SavedAdd your journal

Journals / Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi / 2025 / Cilt: 9 Sayı: 2

ÖRGÜTSEL KIRILGANLIK VE MÜDÜR-ÖĞRETMEN İLİŞKİSİNE YÖNELİK ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

Türkan Argon(Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi)0000-0002-0744-8647
Semra Karataş(Milli Eğitim Bakanlığı)0009-0005-1270-4966
Pages
1–17
Publication Date
2025-12-19
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Araştırma önerilerinden bazıları; okul yöneticilerinin ilişki temelli, anlayışlı ve destekleyici liderlik sergilemeleri, öğretmenlerin psikolojik ihtiyaçlarını gözeten, güven temelli ilişkilere dayalı bir yönetim tarzı benimsemeleri, öğretmenlerin seslerini duyurabilecekleri yapılar oluşturulması, adalet, saygı, değer görme duygularının pekiştirilmesi, şeklindedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu araştırmanın amacı, öğretmen görüşleri doğrultusunda örgütsel kırılganlık ve müdür-öğretmen ilişkileri arasındaki ilişkiyi belirlemektir.
📊
Key Findings & Data:İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın çalışma evrenini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Bolu merkez ilçede görev yapan 287 öğretmen oluşturmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Araştırma önerilerinden bazıları; okul yöneticilerinin ilişki temelli, anlayışlı ve destekleyici liderlik sergilemeleri, öğretmenlerin psikolojik ihtiyaçlarını gözeten, güven temelli ilişkilere dayalı bir yönetim tarzı benimsemeleri, öğretmenlerin seslerini duyurabilecekleri yapılar oluşturulması, adalet, saygı, değer görme duygularının pekiştirilmesi, şeklindedir.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:2024-2025 Verileri
⚙️Variables:müdür öğretmen ilişkisi · örgütsel kırılganlık · öğretmen

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmen görüşleri doğrultusunda örgütsel kırılganlık ve müdür-öğretmen ilişkileri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın çalışma evrenini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Bolu merkez ilçede görev yapan 287 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri Öğretmenlerin Örgütsel Kırılganlık Ölçeği ve Okul Müdürü-Öğretmen İlişkisi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veri analizinde ortalama, standart sapma, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis testi, Spearman Rho Korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmaya göre öğretmenlerin örgütsel kırılganlık görüşleri ölçek geneli ve yönetim, adaletsiz ve çalışma koşulları kaynaklı kırılganlık boyutlarında “katılıyorum”, şikâyet ile önemsenmeme kaynaklı kırılganlıkta “kararsızım” düzeyindedir. Müdür öğretmen ilişkisine yönelik görüşleri ölçek geneli ve yakınlık boyutunda “katılıyorum”, çatışma boyutunda “ne katılıyorum ne katılmıyorum” düzeyindedir. Cinsiyet, öğrenim düzeyi ve mesleki kıdem müdür öğretmen ilişkisine yönelik görülerde anlamlı fark oluşturmazken, örgütsel kırılganlıkta anlamlı farklar ortaya koymuştur. Okul müdürü öğretmen ilişkisi ve örgütsel kırılganlığa yönelik görüşler arasında ölçekler genelinde ve boyutlar arasında düşük ve orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Araştırma önerilerinden bazıları; okul yöneticilerinin ilişki temelli, anlayışlı ve destekleyici liderlik sergilemeleri, öğretmenlerin psikolojik ihtiyaçlarını gözeten, güven temelli ilişkilere dayalı bir yönetim tarzı benimsemeleri, öğretmenlerin seslerini duyurabilecekleri yapılar oluşturulması, adalet, saygı, değer görme duygularının pekiştirilmesi, şeklindedir.

Özet

Bu araştırmanın amacı, öğretmen görüşleri doğrultusunda örgütsel kırılganlık ve müdür-öğretmen ilişkileri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın çalışma evrenini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Bolu merkez ilçede görev yapan 287 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri Öğretmenlerin Örgütsel Kırılganlık Ölçeği ve Okul Müdürü-Öğretmen İlişkisi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veri analizinde ortalama, standart sapma, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis testi, Spearman Rho Korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmaya göre öğretmenlerin örgütsel kırılganlık görüşleri ölçek geneli ve yönetim, adaletsiz ve çalışma koşulları kaynaklı kırılganlık boyutlarında “katılıyorum”, şikâyet ile önemsenmeme kaynaklı kırılganlıkta “kararsızım” düzeyindedir. Müdür öğretmen ilişkisine yönelik görüşleri ölçek geneli ve yakınlık boyutunda “katılıyorum”, çatışma boyutunda “ne katılıyorum ne katılmıyorum” düzeyindedir. Cinsiyet, öğrenim düzeyi ve mesleki kıdem müdür öğretmen ilişkisine yönelik görülerde anlamlı fark oluşturmazken, örgütsel kırılganlıkta anlamlı farklar ortaya koymuştur. Okul müdürü öğretmen ilişkisi ve örgütsel kırılganlığa yönelik görüşler arasında ölçekler genelinde ve boyutlar arasında düşük ve orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Araştırma önerilerinden bazıları; okul yöneticilerinin ilişki temelli, anlayışlı ve destekleyici liderlik sergilemeleri, öğretmenlerin psikolojik ihtiyaçlarını gözeten, güven temelli ilişkilere dayalı bir yönetim tarzı benimsemeleri, öğretmenlerin seslerini duyurabilecekleri yapılar oluşturulması, adalet, saygı, değer görme duygularının pekiştirilmesi, şeklindedir.

🔖

Cite This Article

Argon, T., Karataş, S. (2025). ÖRGÜTSEL KIRILGANLIK VE MÜDÜR-ÖĞRETMEN İLİŞKİSİNE YÖNELİK ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 2, 1–17. https://ajindex.com/articles/1570114

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (56)

  1. Abdurrezzak, S. ve Üstüner, M. (2020). Algılanan müdür yönetim tarzı ve içsel motivasyonun öğretmenlerin örgütsel bağlılığına etkisi. Trakya Eğitim Dergisi, 10(1), 151-168. https://doi.org/10.24315/tred.604753.
  2. Açıkalın, A. (1998). Okul yönetimi. Ankara: Pegem Yayıncılık.
  3. Ada, Ş., Çelik, Z., Küçükali, R. ve Manafzadehtabriz, S. (2015). Okul yöneticilerinin iletişim becerilerine ilişkin yönetici ve öğretmenlerin algılama düzeyleri (Erzurum ili örneği). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(1), 101-114.
  4. Ağaoğlu, E., Altınkurt, Y., Yılmaz, K. ve Karaöse, T. (2012). Okul yöneticilerinin yeterliklerine ilişkin okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin görüşleri (Kütahya ili). Eğitim ve Bilim, 37(164), 159-175.
  5. Akan, E. ve Ulaş, A. H. (2023). An overview of studies on the factors affecting teachers' motivation: A meta synthesis study. TEBD, 21(3), 1453-1472. https://doi.org/10.37217/tebd.1267657.
  6. Akyürek, M. İ. ve Akkoyun, M. (2023). Turkish adaptation of principal-teacher relationship scale: Validity and reliability study. International Journal of Contemporary Educational Research, 10(3), 658-667. https://doi.org/10.52380/ijcer.2023.10.3.473.
  7. Altıntaş, M. (2023). Psikolojik Kırılganlık. Örgütsel davranışta “psikolojik” başlıklı konular. İçinde. Edit: F. Korkmaz ve Z. Gültekin. (ss: 83-106). Ankara: Gazi Kitapevi.
  8. Argon, T. (2014). Eğitim Kurumlarında İnsan Kaynaklarının Desteklenmesi: Yönetici desteğine yönelik öğretmen görüşleri. International Journal of Human Sciences, 11(2), 691-729. doi: 10.14687/ijhs.v11i2.2848.
  9. Argon, T. ve Dilekçi, Ü. (2014). Öğretmenlerin okul müdürlerinin yönetim tarzları ve kurumsal itibara yönelik algıları arasındaki ilişki. International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(2), 161-181. DOI: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6234.
  10. Ataklı, Z. (1996). Öğretmenlerin iş doyumu. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  11. Aydın, M. (2010). Eğitim yönetimi. Ankara Hatiboğlu Yayıncılık.
  12. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman.
  13. Bozdağ, Z. ve Ağalday, B. (2024). Öğretmenlerin iş yaşam kalitelerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 8(1), 1-15. https://doi.org/10.32960/uead.1350418.
  14. Boucher, M. M. (2013). The relationship of principal conflict management style and school climate. Unpublished Doctoral Dissertation. Retrieved from https://scholarcommons.sc.edu/etd/948.
  15. Bursalıoğlu, Z. (2000). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  16. Blase, J. J. (1988). The everyday political perspectives of teachers: Vulnerability and conservatism. International Journal of Qualitative Studies in Education, 1(2), 125-142. https://doi.org/10.1080/0951839880010202
  17. Bryk, A. S., & Schneider, B. (2002). Trust in schools: A core resource for improvement. Russell Sage Foundation. http://www.jstor.org/stable/10.7758/9781610440967.
  18. Ceylan, M. ve Akar, B. (2011). Ortaöğretimde okul-aile işbirliği ile ilgili öğretmen ve veli görüşlerinin incelenmesi (Karacasu Lisesi Örneği). Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(2), 43-64.
  19. Day, C. (2002). School reform and transitions in teacher professionalism and identity. International Journal of Educational Research, 37(8), 677-692. https://doi.org/10.1016/S0883-0355(03)00065-X.
  20. Erdoğan, B., & Enders, J. (2007). Support from the top: Supervisors’ perceived organizational support as a moderator of leader–member exchange to satisfaction and performance relationships. Journal of Applied Psychology, 92(2), 321–330. https://doi.org/10.1037/0021-9010.92.2.321.
  21. Ergin, U. (2008). Yetkeci yönetim tarzının öğretmen performansına etkisi. Yayımlanmamış Yüksek lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  22. Geist, R. (2005). Vulnerability to psychopathology: Risk across the lifespan. Can Child Adolesc Psychiatr Rev. 14 (4), 124. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2553238/.
  23. Gök, R. ve Tarayan, M. (2023). İlkokul öğretmenlerinin olumlu okul iklimine ilişkin görüşleri. Asya Studies Academic Social Studies / Akademik Sosyal Araştırmalar, 7(24), 43-66.
  24. Helvacı, M. A. ve Aydoğan, İ. (2011). Etkili okul ve etkili okul müdürüne ilişkin öğretmen görüşleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 41-60. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/202373.
  25. Karabulut, N. (2021). Öğretmenlerin örgütsel kırılganlığı ve özgüven ile ilişkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  26. Karadaş, H. (2013). Pozitif okul yönetiminin öğretmenlerin örgütsel bağlılığına etki düzeyi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Harran Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü.
  27. Karahasanoğlu, M. (2014). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmen algılarına göre etkili okul müdürü özelliklerinin incelenmesi (Üsküdar İlçesi örneği). Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  28. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi (15. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  29. Karip, E. (2000). Liderlik ve çatışma yönetimi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  30. Bakwaph, P. K.& Ezeh, S. C. (2023). Principals’ and teachers’ perception of the impact of conflict management strategies on effective teaching in secondary schools in Enugu State, Nigeria. International Journal of Multidisciplinary Research And Analysis,6(1), 121-131. DOI: 10.47191/ijmra/v6-i1-16.
  31. Kelly, R. G., Thornton, B., & Daugherty, R. (2005). Relationships between measures of leadership and school climate. Education, 126(1), 17-25. ERIC Number: EJ725153, https://eric.ed.gov/?id=EJ725153.
  32. Korkmaz, G., Sadık, F. (2011). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin okul yaşam kalitesini algılama düzeylerinin incelenmesi, İlköğretim Online, 10(1), 285-301.
  33. Leithwood, K., & Jantzi, D. (2005). A review of transformational school leadership research 1996–2005. Leadership and Policy in Schools, 4(3), 177-199. https://doi.org/10.1080/15700760500244769.
  34. Mechanic, D., & Tanner, J. (2007). Vulnerable people, groups, and populations: Societal view. Health Affairs, 26(5), 1220–1230. https://doi.org/10.1377/hlthaff.26.5.1220.
  35. Mızrahı, R., & Aracı, H. (2010). Kadın yöneticiler ve cam tavan sendromu üzerine bir araştırma. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(1), 149-156. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/150941.
  36. Moss, S. E., Sanchez, J. I., Brumbaugh, A. M., & Borkowski, N. (2009). The mediating role of feedback-seeking behavior in the LMX–performance relationship. Group & Organization Management, 34(6), 645–664. DOI: 10.1177/1059601109350986.
  37. Özdemir, T. ve Orhan, M. (2020). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin mesleki imaj algıları ile örgütsel adanmışlık davranışları arasındaki ilişki. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(2), 132-147. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/867291.
  38. Özer, N. ve Karadaş, H. (2021). Okul müdürlerinin yönetim tarzları ile müdür öğretmen ilişkilerinde güven. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(34), 1095-1123. https://doi.org/10.26466/opus.767321.
  39. Öztürk, Z., ve Dündar, H. (2003). Örgütsel motivasyon ve kamu çalışanlarını motive eden faktörler. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(2), 57–67.
  40. Rahim, M. A. (2001). Managing conflict in organizations (3rd ed.). Quorum Books, Westport, Connecticut. Sağır, M. ve Parlak, F. (2018). Okul yöneticilerinin iletişim becerileri ile örgütsel güven arasındaki ilişki. EKEV Akademi Dergisi, 22(76), 165-185.
  41. Sarı, M., Canoğulları, E. ve Yıldız, E. (2018). Öğretmenlerin okul yaşam kalitesi algıları ile mesleki motivasyon düzeylerinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47, 387-409. https://doi.org/10.21764/maeuefd.364454.
  42. Somech, A., & Bogler, R. (2002). Antecedents and consequences of teacher organizational and professional commitment. Educational Administration Quarterly, 38(4), 555–577. DOI: 10.1177/001316102237672.
  43. Şensoy, Ü. ve Karabağ Köse, E. (2023). Öğretmenlik mesleği imajının öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine bağlı olarak incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1092–1114. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023.-1142779.
  44. Şişman, M. ve Turan, S. (2004). Eğitimde toplam kalite yönetimi. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  45. Tahaoğlu, F. ve Gedikoğlu, T. (2009). İlköğretim okulu müdürlerinin liderlik rolleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 58(58), 274-298. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/108265.
  46. Taşkın, E. ve Çetin, A. (2012). Kadın yöneticilerin cam tavan algısının cam tavanı aşma stratejilerine etkisi: Bursa örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (33), 19–34. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/55786.
  47. Taymaz, H. (2003). Okul yönetimi (8. Baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  48. Tomaç, S. (2009). Anaokulu öğretmenlerinin iletişim becerileri açısından yöneticileri algılamaları. Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  49. Tschannen-Moran, M. (2009). Fostering teacher professionalism in schools: The role of leadership orientation and trust. Educational Administration Quarterly, 45(2), 217–247. https://doi.org/10.1177/0013161X0833050.
  50. Tschannen-Moran, M., & Gareis, C. R. (2015). Principals, trust, and cultivating vibrant schools. Society, 5, 256-276. doi:10.3390/soc5020256.
  51. Türk Eğitim-Sen. (2017). Öğretmenlik mesleği ve şiddet araştırması. Ankara: Türk Eğitim-Sen Yayınları., Uzun, N.B. ve Ataş, M. (2022). Öğretmenlerde örgütsel kırılganlık ölçeği geliştirme çalışması. Kesit Akademi Dergisi, 8 (33), 240-256. DOI: 10.29228/kesit.66285.
  52. Ünal, S. (1997). Öğretmenlerin yöneticileri ile ilişkileri bağlamında örgütsel iletişimde karşılaşılan sorunlar. Eğitim Yönetimi Dergisi, 3(4), 521–536.
  53. Weick, K. E., & Sutcliffe, K. M. (2007). Managing the unexpected, Resilient performance in an age of uncertainty (2nd ed.). Jossey-Bass.
  54. Yılmaz, T. (2013). Kadın ve erkek eğitim yöneticilerinin cam tavan sendromuna ilişkin algıları İstanbul ili örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  55. Şensoy, Ü. ve Karabağ Köse, E. (2023). Öğretmenlik mesleği imajının öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine bağlı olarak incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1092–1114. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023.-1142779.
  56. Türk Eğitim-Sen. (2017). Öğretmenlik mesleği ve şiddet araştırması. Ankara: Türk Eğitim-Sen Yayınları., Uzun, N.B. ve Ataş, M. (2022). Öğretmenlerde örgütsel kırılganlık ölçeği geliştirme çalışması. Kesit Akademi Dergisi, 8 (33), 240-256. DOI: 10.29228/kesit.66285.