımı: İzmit Pişmaniyesi Örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(2), 243-254. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/154408
  34. Özgen, I. (2017). Uluslararası Gastronomiye Genel Bakış. Sarıışık M. ve Özbay, G. Ed., Ankara: Detay Yayıncılık.
  35. Patton, M. Q. (1990). Qualitative Evaluation and Research Methods. Newbury Park, CA: SAGE Publications.
  36. Polat, E. (2017). Turizm ve Coğrafi İşaretleme: Balıkesir Örneği. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 1(1), 17-31. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/388270
  37. Rangnekar, D. (2004). The Socio-Economics of Geographical Indications. UNCTAD-ICTSD Project on IPRs and Sustainable Development, 8, 13-15. https://ipbio.org/pdfs/papers/a.pdf
  38. Resmî Gazete. (2006). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/02/20060204-9-2.pdf [Erişim Tarihi: 29.04.2023].
  39. Resmî Gazete. (2017). https://www.resmigazete.gov.tr// [Erişim Tarihi: 29.04.2023].
  40. Savaşkan, Y. ve Kıngır, S. (2020). Sakarya İli Gastronomik Unsurlarının Coğrafi İşaret Kapsamında Değerlendirilmesi. Alanya Akademik Bakış, 4(3), 939-961. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.702037
  41. Saygılı, D., Demirci, H. ve Samav, U. (2020). Coğrafi İşaretli Türkiye Peynirleri. Aydın Gastronomy, 4(1), 11-21. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/944370
  42. Sivaslıgil, A. C. (2003). Araştırma Teknikleri ve Temel İstatistik Bilgileri. İzmir: Bilkar Bilge Karınca Matbaacılık.
  43. Suna, B. ve Uçuk, C. (2018). Coğrafi İşaret ile Tescil Edilmiş Ürüne Sahip Olmanın Destinasyon Pazarlamasına Etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 100, 118. https://doi.org/10.21325/jotags.2018.274
  44. Süslü, C., Eryılmaz G. ve Demir, E. (2020). Coğrafi İşaretli Ürünlerin Gastronomi Kapsamında Değerlendirilmesi: Mersin İli Örneği. Journal of Recreation and Tourism Research, 7(2), 135-149. https://doi.org/10.31771/jrtr.2020.58
  45. Şahin A. (2017). Gastromilliyetçilik Kavramının İncelenmesi: Coğrafi İşaret ve Markalaşma Faktörleri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(8), 459-464. https://eds.p.ebscohost.com/eds/pdfviewer/pdfviewer?vid=0&sid=17db2c6b-2a13-466e-985a-604331d3fba0%40redis
  46. Şahin, G. (2013). Coğrafi İşaretlerin Önemi ve Vize (Kırklareli)’nin Coğrafi İşaretleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 23-37. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/411288
  47. Şahin, G. (Mayıs, 2011). Coğrafi İşaretler Kapsamında Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin Tarım Ürünleri. GAP VI. Tarım Kongresi’nde Sunuldu, 09 – 12 Mayıs 2011, s. 503 – 508, Şanlıurfa.
  48. Tanrıkulu, M. (2018). Coğrafya ve Kültür (Mekân-Kültür-Tarih-Coğrafi İşaret (2. Basım). Ankara: Edge Akademi Yayınları.
  49. Tanrıkulu, M. ve Doğandor, E. (2021). Coğrafi İşaretleri ve Coğrafi İşaret Potansiyeliyle Bolu İli. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 223-257. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1607166
  50. Taşkıran Karataş, Ö. (2022). Coğrafi işaretlemenin destinasyon imajı üzerindeki etkisinin analizi: İzmir ili örneği, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  51. Tekellioğlu, Y. (2019). Coğrafi İşaretler ve Türkiye Uygulamaları. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 47-75. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1359250
  52. Teuber, R. (2010). Geographical Indications of Origin as a Tool of Product Differentiation: The Case of Coffee. Journal of International Food and Agribusiness Marketing, 22(3-4), 277-298. https://doi.org/10.1080/08974431003641612
  53. The World Intellectual Property Organization. (2023). https://www.wipo.int/ [Erişim Tarihi: 06.04.2023].
  54. Türk Patent ve Marka Kurumu. (2023). https://www.turkpatent.gov.tr/cografi-isaret [Erişim Tarihi: 20.04.2023].
  55. Ünsal, V. (2014). Bayburt Kaleleri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(1), 88-102. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/16002
  56. Üzümcü, T. P., Alyakut, Ö. ve Akpulat, N. A. (2017). Coğrafi İşaretleme Kapsamında Kocaeli Gastronomik Ürünlerinin Değerlendirilmesi. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 19(28), 132-140. https://earsiv.kmu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11492/1365/Co%c4%9frafi%20%c4%b0%c5%9faretleme%20Kapsam%c4%b1nda%20Kocaeli%20Gastronomik%20%c3%9cr%c3%bcnlerinin%20De%c4%9ferlendirilmesi.pdf?sequence=1&isAllowed=y
  57. Yazıcıoğlu. İ., Işın. A. ve Yalçın. E. (2019). Coğrafi İşaretli Ürünlerin Gastronomi Turizmi Kapsamında Değerlendirilmesi: Akdeniz Bölgesi Örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research. 3(4), 861-871. http://doi.org/10.32958/gastoria.571657
  58. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2003). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  59. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.