Journals / Türkoloji Dergisi / 2013 / Cilt: 20 Sayı: 2

THE METHOD OF CALQUE AND THE EXAMPLES IN FIRST PERIOD STUDIES FOR TRANSLATING INTO TURKISH

İlk dönem Türkçeleştirme çalışmalarında (1932-1950) öyküntü yöntemi (calque) ve örnekleri

Hülya Uysal(., Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, e-posta: [email protected], [email protected])
Pages
111–134
Publication Date
2013-08-01
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Besides, calque terms have been analised constructionally and examined to which type these calque terms belong

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Terms are the scientific instruments providing new information to be comprehended by all researchers in a similar way in academic studies.
📊
Key Findings & Data:Calque terms have been scanned from 8 glossaries (Bitkibilim Terimleri (Botanik) (1948), Dilbilim Terimleri Sözlüğü (1949), Dirilbilim (Biyoloji) Terimleri (1948), Edebiyat ve Söz Sanatı Terimleri Sözlüğü (1948), Felsefe ve Gramer Terimleri (1942), Tarım Terimleri I (1949), Teknik Terimler I (1949), Türe Terimleri (1948)) published in the first period of studies for translating foreign terms into Turkish.
💡
Conclusion & Impact:Besides, calque terms have been analised constructionally and examined to which type these calque terms belong
🔬Design:Makale
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:terim · terim sözlükleri · Türkçedeki yabancı terimler

Abstract

Terms are the scientific instruments providing new information to be comprehended by all researchers in a similar way in academic studies. Terms have a great role in expressing the information correctly, conveying the reliable information to be used in further studies. As a result of linguistic interaction emerged depending on social relations, many foreign terms have entered into Turkish from Eastern and Western languages. In order to translate these foreign terms to Turkish, scientists have done some studies and used different methods. This study is about calque, which is one of the methods often used for translating foreign terms into Turkish. Calque terms have been scanned from 8 glossaries (Bitkibilim Terimleri (Botanik) (1948), Dilbilim Terimleri Sözlüğü (1949), Dirilbilim (Biyoloji) Terimleri (1948), Edebiyat ve Söz Sanatı Terimleri Sözlüğü (1948), Felsefe ve Gramer Terimleri (1942), Tarım Terimleri I (1949), Teknik Terimler I (1949), Türe Terimleri (1948)) published in the first period of studies for translating foreign terms into Turkish. Moreover these calque terms have been divided into two categories: semi-Turkish terms and completely Turkish terms. Besides, calque terms have been analised constructionally and examined to which type these calque terms belong

Özet

Terimler, akademik çalışmalarda üretilen yeni bilgilerin bütün araştırmacılar tarafından aynı biçimde algılanabilmesini sağlayan bilimsel araçlardır. Anlatılmak istenen bilginin doğru bir biçimde dile getirilmesinde, sonraki çalışmalarda başvurulabilecek güvenilir bilgilerin aktarılmasında terimlerin rolü büyüktür. Toplumsal ilişkiler çerçevesinde beliren dilsel etkileşim sonucu Türkçenin tarihsel dönemlerinde Doğu ve Batı dillerinden Türkçeye pek çok yabancı terim girmiştir. Söz konusu terimlerin Türkçeleştirilmesi amacıyla bilim insanları tarafından birtakım çalışmalar ortaya konulmuş; Türkçeleştirilme sürecinde çeşitli yöntemlere başvurulmuştur

🔖

Cite This Article

Uysal, H. (2013). THE METHOD OF CALQUE AND THE EXAMPLES IN FIRST PERIOD STUDIES FOR TRANSLATING INTO TURKISH. Türkoloji Dergisi, Cilt: 20 Sayı: 2, 111–134. https://doi.org/10.1501/Trkol_0000000261

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (26)

  1. Aksan, Doğan (1961), “Anlam Alışverişi Olayları ve Türkçe”, TDAYB, Ankara: TDK Yay., s. 207-273.
  2. Aksan, Doğan (2004), Türkçenin Sözvarlığı, 3. Basım, Ankara: Engin Yay.
  3. Arsal, Sadri Maksudi (1930), Türk Dili İçin, Ankara: Türk Ocakları İlim ve Sanat Heyeti Neşriyatı, Milli Seri, S. 1.
  4. Ayverdi, İlhan (2010), Misalli Büyük Türkçe Sözlük, İstanbul: Kubbealtı.
  5. Clauson, Gerard (1972), An Etymological Dictionary of Pre-thirteenth Century Turkish, Oxford At The Clarendon Press.
  6. Crystal, David (2008), A Dictionary of Linguistics and Phonetics, 6th Edition, Blackwell Publishing.
  7. Çotuksöken, Yusuf (1991), Türkçede Ekler-Kökler-Gövdeler, Genişletilmiş 2. Baskı, İstanbul: Cem Yayınevi.
  8. Gülensoy, Tuncer (2007), Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü, Ankara: TDK Yay.
  9. Günay, Doğan (2007), Sözcükbilime Giriş, İstanbul: Multilingual Yay.
  10. İmer, Kâmile (1998), Türkiye’de Dil Planlaması: Türk Dil Devrimi, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.
  11. İmer, Kâmile ve diğerleri (2011), Dilbilim Sözlüğü, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
  12. Karaağaç, Günay (2013), Dil Bilimi Terimleri Sözlüğü, Ankara: TDK Yay.
  13. Sarı, Mustafa (2008), Türkçenin Batı Dilleriyle İlişkisi, Ankara: TDK Yay.
  14. Sayılı, Aydın (1994), “Bilim ve Öğretim Dili Olarak Türkçe”, Bilim Kültür ve Öğretim Dili Olarak Türkçe, 2. Baskı, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  15. Sezgin, Fatih (2002), “Türkçede Batı Kaynaklı Kelimelerin Yoğunluğu ve Yabancılaşma Sebepleri”, Türkler, C: 18, Ankara: Yeni Türkiye Yay., s. 80- 101.
  16. Vardar, Berke (2002), Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Multilingual.
  17. Uysal, Hülya (2013), Yabancı Terimleri Türkçeleştirmede Uygulanan Yöntem ve İlkeler (1932-1950 Arası), Ankara Üniversitesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
  18. Zülfikar, Hamza (1991), Terim Sorunları ve Terim Yapma Yolları, Ankara: TDK Yay. (http://www.cnrtl.fr/etymologie/alcoolique).
  19. Bitkibilim Terimleri (Botanik) (1948), İstanbul: İbrahim Horoz Basımevi.
  20. Dilbilim Terimleri Sözlüğü (1949), Ankara: Güney Matbaacılık ve Gazetecilik T. A. O.
  21. Dirilbilim (Biyoloji) Terimleri (1948), İstanbul: İbrahim Horoz Basımevi.
  22. Edebiyat ve Söz Sanatı Terimleri Sözlüğü (1948), İstanbul: Arı Matbaası.
  23. Felsefe ve Gramer Terimleri (1942), İstanbul: Cumhuriyet Basımevi.
  24. Tarım Terimleri I (1949), İstanbul: İbrahim Horoz Basımevi.
  25. Teknik Terimler I (1949), Ankara: Doğuş Matbaası.
  26. Türe Terimleri (1948), İstanbul: İbrahim Horoz Basımevi.