Journals / Nubihar Akademi / 2024 / Sayı: 22

Reduplications in the Mem û Zin of Ahmedi Khani

Ehmedê Xanî'nin Mem û Zin'inde İkilemeler

Sevim Hatun Sürücü(BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ)0009-0008-9970-9242
Zafer Açar(BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5323-9531
Pages
11–30
Publication Date
2024-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

As a result, 826 reduplications were identified in Mem û Zin and it was stated that these reduplications can be included in more than one category.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:As a grammatical concept, the reduplication refers to the repetition of sounds, morphemes or words.
📊
Key Findings & Data:Our study analyzed the reduplications in Mem û Zin by comparing the copies of Mem û Zin annotated by Yıldırım (2010), Şemrexî (2011), Doskî (2013) and Dost's (2020).
💡
Conclusion & Impact:As a result, 826 reduplications were identified in Mem û Zin and it was stated that these reduplications can be included in more than one category.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2010 Verileri
⚙️Variables:Ahmedi Hani · Mem û Zîn · ikileme

Abstract

As a grammatical concept, the reduplication refers to the repetition of sounds, morphemes or words. The reduplication, which is named as repetition, manifests itself in the form of repetition of the same word, synonymous word repetitions, close or opposite meaning word repetitions or homophonic word repetitions in order to strengthen the expression. In these respects, the reduplications have been preferred by poets and writers as a concept that enriches the narrative in poetry and prose. Ahmad-i Khani, one of these poets, used reduplications extensively in his work Mem û Zin. Our study analyzed the reduplications in Mem û Zin by comparing the copies of Mem û Zin annotated by Yıldırım (2010), Şemrexî (2011), Doskî (2013) and Dost's (2020). This study consists of an introduction and two chapters. The introduction briefly covers the conceptual and theoretical framework, the methodology and materials of the study. While the first part shows the reduplications in Mem û Zin in terms of form, the second part differentiates the reduplications according to the language they belong to. At the end, the reduplications identified were arranged in alphabetical order and added to the study. As a result, 826 reduplications were identified in Mem û Zin and it was stated that these reduplications can be included in more than one category.

Özet

Dilbilgisel bir kavram olarak ikileme kavramı ses, biçimbirim ya da sözcük tekrarlarına göndermede bulunur. Yineleme şeklinde adlandırılmış olan ikilemeler, anlatımı güçlendirmek için aynı kelimenin tekrarı, eş anlamlı kelime tekrarları, yakın ya da karşıt anlamlı kelime tekrarları veya eş sesli kelime tekrarları biçiminde kendini göstermektedir. Bu yönleriyle ikilemeler şiir ve nesirde anlatımı zenginleştiren birer kavram olarak edip, şair ve yazarlar tarafından tercih edilmişlerdir. Bu şairlerden biri olan Ahmedi Hani Mem û Zin adlı eserinde ikilemeleri geniş bir biçimde kullanmıştır. Çalışmamız Mem û Zin'in Yıldırım (2010), Şemrexî (2011), Doskî (2013) û ya Dost (2020) tarafından şerh veya tercüme edilen nüshalarını karşılaştırarak eserdeki ikilemeleri analiz etmiştir. Bu çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmı kısaca kavramsal ve kuramsal çerçeveyi içermekte, çalışmanın yöntem ve materyaline yer vermektedir. Birinci bölüm şekil açısından Mem û Zin'de geçen ikilemeleri gösterirken ikinci bölüm ikilemelerin mensup olduğu dile göre bir ayırıma gitmektedir. Sonunda tespit edilen ikilemeler alfabetik sıraya göre dizilmiş ve çalışmaya eklenmiştir. Sonuç olarak Mem û Zin'de 829 ikileme tespit edilmiş olup bu ikilemelerden birden fazla kategoride yer alabileceği belirtilmiştir.

🔖

Cite This Article

Sürücü, S. H., Açar, Z. (2024). Reduplications in the Mem û Zin of Ahmedi Khani. Nubihar Akademi, Sayı: 22, 11–30. https://doi.org/10.55253/2024.nubihar.1569071

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (25)

  1. Adak, A. (2013). Destpêka Edebiyata Kurdî ya Klasîk. Çapa Yekem. İstanbul: Nûbihar.
  2. Ayverdi, İ. (2011). Misalli Büyük Türkçe Sözlük. Dördüncü Baskı. Cilt 2.
  3. Baran, B. (2012). Rêzimana Kurmancî. Çapa Yekem. Diyarbakır: Belkî.
  4. Bedirxan C. & Lescot, L. (2000). Kürtçe Dilbilgisi. Beşinci Baskı. İstanbul: Doz Yayınları.
  5. Develioğlu, F. (2007). Osmanlıca Türkçe Ansiklopedik Lûgat. 24. Baskı. Ankara: Aydın Kitapevi Yayınları.
  6. Doskî, T. Î. (2022). Şerha Dîwana Ehmedê Xanî. Çapa yekem. İstanbul: Nûbihar.
  7. Dost, J. (2020). Mem û Zîn bi Kurdîya Îro. Çapa Duyem. İstanbul: Avesta.
  8. Ehmedê Xanî (2011). Mem û Zîn. Amadekar. Huseyn Şemrexî. Çapa Duyem. İstanbul: Nûbihar.
  9. Ergin, M. (2003). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları.
  10. Ertekin, M. Z. û Açar, Z. (2015). Di Kurmancî de Cotepeyv û Cûreyên Wan. Bingol Üniversitesi Yaşan Diller Enstitüsü Dergisi, 1(1), 82-92.
  11. Gökalp, B. (2017). Zazakî De Çekuyê Diletî. Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi, 2(3), 120-130.
  12. Hatipoğlu, V. (1972). Türk Dilinde İkileme. Genişletilmiş İkinci Baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  13. Inkelas, S., & Zoll, C. (2000). Reduplication as morphological doubling. Manuscript: University of California, Berkeley and Massachusetts Institute of Technology.
  14. Karaağaç, G. (2016). Türkçenin Dil Bilgisi. Ankara: Akçağ Yayınları.
  15. Karaman, A. (2021). EskiTürkçede (7-12yy) İkilemeler. Malatya. İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Anabilim Dalı Yayınlanmamış Doktora Tezi. Kayseri: Kubbealtı Neşriyat.
  16. Kızıl, H. (2019). Berawirdkirina Taybetiyên Daçekên Kurdî bi Daçekên Îngilizî re ('bi'ya Kurdî digel ‘by’a Îngilizî). Şarkiyat 11(3), 1524-1546. https:// Doi. Org/ 10.26791/ Sarkiat.620959.
  17. Tan, S. (2011). Rêzimana Kurmancî. Çapa Duyem. Stenbol: Weşanên Enstîtûya Kurdî ya Stenbolê.
  18. Telli, B. (2017). Düneydoğu Anadolu Bölgesi Ağızlarında Geçen İkilemeler Üzerine Bir Değerlendirme. Hikmet-Akademik Edebiyat Dergisi. 3(6), 133-149.
  19. Travis, L. D. (2001). The syntax of reduplication. In North East Linguistics Society, 31(2), 1-14.
  20. Tuna, O.N. (1948). Türkçe Tekrarlar. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 3, 429-447. Türkçe Sözlük (2005). 10.Baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
  21. Xanî, E. (2009). Mem û Zîn (Amd. Huseyîn Şemrexî). İstanbul: Nûbihar.
  22. Yıldırım, K. (2012). Kürtçe Dilbilgisi. Birinci Baskı. Mardin: Mardin Artuklu Üniversitesi Türkiyede Yaşayan Diller Enstitüsü Yayınları.
  23. Yıldırım, K. (2014). Dîwan (Ehmedê Xanî Kulliyati-4). Çapa Yekem. İstanbul: Avesta.
  24. Yıldırım, K. (2016). Mem û Zîn Çeviri ve Kavramsal Tahlil. Üçüncü Baskı. İstanbul: Avesta.
  25. Yılmaz, E. (2014). Temel Dilbilgisi Terimleri Sözlüğü. Ankara: Pegem Akademi.